SuKute6491
New member
Nói đến 6 chiếc tàu ngầm Kilo xịn sò của Việt Nam mình đóng ở Nga, chắc nhiều bạn biết rồi nhỉ? Tất cả đều mang tên các địa danh quen thuộc: Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Bà Rịa Vũng Tàu. Còn hai chiếc soái hạm Gerpard 3.9 thì lại được đặt tên theo hai vị hoàng đế đỉnh cao: Đinh Tiên Hoàng và Lý Thái Tổ. Vậy mà trên thế giới, người ta đặt tên tàu chiến theo kiểu gì nhỉ? Tò mò quá à!
Trước khi có 6 "chiến hạm khủng" nói trên, các tàu chiến trong biên chế Hải quân Nhân dân Việt Nam thường được đặt theo ký hiệu khô khan kiểu HQ... kèm theo dãy số. Ví dụ như HQ-505 chẳng hạn, nghe cũng... công nghiệp phết đúng không?
Hồi xưa chính quyền Sài Gòn đặt tên sao?
Thời trước, chính quyền Sài Gòn có cách đặt tên khá có hệ thống cho từng loại tàu luôn đó:
• Khu trục hạm, tuần dương hạm: Được đặt theo tên các danh tướng, đặc biệt là thời Trần. Có Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Trần Bình Trọng, Trần Quốc Toản, Phạm Ngũ Lão... Còn có cả các vị như Lý Thường Kiệt, Ngô Quyền nữa - toàn tên nghe xịn xò!
• Hộ tống hạm: Đặt theo địa danh các trận đánh lừng lẫy trong lịch sử như Chi Lăng, Hà Hồi, Ngọc Hồi, Vạn Kiếp, Nhật Tảo...
• Tàu tuần duyên: Lấy tên các hòn đảo thân thương - Hoàng Sa, Phú Quý, Tô Châu, Phù Du, Thái Bình, Trường Sa, Duyên hải, Hòn Trọc, Nam Du, Kiến vàng, Kéo ngựa... ️
• Xuồng tuần duyên: Có đặt theo tên cá nhân, cũng có đặt theo tên trận đánh như Tây Kết, Tụy Động, Vân Đồn, Vạn Kiếp...
• Hải vận hạm (LSM): Đặt theo tên sông - Hát giang, Lam giang, Ninh giang, Hương giang, Tiền giang, Hậu giang...
• Tàu vận tải quân sự (LST): Lấy tên các cảng biển như Cam Ranh, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Thị Nại, Quy Nhơn, Nha Trang.
• Tàu trợ chiến: Đặt theo địa danh kiểu Mỹ Tho, Cần Thơ, Vĩnh Long.
Trung Quốc đặt tên thế nào?
Gần đây nhất phải kể đến chiếc tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc - drama tên gọi của nó cũng căng luôn! Ban đầu định đặt tên Shi Lang (theo tên danh tướng), dân mạng thì muốn gọi Mao Trạch Đông, Bắc Kinh... Thậm chí ông La Viện (Phó Tổng thư ký Hội Khoa học quân sự Trung Quốc) còn đề xuất đặt tên Điếu Ngư để "nhấn mạnh chủ quyền" với Nhật Bản nữa chứ!
Nhưng cuối cùng, tàu được đặt tên Liêu Ninh - theo tên một tỉnh. Từ đó về sau, tàu sân bay Trung Quốc đều lấy tên tỉnh hết!
Còn các loại tàu khác của họ thì có quy luật rõ ràng:
• Tàu tuần tra: tên tỉnh/khu tự trị
• Tàu khu trục: tên thành phố (từ lớn đến vừa)
• Tàu ngầm: tên huyện lỵ
• Tàu tiếp nhiên liệu: tên hồ
• Tàu đổ bộ: tên núi
• Tàu rà phá mìn: tên khu tự trị
• Tàu đổ bộ bộ binh: tên sông
Đặc biệt, các lớp (Type) tàu ngầm lại lấy tên triều đại phong kiến như lớp Hán, lớp Hạ, lớp Thương... Nghe cũng oách đấy chứ!
Còn Mỹ - ông lớn hải quân thế giới?
Mỹ với đội tàu chiến hùng hậu nhất thế giới cũng có cách chơi riêng nha!
Về mặt pháp lý, Bộ trưởng Hải quân Mỹ là người chọn tên tàu, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống và theo quy tắc của Quốc hội. Tuy suốt thế kỷ 19 luật pháp Mỹ ghi rất rõ chuyện này, nhưng đến năm 1925 thì... biến mất khỏi Đạo Luật Mỹ rồi!
Ngày nay, trong Chương 10 Đạo Luật Mỹ (U.S.C 10) không nói rõ ai có thẩm quyền đặt tên tàu mới. Nhưng Bộ trưởng Hải quân vẫn giữ quyền này, dù luật chỉ nói đến việc ông được đổi tên những tàu mua cho Hải quân thôi.
Quy trình đặt tên của Hải quân Mỹ:
Theo lời Hải quân Mỹ: "Quy trình đặt tên tàu thực sự là sản phẩm của tiến hoá và truyền thống hơn là quy trình lập pháp."
Mỗi năm, Trung tâm Lịch sử Hải quân sưu tập gợi ý tên tàu (tên chính + phương án dự phòng), gửi cho Tư lệnh Hải quân. Nguồn gợi ý đến từ lịch sử Hải quân, các thành viên, cựu chiến binh và cả công chúng nữa!
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn tên gồm:
• Tên các nhóm cho từng loại tàu đang đóng
• Tên theo địa lý
• Tên từ những con tàu trước
• Tên do cá nhân, nhóm gợi ý
• Tên lãnh đạo hải quân
• Tên thành viên quá cố có chiến tích
Cuối cùng, Tư lệnh Hải quân ký bản ghi nhớ các cái tên, gửi lên Bộ trưởng Hải quân để quyết định cuối cùng.
Quy tắc đặt tên theo loại tàu của Mỹ:
Quy tắc cũng thay đổi theo thời gian đó bạn ơi! Ví dụ tàu ngầm tấn công: trước đặt theo tên cá, sau đó thành phố, rồi gần đây là theo bang. Còn tàu tuần dương: từ thành phố sang bang, rồi gần đây lại theo tên trận đánh. Linh hoạt vãi!
Hải quân Mỹ cũng thừa nhận: "Dù đã cố hệ thống hoá việc đặt tên, nhưng như các thể chế khác, nguồn và tên gọi cho tàu không tránh được xu hướng thay đổi tiến hóa."
Và thật sự có nhiều ngoại lệ lắm! Ví dụ 3 tàu ngầm lớp Seawolf (SSN-21):
• Seawolf (SSN-21): tên loài cá
• Connecticut (SSN-22): tên bang
• Jimmy Carter (SSN-23): tên Tổng thống
Ba chiếc mà ba kiểu tên - chẳng có nguyên tắc gì hết!
Tổng kết cách đặt tên hiện nay của Mỹ:
• Tàu sân bay: Tên các Tổng thống Mỹ. Trong 12 chiếc gần đây: 9 chiếc theo tên TT, 2 chiếc theo thành viên Quốc hội. Chỉ có Nimitz (CVN-68) là ngoại lệ - đặt theo Đô đốc Chester Nimitz, người hùng Thế chiến II.
• Tàu ngầm tấn công: Tên các bang (như lớp Virginia SSN-774). Ngoại lệ duy nhất là SSN-785 đặt tên cựu Thượng nghị sĩ John Warner.
• Tàu khu trục: Tên các vị lãnh đạo hải quân và anh hùng.
Nguồn: soha.vn