Nhiều phụ huynh sợ con thiệt thòi nhưng lại quên mất điều này: Lúc nhỏ không dạy bảo, lớn lên xã hội sẽ dạy thay bạn đấy
Tác giả: Mẹ Quả - chuyên gia tư vấn giáo dục gia đình, tập trung chia sẻ kiến thức nuôi dạy con cái, kinh nghiệm giáo dục cha mẹ - con cái và những hiểu biết về hôn nhân và gia đình.
Mấy hôm trước mình dẫn con ra khu vui chơi ở khu đô thị chơi.
Lúc đó mấy đứa nhỏ đang quây quần bên đống cát chơi siêu vui, đứa thì xây lâu đài, đứa thì đào đường hầm, vibe chill hết nấc luôn.
Chưa được bao lâu thì có một bé trai khoảng ba, bốn tuổi chạy tới, không nói không rằng giật luôn cái xẻng nhỏ trên tay bé gái bên cạnh. Bé gái ngơ ngác một chút rồi liền giơ tay muốn lấy lại.
Đúng lúc đó, bà nội của bé trai vội ôm cháu vào lòng rồi nói với bé gái: "Em gái ơi, nhường cho em chơi một lúc được không? Em còn nhỏ, chưa biết gì đâu."
Bé gái nghe vậy đành thu tay lại, ánh mắt ngấn nước nhìn chằm chằm vào chiếc xẻng của mình.
Bà vừa dỗ cháu vừa nói: "Bảo bối ngoan, mình chơi hai phút rồi trả lại cho chị nhé."
Thế nhưng hai phút trôi qua, bé trai không trả; năm phút trôi qua, nó vẫn nhất quyết không buông tay. Bà chỉ biết tiếp tục thương lượng, tiếp tục dỗ dành. Drama này kéo dài hơn hai mươi phút luôn.
Cuối cùng, bé trai khóc lóc được bà bế đi mua đồ ăn vặt ở cửa hàng tiện lợi, bé gái mới lấy lại được đồ chơi của mình.
Chứng kiến toàn bộ quá trình, trong lòng mình thấy xót xa ghê. Người lớn tuổi tưởng rằng mình đang thương cháu, nhưng thực chất lại đang truyền đạt cho đứa trẻ một thông điệp: "Chỉ cần cháu khóc, cháu náo loạn, tất cả mọi người sẽ phải chiều theo cháu."
Rất nhiều phụ huynh sợ con bị thiệt thòi nhưng lại bỏ qua một điều: Lúc nhỏ không dạy bảo, lớn lên xã hội sẽ dạy thay bạn.
Nếu con bạn đã xuất hiện những biểu hiện dưới đây, ba mẹ nên cảnh giác ngay nhé!
1. Hễ không vừa ý là cho rằng ai cũng phải nhường mình
Đặc điểm dễ thấy nhất của một số bé là việc gì cũng phải theo ý mình. Đồ chơi phải được chơi trước, trò chơi phải là người thắng, người khác không đồng ý là khóc ăn vạ, nổi giận luôn.
Nhiều ba mẹ nghĩ rằng: "Con còn nhỏ, lớn lên tự khắc sẽ ngoan."
Thực ra không phải vậy đâu nhé! Trẻ con không tự nhiên biết chia sẻ hay tuân thủ quy tắc, mà phải được học dần qua mỗi lần được giáo dục và định hướng.
Nếu ba mẹ luôn "bật đèn xanh" cho con, trẻ sẽ hiểu lầm rằng tất cả mọi người đều có nghĩa vụ phải đáp ứng yêu cầu của mình. Nhưng khi bước ra khỏi nhà, sẽ không có thầy cô, bạn bè nào mãi chiều chuộng trẻ cả đâu.
Yêu con chân chính không phải là đáp ứng mọi yêu cầu, mà là để con hiểu rằng: Quyền lợi của bản thân phải được xây dựng trên sự tôn trọng người khác.
2. Hơi một tẹo là mặc cả, ra điều kiện với bố mẹ
Không ít phụ huynh từng gặp phải những cảnh tượng kiểu này:
"Con làm bài tập cũng được, nhưng phải mua đồ chơi cho con trước."
"Hôm nay con không muốn đi học năng khiếu đâu, trừ khi tối nay cho con ăn gà rán."
"Không cho con chơi điện thoại thì con không ăn cơm."
