"Khuyết điểm" hay "thiên phú" đôi khi chỉ là hai mặt của cùng một đặc điểm thôi. Tốt hay xấu, nhiều khi còn tùy vào góc nhìn và cách người lớn định nghĩa nữa
Mỗi đứa trẻ đều khác nhau, giáo dục phải tùy người mà dạy. Những tính cách tưởng như cần phải "fix" gấp, thực ra lại ẩn chứa những năng lực xịn sò cần được hướng dẫn đúng cách.
Giống như có bức tranh hai hình từng gây sốt: lướt qua, bạn thấy một cô gái trẻ nghiêng mặt, thanh lịch nhìn xa xăm. Nhưng chỉ cần đổi góc nhìn, focus khác đi một chút, cô gái biến mất, thay vào đó là một bà lão với gương mặt đầy trải nghiệm đang trầm ngâm suy tư.
Bức tranh chưa bao giờ thay đổi cả. Thứ thay đổi chỉ là cách ta nhìn và điểm ta chọn để chú ý mà thôi.
Tính cách của trẻ cũng vậy – đa chiều, phong phú và nhiều tầng lớp. "Khuyết điểm" hay "thiên phú" đôi khi chỉ là hai mặt của cùng một đặc điểm. Tốt hay xấu, nhiều lúc còn phụ thuộc vào góc nhìn và cách người lớn định nghĩa nữa.
Khi đổi góc nhìn hoàn toàn khác, bạn sẽ giật mình nhận ra: những "tật xấu" khiến mình bực mình, rất có thể lại chính là năng lực nổi bật của con đấy, đặc biệt là 3 "khuyết điểm" hay bị hiểu lầm sau đây nhé
1. Hay cãi lại, dám nói "không"
"Mẹ ơi, tại sao con bắt buộc phải đi ngủ lúc 9 giờ vậy?"; "Bố ơi, bố nói vậy là chắc chắn 100% đúng luôn à?". Khi con bắt đầu "trả treo" kiểu này, phản ứng đầu tiên của nhiều bố mẹ là bảo vệ quyền lực: "Bố/mẹ bảo thì nghe thôi!".
Thực ra, đằng sau những câu tranh luận đó chính là nhu cầu hiểu rõ "rule" của thế giới này. Nếu mỗi lần phản biện đều bị chặn lại bằng câu "đừng cãi nữa", lâu dần trẻ có thể sẽ không còn muốn suy nghĩ nữa đâu.
Lúc đó, con có thể trở nên ngoan ngoãn nghe lời, nhưng đồng thời cũng mất luôn khả năng tư duy độc lập rồi
Bố mẹ thông minh sẽ biến những lần "cãi lại" thành cuộc tranh luận bổ ích. Ví dụ, khi con không muốn làm bài tập trước, bạn có thể nói: "Câu hỏi hay đấy! Con nghĩ sao? Con thấy chơi trước rồi làm bài sẽ hiệu quả hơn, hay làm xong rồi chơi sẽ chill hơn?".
Hãy lắng nghe con nói hết ý kiến, rồi cùng phân tích. Vừa bảo vệ được động lực tư duy của con, vừa dạy con cách trình bày quan điểm có lý lẽ, cách thương lượng để giải quyết vấn đề.
Những người thành công thường là những người dám đặt câu hỏi và biết bày tỏ ý kiến khác biệt. Bảo vệ khả năng biểu đạt, nuôi dưỡng tinh thần phản biện và kỹ năng giao tiếp chính là đặt nền móng cho một nhân cách độc lập trong tương lai đấy
2. Khác người, có chính kiến riêng
Có những bé vì quá "có cá tính", không thích follow số đông mà trở nên lạc lõng. Cả lớp mê một bộ anime, con lại chẳng quan tâm. Mọi người làm bài theo đúng cách cô giáo dạy, con lại muốn thử "đường khác".
Peter Thiel từng nói trong cuốn "Từ 0 đến 1" rằng, người thật sự thay đổi thế giới thường là người đi ngược dòng. Copy thành công có sẵn (từ 1 đến N) thì ez, nhưng mở ra con đường mới (từ 0 đến 1) luôn bắt đầu từ việc không chạy theo đám đông.
Khi chơi xếp hình, con không theo bản vẽ, không tham gia "project chung", mà lặng lẽ xây "ngôi nhà kỳ dị" của riêng mình. Việc con kiên định với cách chơi riêng cho thấy bên trong có một cái "tôi" mạnh mẽ lắm đó.
Với những bé như vậy, điều không nên làm là "mài nhẵn góc cạnh", ép con hòa nhập bằng mọi giá. Tốt hơn hết, hãy cho con không gian an toàn để thử nghiệm sự khác biệt.
