ChangVN509
New member
Lately, drama giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp ở vùng biển Đông Địa Trung Hải đang "nóng" hơn bao giờ hết luôn các bạn ơi Hai bên cứ "ăn miếng, trả miếng" liên tục, vậy chuyện gì đang xảy ra vậy nhỉ?
Nhìn bề ngoài thì có vẻ như đây là cuộc battle về việc ai sở hữu nguồn khí hydrocarbon siêu xịn dưới đáy biển phía Đông Địa Trung Hải. Hy Lạp tố Thổ Nhĩ Kỳ đang có âm mưu thăm dò dầu khí tại vùng biển ngoài khơi Crete - nơi mà họ cho là thuộc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của mình, rõ ràng là vi phạm chủ quyền và luật quốc tế rồi.
Tương tự, đảo quốc nhỏ bé Cyprus cũng "khóc thét" khi cáo buộc Ankara đang "hành động cướp biển" và "ngoại giao tàu chiến" khi điều tàu hộ tống ngoài khơi bờ biển Cyprus, ngay cả tại những khu vực được cấp phép cho các công ty năng lượng lớn như tập đoàn Total của Pháp thăm dò dầu khí đó nha. Đáp lại, Thổ Nhĩ Kỳ thì bảo họ chỉ đang làm những gì cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình thôi mà
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cho rằng động cơ của Thổ Nhĩ Kỳ còn sâu xa hơn thế nhiều. Động thái của Ankara thực ra là phù hợp với tham vọng chiến lược để trở thành player toàn cầu và lãnh đạo của thế giới Hồi giáo, với quyền lực và ảnh hưởng có thể định hình khu vực theo ý mình. Ông Ian O. Lesser, nhà phân tích chính trị tại viện nghiên cứu German Marshall Fund ở Mỹ, nói: "Động cơ của họ không phải là vì năng lượng. Nó là vì tầm nhìn rộng hơn và ngày một tham vọng về các lợi ích của chính họ trong khu vực".
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đang phải đối mặt với áp lực từ các đối thủ chính trị trong nước và vật lộn với nền kinh tế yếu kém. Lisel Hintz, Giáo sư tại Trường nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học Johns Hopkins, cho rằng Ankara cũng muốn chống lại cái mà họ cho là quan hệ đối tác "thù địch" dựa trên năng lượng giữa Hy Lạp, Cyprus, Israel và Ai Cập - combo này đang cố loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ. Thỏa thuận biên giới trên biển mà Thổ Nhĩ Kỳ ký với Libya đầu năm nay một phần là để flex rằng không một kế hoạch năng lượng nào trong khu vực có thể diễn ra mà thiếu Ankara
Hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại phía Đông Địa Trung Hải bị xem là gây bất ổn khu vực và chắc chắn sẽ không thể lôi kéo được đồng minh nào cả. Nhà phân tích Lesser nói: "Họ sẽ không thể lôi kéo được bất kỳ người ủng hộ nào, cho dù ở bất kỳ đâu bên bờ Đại Tây Dương".
Hy Lạp và Cyprus, 2 nước thành viên EU, đã mời Thổ Nhĩ Kỳ tham gia vào quan hệ đối tác năng lượng miễn là Ankara bỏ các chiến thuật nạt nộ và tuân thủ luật lệ. Tuy nhiên, theo ông Lesser, Thổ Nhĩ Kỳ dường như không quan tâm đến những gì họ cho là sẽ kiềm chế họ và cản trở tham vọng lớn hơn trong khu vực. Chiến lược ngoại giao do Đức dẫn đầu để đưa hai bên "rút quân" và bắt đầu đối thoại đến nay vẫn chưa có kết quả gì cả
Khối EU với 27 thành viên đang khá bối rối giữa những lời kêu gọi lắng dịu tình hình và bàn về các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn với Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu chiến lược ngoại giao của EU hay các lời kêu gọi từ Mỹ - quốc gia hiện có ảnh hưởng suy yếu tại Thổ Nhĩ Kỳ - có thể thành công trong việc kiềm chế Ankara hay không.
Ông Lesser nói: "Quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với các đối tác châu Âu cũng như trên toàn bộ Đại Tây Dương đang ở mức bất ổn, hiện rất khó để tiếp tục tiến hành phương cách ngoại giao như vậy với Ankara".
Liệu có lựa chọn pháp lý nào cho drama lần này không? Tất cả các bên đều khẳng định biên giới trên biển và tuyên bố về các quyền trong EEZ của họ tại phía Đông Địa Trung Hải là phù hợp với luật quốc tế, nên một phiên tòa để giải quyết vấn đề này có vẻ là giải pháp hợp lý nhất. Tuy nhiên, ông Lesser cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ không muốn giải quyết pháp lý vì họ không ở thế "cửa trên" do nhiều yêu sách của họ trái ngược với luật quốc tế được công nhận
Với động thái mới nhất ở phía Đông Địa Trung Hải, Thổ Nhĩ Kỳ có nguy cơ "overload" trong bối cảnh họ đang duy trì hiện diện quân sự cả ở Libya và Syria. Tuy nhiên, một số chiến dịch thành công của họ ở hai quốc gia này có thể củng cố mục tiêu của Ankara nhằm theo đuổi lợi ích với chi phí có thể chấp nhận được, đặc biệt tại các khu vực quanh Hy Lạp và Cyprus - nơi mà dư luận Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ lập trường của ông Erdogan.
Chưa có dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng ️
Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar hôm 4-9 bày tỏ hoan nghênh đối với sáng kiến của NATO về các cuộc đối thoại kỹ thuật giữa nước này và Hy Lạp để thúc đẩy cơ chế giảm căng thẳng trên biển.
Ông nhấn mạnh, Ankara sẵn sàng đối thoại với Athens để tìm kiếm giải pháp, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không nhượng bộ: "Chúng tôi ủng hộ các cuộc đối thoại để giảm căng thẳng. Tuy nhiên đừng nghĩ rằng ủng hộ đối thoại nghĩa là lập trường của chúng tôi đang bị suy yếu đi. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bảo vệ quyền và lợi ích của mình, sẽ không có bất cứ sự thỏa hiệp nào về vấn đề này".
Trước đó, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật nhằm giảm nguy cơ xung đột vũ trang trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước đồng minh của NATO leo thang tại khu vực ngoài khơi giàu tài nguyên năng lượng tại Đông Địa Trung Hải.
Ông nhấn mạnh cuộc đối thoại được bắt đầu ngày 3-9 này chỉ nhằm mục đích tránh xảy ra các sự cố giữa hai bên tại Đông Địa Trung Hải và rất khác so với các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp dài hạn cho thế bế tắc hiện nay.
Nguồn: soha.vn