Ban đầu, ba mẹ có thể nghĩ trẻ chỉ đang khôn lỏi nên thỏa hiệp một lần. Nhưng trẻ sẽ rất nhanh nhận ra: hoá ra chỉ cần ra điều kiện là có cơ hội đạt được mục đích rồi.
Thế là, điều kiện ngày càng nhiều, yêu cầu ngày càng cao. Lâu dần, trẻ không học được cách chịu trách nhiệm mà chỉ học được cách lợi dụng sự mềm lòng của ba mẹ thôi.
Thực ra, có rất nhiều việc vốn dĩ là trách nhiệm của trẻ. Làm bài tập đúng giờ, dọn dẹp đồ chơi, giữ đúng hẹn... đều không nên trở thành "con bài" để trao đổi phần thưởng. Ba mẹ kiên trì giữ vững nguyên tắc một cách hợp lý mới giúp trẻ xây dựng ý thức về quy tắc tốt hơn đấy.
3. Việc gì cũng chỉ nghĩ cho bản thân, không biết chia sẻ
Trong cuộc sống, có những bé có thói quen giữ lại những gì tốt nhất cho riêng mình. Thấy đồ ăn ngon là lấy đầu tiên; ai chạm vào đồ chơi của mình là đổi nét mặt ngay, nhưng lại có thể tự ý lấy đồ của người khác.
Những bé như vậy đa phần không phải bẩm sinh ích kỷ đâu, mà là trong quá trình trưởng thành đã lâu ngày được đối xử đặc biệt. Trong nhà có đồ gì tốt cũng dành cho trẻ trước, người lớn cái gì cũng nhường; trẻ làm sai cũng luôn có người bao biện. Dần dần, trẻ sẽ cảm thấy: "Người khác nhường mình là điều hiển nhiên."
Tuy nhiên, tương tác giữa người với người chưa bao giờ là sự đòi hỏi từ một phía cả. Ba mẹ bình thường có thể tạo nhiều cơ hội để con chia sẻ.
Chẳng hạn như khi chia hoa quả, hãy để trẻ mời ông bà, bố mẹ trước; mua đồ ăn vặt mới cũng khuyến khích trẻ chia sẻ cùng bạn bè. Những việc nhỏ tưởng chừng không đáng chú ý này sẽ giúp trẻ dần học được cách empathy đấy.
4. Việc gì cũng dựa dẫm người lớn, khả năng tự lập ngày càng kém
Còn có một kiểu nuông chiều trông có vẻ ít dễ nhận ra nhất, nhưng lại ảnh hưởng sâu sắc nhất luôn.
Bé đã năm, sáu tuổi nhưng ăn cơm phải đút, mặc quần áo phải giúp, cặp sách phải dọn hộ, đến cả đồ chơi cũng là ba mẹ dọn dẹp.
Nhiều ba mẹ miệng thì nói: "Con còn nhỏ quá, tôi sợ nó làm không tốt." Nhưng thực chất là người lớn không muốn buông tay thôi.
Trẻ sẽ không tự động độc lập chỉ vì tuổi tác lớn lên, mà chỉ trở nên giỏi giang hơn nhờ không ngừng rèn luyện. Dù ban đầu con có mặc ngược áo, cài sai cúc, quét nhà không sạch cũng chill thôi.
Điều quan trọng là để trẻ biết: Việc của mình phải tự học cách hoàn thành. Một bé biết tự chăm sóc bản thân, khi lớn lên gặp khó khăn cũng sẽ dễ dàng giữ được sự tự tin và tinh thần trách nhiệm hơn đấy.
Kết
Nhiều ba mẹ coi việc "làm thay con mọi thứ" là tình yêu thương. Nhưng tình yêu chân chính chưa bao giờ là sự đáp ứng mù quáng, mà là biết buông tay đúng lúc và giữ vững lập trường khi cần kiên trì nguyên tắc.
Con cái rồi cũng phải bước ra xã hội. Thay vì đợi đến khi con lớn lên rồi liên tục vấp ngã, thà rằng khi con còn nhỏ, hãy cho con giáo dục nhiều hơn về quy tắc và rèn luyện nhiều hơn về trách nhiệm.
Ba mẹ hôm nay buông tay một chút, con cái tương lai thường sẽ độc lập hơn một chút; ba mẹ hôm nay giữ vững ranh giới một chút, con cái sau này cũng dễ dàng nhận được sự tôn trọng từ người khác hơn.