Nếu con muốn mặc một bộ đồ bạn thấy "hơi lạ", miễn là phù hợp hoàn cảnh, hãy để con thử. Bạn có thể thoả thuận: "Mẹ respect lựa chọn của con, nhưng con cũng cần chịu trách nhiệm về lựa chọn đó nhé."
3. Thích tháo dỡ đồ đạc
Remote bị tháo tung, đồng hồ rời từng mảnh, đồ chơi mới mua chưa kịp hóng đã "tan xác"... Nhìn cảnh này, ai mà chịu được Nhưng trước khi gắn nhãn "phá hoại", hãy nhớ: nhiều khi trẻ tháo đồ vì tò mó cực mạnh. Con muốn biết "sao đồng hồ chạy được", "xe hoạt động thế nào".
Con đang dùng đôi tay để hiểu cấu trúc và nguyên lý của thế giới đấy.
Cái ta thấy là "phá phách", nhưng thực chất đó lại là những "experiment" đầy tập trung và khám phá. Ngăn cản kiểu cứng nhắc chẳng khác nào đóng sập luôn một cánh cửa tìm hiểu thế giới của con.
Cách thông minh hơn là:
Set ranh giới an toàn: Nói rõ những đồ cũ, đồ hỏng có thể tháo thoải mái; những vật quý giá thì tuyệt đối không được đụng vào. Thậm chí có thể cùng con setup một "góc lab tháo lắp" luôn.
Nâng cấp thử thách: Từ "tháo ra", chuyển sang "có lắp lại được không?" hoặc "từ những linh kiện này, con có thể sáng tạo thứ gì mới không?".
Cung cấp resources: Nếu con hứng thú với cơ khí, điện tử, hãy tìm sách, phim tài liệu phù hợp để nuôi đam mê theo chiều sâu.
Khi sự tò mò bản năng được chuyển hoá thành năng lực khám phá và sáng tạo, tương lai con mới có thể biến những ý tưởng bay bổng thành giá trị thực sự cho xã hội được
Thiên phú không phải được "sửa chữa" mà thành, mà được phát hiện và dẫn dắt đúng hướng. Khi bố mẹ thay nỗi lo "fix lỗi" bằng ánh mắt khám phá, đứa trẻ tưởng như "khó dạy" có thể một ngày nào đó trở thành người tỏa sáng, leading cho người khác đấy nhé
Nguồn: kenh14.vn
Mỗi đứa trẻ đều khác nhau, giáo dục phải tùy người mà dạy. Những tính cách tưởng như cần phải "fix" gấp, thực ra lại ẩn chứa những năng lực xịn sò cần được hướng dẫn đúng cách.
Giống như có bức tranh hai hình từng gây sốt: lướt qua, bạn thấy một cô gái trẻ nghiêng mặt, thanh lịch nhìn xa xăm. Nhưng chỉ cần đổi góc nhìn, focus khác đi một chút, cô gái biến mất, thay vào đó là một bà lão với gương mặt đầy trải nghiệm đang trầm ngâm suy tư.
Bức tranh chưa bao giờ thay đổi cả. Thứ thay đổi chỉ là cách ta nhìn và điểm ta chọn để chú ý mà thôi.
Tính cách của trẻ cũng vậy – đa chiều, phong phú và nhiều tầng lớp. "Khuyết điểm" hay "thiên phú" đôi khi chỉ là hai mặt của cùng một đặc điểm. Tốt hay xấu, nhiều lúc còn phụ thuộc vào góc nhìn và cách người lớn định nghĩa nữa.
Khi đổi góc nhìn hoàn toàn khác, bạn sẽ giật mình nhận ra: những "tật xấu" khiến mình bực mình, rất có thể lại chính là năng lực nổi bật của con đấy, đặc biệt là 3 "khuyết điểm" hay bị hiểu lầm sau đây nhé
1. Hay cãi lại, dám nói "không"
"Mẹ ơi, tại sao con bắt buộc phải đi ngủ lúc 9 giờ vậy?"; "Bố ơi, bố nói vậy là chắc chắn 100% đúng luôn à?". Khi con bắt đầu "trả treo" kiểu này, phản ứng đầu tiên của nhiều bố mẹ là bảo vệ quyền lực: "Bố/mẹ bảo thì nghe thôi!".
Thực ra, đằng sau những câu tranh luận đó chính là nhu cầu hiểu rõ "rule" của thế giới này. Nếu mỗi lần phản biện đều bị chặn lại bằng câu "đừng cãi nữa", lâu dần trẻ có thể sẽ không còn muốn suy nghĩ nữa đâu.
