Dù đang "gánh" đủ thứ lệnh trừng phạt từ phương Tây, nhưng Nga vẫn quyết tâm khởi công một tuyến đường thương mại xuyên lục địa siêu đỉnh luôn nha!
Theo Bloomberg, Nga và Iran đang "móc hầu bao" tới 20 tỷ USD để xây dựng tuyến đường thương mại dài 3.000km cực khủng, mục đích là để hàng hóa chạy tới chạy lui dễ dàng hơn. Tuyến đường này chạy từ rìa phía đông Châu Âu tới tận Ấn Độ Dương, dài 3.000km (tương đương 1.860 dặm), và quan trọng là nằm ngoài tầm kiểm soát của các nước ngoài khác nha!
Tuyến đường hàng tỷ USD này được khởi công với mục tiêu tăng tốc vận chuyển hàng hóa dọc theo đường sông và tuyến đường sắt nối với biển Caspian. Theo dữ liệu theo dõi của Bloomberg, hàng chục tàu của Nga và Iran - kể cả những tàu đang bị trừng phạt - đã "check in" tuyến đường này thường xuyên lắm luôn.
Có thể nói tuyến đường này là một ví dụ điển hình cho thấy sự "phản đòn" cực gắt của Nga và Iran - hai quốc gia đang phải "gồng mình" chịu lệnh trừng phạt từ châu Âu. Chính vì thế, cả hai nước đều đang quay sang "thả thính" với các quốc gia phương Đông rồi đó. Mục tiêu là xây dựng "liên kết" thương mại mới với các nền kinh tế châu Á đang phát triển nhanh, đồng thời tránh xa sự can thiệp của phương Tây.
## Các tuyến đường thương mại từ Nga đến châu Á
Theo Maria Shagina - nhà nghiên cứu tại Viện Các vấn đề Quốc tế Phần Lan, động thái của Nga và Iran cho thấy hai nước đều đang để tâm đến việc thiết lập chuỗi cung ứng "chống trừng phạt" cực mạnh. Hành lang thương mại mới này sẽ giúp Nga và Iran tiết kiệm được hàng nghìn km đường vận chuyển luôn đó!
Ở đầu phía bắc của tuyến đường là biển Azov - được bao quanh bởi bán đảo Crimea và bờ biển phía đông nam của Ukraine (gồm cảng Mariupol của Nga và cửa sông Don).
Đầu tháng 12, sau khi liệt kê các lợi ích mà đất nước đạt được sau cuộc xung đột với Ukraine, tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết biển Azov đã trở thành "vùng biển nội địa" của Nga rồi đó. Mạng lưới sông, biển và đường sắt sẽ được mở rộng tới trung tâm Iran trên biển Caspian và điểm cuối là Ấn Độ Dương. Ông Putin đã đánh dấu tầm quan trọng của khu vực này rồi nhé!
Tại một diễn đàn kinh tế vào tháng 9, tổng thống Putin cũng nhấn mạnh việc phát triển cơ sở hạ tầng hệ thống tàu biển, đường sắt và đường bộ dọc theo tuyến đường kinh tế thương mại mới sẽ giúp nhiều công ty ở Nga có cơ hội thâm nhập vào thị trường Iran, Ấn Độ, châu Phi và các nước Trung Đông, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các nguồn cung ứng từ các quốc gia này.
Cũng theo chị Maria Shagina, ước tính Nga và Iran đang đầu tư tới 25 tỷ USD vào hành lang thương mại nội địa này đó (con số này khác với 20 tỷ USD ban đầu nhé). Điều này tạo thuận lợi cho các dòng hàng hóa xuất nhập khẩu mà phương Tây đang muốn "cản trở" ráo riết. Chị ấy nói: "Nga và Iran đang chơi trò mèo vờn chuột đấy. Cả hai nước sẽ tìm kiếm mọi sơ hở để vận chuyển các sản phẩm và vũ khí bị cấm".
Hành động này khiến Mỹ và các quốc gia đồng minh phải "mở to mắt" theo dõi luôn. Các quốc gia này đang tìm cách ngăn chặn việc vận chuyển máy bay không người lái và các vật tư quân sự của Iran. James O'Brien - quan chức phụ trách công bố các lệnh trừng phạt của Mỹ cho rằng, Mỹ đang theo dõi mọi động thái xây dựng tuyến đường thương mại giữa Nga và Iran. Họ lo ngại sẽ có các nỗ lực khác giúp Nga "lách luật" tránh các biện pháp trừng phạt. Tuyến đường này ngoài mục đích buôn bán vũ khí thì còn có những mục đích kinh tế khác nữa đó!
Các con tàu đi trên sông Don và sông Volga có truyền thống buôn bán các mặt hàng năng lượng và nông nghiệp. Iran là nước nhập khẩu ngũ cốc lớn thứ ba của Nga, tuy nhiên phạm vi sẽ được mở rộng trong tương lai. Hai nước đã công bố một loạt thỏa thuận kinh doanh mới bao gồm hàng hóa như tua-bin, polyme, vật tư y tế và phụ tùng ô tô. Nga cũng cung cấp nhiên liệu hạt nhân và linh kiện cho lò phản ứng của Iran ở Bushehr nữa.