Nguồn: soha.vn
Tác giả: Mẹ Quả - chuyên gia tư vấn giáo dục gia đình, tập trung chia sẻ kiến thức nuôi dạy con cái, kinh nghiệm giáo dục cha mẹ - con cái và những hiểu biết về hôn nhân và gia đình.
Mấy hôm trước mình dẫn con ra khu vui chơi ở khu đô thị chơi.
Lúc đó mấy đứa nhỏ đang quây quần bên đống cát chơi siêu vui, đứa thì xây lâu đài, đứa thì đào đường hầm, vibe chill hết nấc luôn.
Chưa được bao lâu thì có một bé trai khoảng ba, bốn tuổi chạy tới, không nói không rằng giật luôn cái xẻng nhỏ trên tay bé gái bên cạnh. Bé gái ngơ ngác một chút rồi liền giơ tay muốn lấy lại.
Đúng lúc đó, bà nội của bé trai vội ôm cháu vào lòng rồi nói với bé gái: "Em gái ơi, nhường cho em chơi một lúc được không? Em còn nhỏ, chưa biết gì đâu."
Bé gái nghe vậy đành thu tay lại, ánh mắt ngấn nước nhìn chằm chằm vào chiếc xẻng của mình.
Bà vừa dỗ cháu vừa nói: "Bảo bối ngoan, mình chơi hai phút rồi trả lại cho chị nhé."
Thế nhưng hai phút trôi qua, bé trai không trả; năm phút trôi qua, nó vẫn nhất quyết không buông tay. Bà chỉ biết tiếp tục thương lượng, tiếp tục dỗ dành. Drama này kéo dài hơn hai mươi phút luôn.
Cuối cùng, bé trai khóc lóc được bà bế đi mua đồ ăn vặt ở cửa hàng tiện lợi, bé gái mới lấy lại được đồ chơi của mình.
Chứng kiến toàn bộ quá trình, trong lòng mình thấy xót xa ghê. Người lớn tuổi tưởng rằng mình đang thương cháu, nhưng thực chất lại đang truyền đạt cho đứa trẻ một thông điệp: "Chỉ cần cháu khóc, cháu náo loạn, tất cả mọi người sẽ phải chiều theo cháu."
Rất nhiều phụ huynh sợ con bị thiệt thòi nhưng lại bỏ qua một điều: Lúc nhỏ không dạy bảo, lớn lên xã hội sẽ dạy thay bạn.
Nếu con bạn đã xuất hiện những biểu hiện dưới đây, ba mẹ nên cảnh giác ngay nhé!
1. Hễ không vừa ý là cho rằng ai cũng phải nhường mình
Đặc điểm dễ thấy nhất của một số bé là việc gì cũng phải theo ý mình. Đồ chơi phải được chơi trước, trò chơi phải là người thắng, người khác không đồng ý là khóc ăn vạ, nổi giận luôn.
Nhiều ba mẹ nghĩ rằng: "Con còn nhỏ, lớn lên tự khắc sẽ ngoan."
Thực ra không phải vậy đâu nhé! Trẻ con không tự nhiên biết chia sẻ hay tuân thủ quy tắc, mà phải được học dần qua mỗi lần được giáo dục và định hướng.
Nếu ba mẹ luôn "bật đèn xanh" cho con, trẻ sẽ hiểu lầm rằng tất cả mọi người đều có nghĩa vụ phải đáp ứng yêu cầu của mình. Nhưng khi bước ra khỏi nhà, sẽ không có thầy cô, bạn bè nào mãi chiều chuộng trẻ cả đâu.
Yêu con chân chính không phải là đáp ứng mọi yêu cầu, mà là để con hiểu rằng: Quyền lợi của bản thân phải được xây dựng trên sự tôn trọng người khác.
2. Hơi một tẹo là mặc cả, ra điều kiện với bố mẹ
Không ít phụ huynh từng gặp phải những cảnh tượng kiểu này:
"Con làm bài tập cũng được, nhưng phải mua đồ chơi cho con trước."
"Hôm nay con không muốn đi học năng khiếu đâu, trừ khi tối nay cho con ăn gà rán."
"Không cho con chơi điện thoại thì con không ăn cơm."