Lúc đó, con có thể trở nên ngoan ngoãn nghe lời, nhưng đồng thời cũng mất luôn khả năng tư duy độc lập rồi
Bố mẹ thông minh sẽ biến những lần "cãi lại" thành cuộc tranh luận bổ ích. Ví dụ, khi con không muốn làm bài tập trước, bạn có thể nói: "Câu hỏi hay đấy! Con nghĩ sao? Con thấy chơi trước rồi làm bài sẽ hiệu quả hơn, hay làm xong rồi chơi sẽ chill hơn?".
Hãy lắng nghe con nói hết ý kiến, rồi cùng phân tích. Vừa bảo vệ được động lực tư duy của con, vừa dạy con cách trình bày quan điểm có lý lẽ, cách thương lượng để giải quyết vấn đề.
Những người thành công thường là những người dám đặt câu hỏi và biết bày tỏ ý kiến khác biệt. Bảo vệ khả năng biểu đạt, nuôi dưỡng tinh thần phản biện và kỹ năng giao tiếp chính là đặt nền móng cho một nhân cách độc lập trong tương lai đấy
2. Khác người, có chính kiến riêng
Có những bé vì quá "có cá tính", không thích follow số đông mà trở nên lạc lõng. Cả lớp mê một bộ anime, con lại chẳng quan tâm. Mọi người làm bài theo đúng cách cô giáo dạy, con lại muốn thử "đường khác".
Peter Thiel từng nói trong cuốn "Từ 0 đến 1" rằng, người thật sự thay đổi thế giới thường là người đi ngược dòng. Copy thành công có sẵn (từ 1 đến N) thì ez, nhưng mở ra con đường mới (từ 0 đến 1) luôn bắt đầu từ việc không chạy theo đám đông.
Khi chơi xếp hình, con không theo bản vẽ, không tham gia "project chung", mà lặng lẽ xây "ngôi nhà kỳ dị" của riêng mình. Việc con kiên định với cách chơi riêng cho thấy bên trong có một cái "tôi" mạnh mẽ lắm đó.
Với những bé như vậy, điều không nên làm là "mài nhẵn góc cạnh", ép con hòa nhập bằng mọi giá. Tốt hơn hết, hãy cho con không gian an toàn để thử nghiệm sự khác biệt.
Nếu con muốn mặc một bộ đồ bạn thấy "hơi lạ", miễn là phù hợp hoàn cảnh, hãy để con thử. Bạn có thể thoả thuận: "Mẹ respect lựa chọn của con, nhưng con cũng cần chịu trách nhiệm về lựa chọn đó nhé."
3. Thích tháo dỡ đồ đạc
Remote bị tháo tung, đồng hồ rời từng mảnh, đồ chơi mới mua chưa kịp hóng đã "tan xác"... Nhìn cảnh này, ai mà chịu được Nhưng trước khi gắn nhãn "phá hoại", hãy nhớ: nhiều khi trẻ tháo đồ vì tò mó cực mạnh. Con muốn biết "sao đồng hồ chạy được", "xe hoạt động thế nào".
Con đang dùng đôi tay để hiểu cấu trúc và nguyên lý của thế giới đấy.
Cái ta thấy là "phá phách", nhưng thực chất đó lại là những "experiment" đầy tập trung và khám phá. Ngăn cản kiểu cứng nhắc chẳng khác nào đóng sập luôn một cánh cửa tìm hiểu thế giới của con.
Cách thông minh hơn là:
Set ranh giới an toàn: Nói rõ những đồ cũ, đồ hỏng có thể tháo thoải mái; những vật quý giá thì tuyệt đối không được đụng vào. Thậm chí có thể cùng con setup một "góc lab tháo lắp" luôn.
Nâng cấp thử thách: Từ "tháo ra", chuyển sang "có lắp lại được không?" hoặc "từ những linh kiện này, con có thể sáng tạo thứ gì mới không?".
Cung cấp resources: Nếu con hứng thú với cơ khí, điện tử, hãy tìm sách, phim tài liệu phù hợp để nuôi đam mê theo chiều sâu.
Khi sự tò mò bản năng được chuyển hoá thành năng lực khám phá và sáng tạo, tương lai con mới có thể biến những ý tưởng bay bổng thành giá trị thực sự cho xã hội được
Thiên phú không phải được "sửa chữa" mà thành, mà được phát hiện và dẫn dắt đúng hướng. Khi bố mẹ thay nỗi lo "fix lỗi" bằng ánh mắt khám phá, đứa trẻ tưởng như "khó dạy" có thể một ngày nào đó trở thành người tỏa sáng, leading cho người khác đấy nhé
Nguồn: kenh14.vn