MamXanh370
New member
Okela, bạn có biết không, hiện tại sa mạc trên thế giới đã chiếm tới 30 triệu km vuông rồi đó – tức là 20% diện tích đất liền luôn! Trong đó, sa mạc Sahara chính là "ông trùm" lớn nhất, nằm chình ình ở phía bắc Châu Phi với chiều dài 5.600 km từ đông sang tây, rộng khoảng 1.600 km từ bắc xuống nam. Tổng cộng hơn 9 triệu km vuông, chiếm gần 1/3 diện tích Châu Phi luôn á!
Môi trường ở Sahara thì khắc nghiệt vô cùng – khô hanh, mưa ít, siêu bất lợi cho sự sống và được mệnh danh là "hoang mạc lớn thứ hai thế giới", chỉ thua mỗi Nam Cực thôi. Giờ mà ai đó muốn vượt qua sa mạc Sahara mà không chuẩn bị kỹ càng thì chắc chắn sẽ có trải nghiệm "cận tử" rồi đấy!
Nghe có vẻ khó tin nhưng mà trong suốt kỷ nguyên băng hà, vùng Sahara từng ẩm ướt hơn giờ rất nhiều đó nha. Và cũng từng có cực nhiều loài động thực vật sinh sống ở đây nữa! Tuy nhiên ngày nay, ngoại trừ vùng thung lũng sông Nin có thể trồng được nhiều rau và một số ít nơi khác như vùng cao nguyên phía Bắc, gần Địa Trung Hải có thể trồng cây ôliu, còn phần lớn vùng này không canh tác được luôn.
Khi một vùng đất rộng lớn ở trong tình trạng cực kỳ khô hạn trong thời gian dài, thiếu thảm thực vật và nước thì sau một thời gian dài sẽ hình thành các hoang mạc, sa mạc đá, sa mạc sỏi (Gobi) và các loại hoang mạc khác. Cát trong sa mạc được hình thành do quá trình sa mạc hóa đất và phong hóa đá. Nghĩa là, sa mạc dù lớn đến đâu thì chắc chắn độ dày của lớp cát cũng có giới hạn nha!
Độ dày của lớp cát sa mạc liên quan đến thời gian hình thành, địa hình, hướng và tốc độ gió cục bộ. Các sa mạc ở những nơi khác nhau có độ dày của các lớp cát khác nhau, ngay trong cùng một sa mạc thì độ dày của các lớp cát ở các vị trí khác nhau cũng khác nhau luôn. Thường thì rìa sa mạc là nơi cát mỏng nhất. Theo thống kê, độ dày trung bình của các sa mạc trên thế giới vào khoảng 3,5 mét thôi á.
Sa mạc Sahara bao phủ hầu hết Bắc Phi, trải dài tới 12 quốc gia: Algeria, Chad, Ai Cập, Libya, Mali, Morocco, Eritrea, Sudan, Tunisia, Tây Sahara, Niger. Kể từ năm 1962, sa mạc Sahara đã mở rộng thêm gần 650.000 km vuông nữa rồi đó!
Vậy cát ở sa mạc Sahara dày bao nhiêu? Có gì dưới cát?
Để biết cát sa mạc dày đến mức nào và có gì dưới cát, có thể bạn sẽ nghĩ rằng chúng ta phải khoan và đào sâu vào sa mạc, nhưng thực ra có một cách khác hiệu quả, tiên tiến và chính xác hơn rất nhiều lần nè!
Sóng điện từ có khả năng đâm xuyên qua các lớp địa chất và bất kỳ chất nào cũng có đặc điểm phản xạ hoặc bức xạ sóng điện từ khác nhau. Điều này có nghĩa là chúng ta có thể sử dụng sóng điện từ để phát hiện đáy của sa mạc luôn!
Trên thực tế, độ sâu của sa mạc còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như thời gian hình thành, địa hình, hướng và lực gió nữa. Ở những vùng có nhiều cồn cát, độ sâu của cát cũng thay đổi theo chuyển động của cát.
Công nghệ này được gọi là công nghệ viễn thám, ra đời từ những năm 1960. Đầu tiên, hệ thống dò tìm bằng vệ tinh, máy bay,... được sử dụng để truyền sóng điện từ có tần số cụ thể đến sa mạc, sau đó các đặc điểm quang phổ của các sóng điện từ phản xạ lại sẽ được phân tích để nhận dạng đặc điểm địa chất. Sau khi nghiên cứu và xử lý dữ liệu thu thập được, chúng ta có thể có được các thông tin như độ dày của lớp cát trong sa mạc. Ứng dụng của công nghệ này rất rộng rãi như khám phá tài nguyên khoáng sản trong lòng đất, đo độ dày lớp băng, lập bản đồ địa hình đáy biển... xịn xò phết!
Từ những dữ liệu thu thập được, các nhà khoa học nhận thấy, độ sâu trung bình của sa mạc Sahara là khoảng 150 m, tương đương với chiều cao của một tòa nhà 50 tầng luôn đó (tính theo chiều cao tầng là 3m).
Theo dữ liệu viễn thám, độ dày thấp nhất của cát sa mạc Sahara là khoảng 3,6 mét, và điểm dày nhất lên tới 320 mét. Wow! ️
Trên thực tế, không phải tất cả sa mạc Sahara đều là cát đâu nha, bề mặt được bao phủ bởi cát chủ yếu nằm ở khu vực miền Trung và miền Bắc, còn bề mặt của hầu hết các khu vực khác là đá lộ thiên, sỏi...
Ngoài sự tồn tại của dầu mỏ ở sa mạc Sahara, vẫn còn nhiều di tích sông hồ cổ dưới lớp cát của sa mạc Sahara nữa đó! Theo ước tính của các nhà địa chất, một trong những hồ nước khổng lồ, vào thời kỳ đỉnh cao, có diện tích 108.000 km vuông và sâu 247 mét luôn á!
Những phát hiện này có nghĩa là từ lâu, Sahara không phải là một sa mạc, mà là một thiên đường xanh tươi với thảm thực vật và nước, nuôi dưỡng nhiều loài động thực vật. Giờ nghĩ lại cũng buồn ha!
Về lý do tại sao khu vực này biến thành sa mạc, các nhà khoa học tin rằng nó có liên quan đến chuyển động của mảng. Từ 7 đến 11 triệu năm trước, sự thu hẹp của Biển Tethys (Biển Địa Trung Hải cổ đại) dẫn đến sự suy yếu đáng kể của gió mùa mùa hè Bắc Phi, cuối cùng dần dần biến Sahara cổ đại thành một sa mạc.
Trên thực tế, cho dù đó là sa mạc, đại dương hay các đặc điểm địa hình khác, nếu bạn loại bỏ nước, trầm tích, v.v. và đào sâu xuống lòng đất, cuối cùng bạn sẽ gặp phải những tảng đá cứng. Nếu chúng ta có thể đào hết cát ở sa mạc Sahara, thứ lộ ra cũng sẽ là đá cứng thôi.
Nguồn: soha.vn