Ban đầu, ba mẹ có thể nghĩ trẻ chỉ đang khôn lỏi nên thỏa hiệp một lần. Nhưng trẻ sẽ rất nhanh nhận ra: hoá ra chỉ cần ra điều kiện là có cơ hội đạt được mục đích rồi.
Thế là, điều kiện ngày càng nhiều, yêu cầu ngày càng cao. Lâu dần, trẻ không học được cách chịu trách nhiệm mà chỉ học được cách lợi dụng sự mềm lòng của ba mẹ thôi.
Thực ra, có rất nhiều việc vốn dĩ là trách nhiệm của trẻ. Làm bài tập đúng giờ, dọn dẹp đồ chơi, giữ đúng hẹn... đều không nên trở thành "con bài" để trao đổi phần thưởng. Ba mẹ kiên trì giữ vững nguyên tắc một cách hợp lý mới giúp trẻ xây dựng ý thức về quy tắc tốt hơn đấy.
3. Việc gì cũng chỉ nghĩ cho bản thân, không biết chia sẻ
Trong cuộc sống, có những bé có thói quen giữ lại những gì tốt nhất cho riêng mình. Thấy đồ ăn ngon là lấy đầu tiên; ai chạm vào đồ chơi của mình là đổi nét mặt ngay, nhưng lại có thể tự ý lấy đồ của người khác.
Những bé như vậy đa phần không phải bẩm sinh ích kỷ đâu, mà là trong quá trình trưởng thành đã lâu ngày được đối xử đặc biệt. Trong nhà có đồ gì tốt cũng dành cho trẻ trước, người lớn cái gì cũng nhường; trẻ làm sai cũng luôn có người bao biện. Dần dần, trẻ sẽ cảm thấy: "Người khác nhường mình là điều hiển nhiên."
Tuy nhiên, tương tác giữa người với người chưa bao giờ là sự đòi hỏi từ một phía cả. Ba mẹ bình thường có thể tạo nhiều cơ hội để con chia sẻ.
Chẳng hạn như khi chia hoa quả, hãy để trẻ mời ông bà, bố mẹ trước; mua đồ ăn vặt mới cũng khuyến khích trẻ chia sẻ cùng bạn bè. Những việc nhỏ tưởng chừng không đáng chú ý này sẽ giúp trẻ dần học được cách empathy đấy.
4. Việc gì cũng dựa dẫm người lớn, khả năng tự lập ngày càng kém
Còn có một kiểu nuông chiều trông có vẻ ít dễ nhận ra nhất, nhưng lại ảnh hưởng sâu sắc nhất luôn.
Bé đã năm, sáu tuổi nhưng ăn cơm phải đút, mặc quần áo phải giúp, cặp sách phải dọn hộ, đến cả đồ chơi cũng là ba mẹ dọn dẹp.
Nhiều ba mẹ miệng thì nói: "Con còn nhỏ quá, tôi sợ nó làm không tốt." Nhưng thực chất là người lớn không muốn buông tay thôi.
Trẻ sẽ không tự động độc lập chỉ vì tuổi tác lớn lên, mà chỉ trở nên giỏi giang hơn nhờ không ngừng rèn luyện. Dù ban đầu con có mặc ngược áo, cài sai cúc, quét nhà không sạch cũng chill thôi.
Điều quan trọng là để trẻ biết: Việc của mình phải tự học cách hoàn thành. Một bé biết tự chăm sóc bản thân, khi lớn lên gặp khó khăn cũng sẽ dễ dàng giữ được sự tự tin và tinh thần trách nhiệm hơn đấy.
Kết
Nhiều ba mẹ coi việc "làm thay con mọi thứ" là tình yêu thương. Nhưng tình yêu chân chính chưa bao giờ là sự đáp ứng mù quáng, mà là biết buông tay đúng lúc và giữ vững lập trường khi cần kiên trì nguyên tắc.
Con cái rồi cũng phải bước ra xã hội. Thay vì đợi đến khi con lớn lên rồi liên tục vấp ngã, thà rằng khi con còn nhỏ, hãy cho con giáo dục nhiều hơn về quy tắc và rèn luyện nhiều hơn về trách nhiệm.
Ba mẹ hôm nay buông tay một chút, con cái tương lai thường sẽ độc lập hơn một chút; ba mẹ hôm nay giữ vững ranh giới một chút, con cái sau này cũng dễ dàng nhận được sự tôn trọng từ người khác hơn.
Nguồn: soha.vn