Hiện tại, Nga cần bù đắp cho sự đổ vỡ đột ngột trong mối quan hệ thương mại với châu Âu, đồng thời tìm cách giải quyết các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu.
Nga và Iran cần có nhiều biện pháp chi tiền "mạnh tay" như đẩy mạnh xây dựng tuyến đường thương mái mới để vượt qua trở ngại quốc tế ngay lúc này.
Theo Thông tấn xã Hàng hải Iran, Nga đang dần hoàn thiện các quy tắc để cấp phép cho các tàu từ Iran đi qua tuyến đường thủy nội địa trên sông Volga và Don đó.
Công ty IRISL có trụ sở tại Tehran đã đầu tư 10 triệu USD vào một cảng dọc theo sông Volga. Mục đích nhằm tăng công suất hàng hóa tại cảng Solyanka ở thành phố Astrakhan của Nga lên gấp đôi, đạt 85.000 tấn mỗi tháng luôn!
Bên trong biên giới của mình, Iran đang "đổ tiền" vào các nhà ga nơi hàng hóa có thể lên tàu và các tuyến đường sắt để vận chuyển dọc đất nước từ Caspian đến Vịnh Ba Tư. Đồng thời, Iran cũng đang mở rộng mạng lưới đường sắt - hệ thống đã chạy khoảng 16.000 km và là một phần trong Danh sách Di sản Thế giới của Unesco đó nha!
Ước tính, các phái đoàn thương mại đang di chuyển giữa Iran và Nga với tần suất tăng cao, giúp thương mại song phương cũng tăng lên đáng kể. Giá trị thương mại sẽ sớm vượt quá 5 tỷ USD.
Sergey Katyrin - người đứng đầu phòng Thương mại và Công nghiệp Nga - phát biểu tại một hội nghị ở Tehran (Iran) vào tháng trước cho biết, sau khi hiệp định thương mại tự do được ký kết, hai nước sẽ có một "con đường hoạch định rõ ràng" để giá trị thương mại đạt 40 tỷ USD. Con số khủng quá đi mất!
Iran đang nỗ lực xoay trục chính sách trong bối cảnh triển vọng khôi phục thỏa thuận năm 2015 với các cường quốc thế giới đang bị "đứng hình" và khó thực hiện. Quốc gia này từng đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế.
Vì vậy, quan chức Iran cho biết bây giờ họ hoàn toàn tập trung vào "the Eastern axis" (trục phía Đông) nhằm từ bỏ mọi kế hoạch khôi phục quan hệ kinh tế với châu Âu. Thay vào đó quốc gia này sẽ tập trung vào một loạt thỏa thuận thương mại và năng lượng với Nga, Trung Quốc và các quốc gia Trung Á.
Trung Quốc và Nga đã là thành viên của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, Iran có khả năng sẽ trở thành thành viên thứ chín. Theo thông tin mới nhất, Trung Quốc và Iran sắp trở thành thành viên trong Liên minh Kinh tế Á-Âu, điều này sẽ giúp hoạt động thương mại tự do giữa các quốc gia trở nên khả thi hơn rất nhiều!
Một thể chế liên kết các nền kinh tế trong và ngoài khu vực khác là nhóm BRICS. Ban đầu gồm các quốc gia Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc, giờ đây tổ chức đã bao gồm cả Nam Phi và sẵn sàng mở rộng hơn nữa. Đối với cả Nga và Iran, Ấn Độ là một nút thắt quan trọng trong mạng lưới hợp tác mà hai nước đang cố gắng xây dựng đó.
Theo thông tin từ hãng thông tấn bán chính thức Mehr vào tháng trước, chuyến hàng đầu tiên trị giá 12 triệu tấn ngũ cốc của Nga tới Ấn Độ đã quá cảnh ở Iran rồi. Dòng chảy thương mại có thể tăng lên nếu Iran thành công trong việc kết nối khu phức hợp Cảng Chabahar còn dang dở ở Ấn Độ Dương (một dự án Ấn Độ đầu tư) với mạng lưới tàu hỏa đường dài của nước này.
Thành phố Chabahar đến nay đã được miễn trừ khỏi các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhưng có thể nó sẽ tiếp tục bị Washington "dòm ngó" thôi. Đây là rào cản lớn nhất đối với nước cờ giữa Nga và Iran trong việc "lách" các lệnh trừng phạt đấy!
Thành công hay thất bại của thương vụ thương mại này nằm ngoài tầm kiểm soát của cả hai nước. Điều này phụ thuộc vào việc liệu các quốc gia từ Ấn Độ đến Trung Đông - những quốc gia đang bị Mỹ và các nước đồng minh thúc giục tuân thủ các biện pháp trừng phạt có đồng ý "nhảy vào cuộc chơi" với liên kết mới của Nga và Iran hay không? Hoặc sẽ lựa chọn đi theo phần đông của thế giới thôi.
Nguồn: soha.vn