Sau drama căng đét giữa Nga-Ukraine trên biển Azov (chuyện Nga bắt tàu hải quân Ukraine ấy), các máy bay do thám của Mỹ được đồn là tăng cường hoạt động ầm ầm. Nhưng khoan đã, những chuyến bay "bí ẩn" này vào đầu tháng 12/2018 hoá ra chẳng bay gần biên giới Nga-Ukraine như mọi người nghĩ đâu nhé - một chuyên gia bóc phốt luôn rồi đó!
Ngày 6/12/2018, Không quân Mỹ điều một chiếc máy bay do thám OC-135 sang Ukraine theo yêu cầu của Kiev. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trên chiếc máy bay bốn động cơ này có team quan sát viên từ Mỹ, Canada, Đức, Pháp, Romania và Anh.
Chuyến bay này diễn ra hai tuần sau khi lực lượng tuần duyên Nga bắt ba tàu Ukraine đang cố vượt qua eo biển Kerch (cái cầu nối giữa biển Azov và biển Đen đó).
"Thời điểm của chuyến bay này là để nhắc nhở về cam kết của Mỹ đối với Ukraine và các đồng minh", Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố. Vậy nó bay đi đâu? Nghĩ bình thường thì phải bay tới khu vực nóng để xem tình hình chứ nhỉ?
Nhưng thực tế thì chiếc OC-135 chỉ bay theo lộ trình "chill phết" trong lãnh thổ Ukraine thôi, theo Steffan Watkins - một chuyên gia an ninh độc lập. "Họ không bay tới khu vực nào đang căng thẳng cả", anh Watkins nói với National Interest.
Watkins dùng phần mềm theo dõi chuyến bay thương mại để track chiếc OC-135, vì vị trí máy bay được xác định khi nó dùng thiết bị thu phát tín hiệu radio.
Ai cũng biết Donbass là khu vực miền đông có đụng độ giữa lực lượng ly khai với quân đội Ukraine. Nhưng chiếc OC-135 không hề bay qua Donbass luôn. Thay vào đó, nó "bay theo hình hạt nước từ Kiev xuống miền nam, cách biên giới với bán đảo Crimea tới 20km", theo lời anh Watkins.
Chuyến bay ngắn tháng 12/2018 này được thực hiện theo hiệp ước Bầu trời mở 1992 - theo đó 34 quốc gia bao gồm Nga, Mỹ và hầu hết các nước châu Âu thực hiện các chuyến bay không mang vũ khí nhưng có camera và radar, bay theo đường đã định sẵn trong lãnh thổ của nhau, mục đích là để theo dõi hoạt động quân sự và kiểm tra việc tuân thủ hiệp ước.
Hiệp ước này yêu cầu các nước thành viên chỉ được dùng cảm biến thương mại trên các chuyến bay. Vì thế trên chuyến bay của chiếc OC-135, các camera chỉ chụp được vật thể ở khoảng cách vài km thôi.
Ở khoảng cách 20km so với Crimea, chiếc OC-135 trong chuyến bay ngày 6/12/2018 không thể chụp hay quan sát được lực lượng Nga trên bán đảo này luôn á.
Hồi tháng 2/2014, khi Nga sáp nhập Crimea, Không quân Mỹ đã triển khai một chiếc OC-135 tới Ukraine và thực hiện các chuyến bay dọc biên giới Nga-Ukraine, rất gần với lực lượng Nga.
"Năm 2014, họ bay do thám thực sự, có cả lực lượng hỗ trợ dưới mặt đất", anh Watkins nhận xét. "Nhưng chuyến bay cuối năm 2018 chỉ là lượn vòng vòng thôi".
"Chắc là do thiếu toilet nên không bay lâu được", anh Watkins troll về điều kiện thiếu thốn của chiếc OC-135 luôn.
Một nhóm nghị sỹ Mỹ từng cố gắng trong nhiều năm để loại bỏ chiếc máy bay lạc hậu này khỏi đội bay do thám phục vụ hiệp ước Bầu trời mở của Mỹ.
Mặc dù vậy, chiếc OC-135 vẫn được dùng để thực hiện chuyến bay cuối năm 2018 ở Ukraine.
Bộ Ngoại giao Mỹ khen ngợi chuyến bay này là "thể hiện giải pháp của Mỹ đối với tình hình". "Chúng tôi đứng bên cạnh Ukraine trước sự gây hấn của Nga và các hoạt động đe doạ trên biển Azov", Bộ Ngoại giao Mỹ nói.
Nguồn: soha.vn