Hội thảo "Bảo hộ và thương mại hóa bản quyền âm nhạc trong kỷ nguyên số" vừa diễn ra ngày 29/10 và nó thực sự là một sự kiện đáng chú ý đấy! Được tổ chức bởi Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET, sự kiện đã tập hợp hơn 100 đại biểu là các nhạc sĩ nhiều thế hệ, producer, đại diện cơ quan quản lý và tổ chức bản quyền.
Nội dung chính của hội thảo xoay quanh việc phân tích thực trạng vi phạm bản quyền tràn lan trên mạng, trải nghiệm trực tiếp công nghệ rà soát và định danh tác phẩm, đồng thời bàn về các giải pháp giúp tác giả bảo vệ và kiếm tiền từ sản phẩm nghệ thuật của mình.
Khi AI và môi trường số trở thành "ác mộng" của nghệ sĩ
Thực tế đang diễn ra trên không gian mạng khá đáng báo động. Hàng nghìn tác phẩm âm nhạc đang bị copy, phát hành lại trái phép trên các nền tảng xuyên biên giới. Các bản remix xuất hiện tràn lan mà không xin phép hay trả phí gì cả.
Đặc biệt nguy hiểm hơn, sự phát triển của AI trong việc tự động thu thập và tái tạo dữ liệu âm nhạc đang đe dọa trực tiếp đến uy tín, tài chính và động lực sáng tạo của các nghệ sĩ.
Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam có chia sẻ rất thấm: "Kỷ nguyên số giúp âm nhạc Việt Nam tiếp cận hàng triệu khán giả toàn cầu dễ dàng hơn, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có. Để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật, chúng ta không thể dừng lại ở sự bức xúc hay lời than phiền, mà cần hành động thiết thực và đồng bộ. Trong đó, thách thức từ công nghệ phải được giải quyết bằng chính công nghệ."
Ông cũng nhấn mạnh rằng bên cạnh việc tác giả chủ động về kiến thức pháp lý, công nghệ sẽ là công cụ tự động rà soát, phát hiện vi phạm 24/7 với thao tác đơn giản nhất cho nghệ sĩ. Mục tiêu chung là đưa ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 theo Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ.
"Căn cước số" cho bài hát - game changer của ngành nhạc
Định danh tác phẩm chính là chìa khóa để bảo vệ và kiếm tiền từ tài sản trí tuệ. Đây là quá trình gán cho một sáng tạo (văn học, nghệ thuật, khoa học, phần mềm hoặc nội dung số) một "danh tính" hoặc mã số nhận diện duy nhất.
DipNET đã hợp tác với Hội Nhạc sĩ Việt Nam tung ra giải pháp cấp "căn cước số" cho từng bài hát, làm rõ các lớp quyền, tác giả và đơn vị được ủy quyền khai thác.
Ông Bùi Minh Tuấn – Chủ tịch HĐQT DipNET nhận định: "Phát triển công nghiệp văn hóa đòi hỏi phải tái tạo nhiều hình thái mới cho tác phẩm. Tuy nhiên, các nhà đầu tư chỉ sẵn sàng rót vốn dài hạn khi quyền sở hữu trí tuệ được làm rõ. Chỉ khi giao dịch bản quyền được minh bạch hóa trên cơ sở dữ liệu đối chiếu chuẩn xác, chúng ta mới có thể ngăn chặn vi phạm trên không gian số và đặt nền móng vững chắc cho chợ giao dịch tác quyền tập trung."
Pháp luật đã sẵn sàng backup rồi đó!
Năm 2026 được xem là năm bùng nổ với khung pháp lý siêu chắc chắn:
• Luật Sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (Luật số 131/2025/QH15) (hiệu lực từ 1/4/2026): Cho phép Tòa án buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa các nội dung/tài khoản vi phạm; nâng mức bồi thường tối đa lên 1 tỷ đồng luôn!
• Công điện số 38/CĐ-TTg (ngày 5/5/2026): Thủ tướng Chính phủ mở đợt cao điểm toàn quốc, giao Bộ Công an xử lý các website vi phạm bản quyền quy mô lớn (đã khởi tố 5 vụ án hình sự về xâm phạm quyền tác giả trong tháng 5/2026).
• Nghị định 277/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 9/7/2026): Đưa hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền số vào danh mục công nghệ ưu tiên phát triển trong lĩnh vực văn hóa.
• Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa (trình Quốc hội ngày 24/10/2026): Đề xuất cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản thế chấp, góp vốn và gọi vốn đầu tư - nghe xịn sò chưa!
Yếu tố quyết định hiện nay là hành động chủ động từ các bên: Tác giả chủ động định danh tác phẩm, còn doanh nghiệp và nền tảng tuân thủ nguyên tắc chỉ khai thác các sản phẩm minh bạch về tác quyền. Let's go!
Nguồn: svvn.tienphong.vn