Năm 2026 rồi mà cuộc đua chip toàn cầu càng ngày càng nóng hơn bao giờ hết nha mọi người ơi! Khi các nước phương Tây đang cố giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, thì Đông Nam Á đang lên như diều gặp gió luôn.
Từ vị trí phụ hèn chỉ biết lắp ráp, giờ cả khu vực đang cố leo lên làm mắt xích cốt lõi của ngành công nghiệp trị giá hàng trăm tỷ USD này đấy!
Thị trường chip toàn cầu năm 2026 đang sốt như thế nào?
Vi mạch tích hợp giờ là linh hồn của mọi thiết bị điện tử, từ máy giặt cho đến smartphone đều phải có. AI và điện toán đám mây bùng nổ nên nhu cầu thị trường lên đỉnh luôn. Kim ngạch xuất khẩu vi mạch toàn cầu tăng gấp đôi từ 414 tỷ USD (năm 2016) lên 818 tỷ USD (năm 2024) - khủng không chịu nổi!
Không chỉ về tiền bạc, việc kiểm soát chuỗi cung ứng chip giờ đã thành trận chiến căng đét giữa Mỹ và Trung Quốc rồi. Hiện tại, Đông Nam Á chiếm khoảng 26% tổng lượng xuất khẩu chip toàn cầu (tăng từ mức 20% của hai thập kỷ trước).
Dưới đây là bảng xếp hạng 6 nền kinh tế Đông Nam Á đang cố leo rank trong chuỗi cung ứng bán dẫn năm 2026, theo đánh giá của The Diplomat nha!
Hạng 6: Indonesia – Tụt hậu nhưng có "vật phẩm quý"
Indonesia đứng cuối bảng trong các nền kinh tế lớn khu vực về mảng bán dẫn. Năm 2024, nước này chỉ xuất khẩu có 693 triệu USD vi mạch tích hợp, chiếm chưa đầy 0,1% tổng sản lượng toàn cầu thôi. Dù đã có lộ trình quốc gia để đào tạo nhân lực bán dẫn, nhưng Indonesia hiện không có nhà máy đúc chip nào cả và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ còn rất sơ khai. Hoạt động của họ chủ yếu dừng ở khâu đóng gói cấp thấp với quy mô nhỏ.
Lợi thế cạnh tranh: Thay vì chạy đua sản xuất, Indonesia chơi chiêu khác - tập trung vào chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu. Quốc gia này sở hữu trữ lượng lớn Gallium và Germanium – hai nguyên liệu thô quan trọng nhất cho sản xuất bán dẫn nâng cao, tương tự chiến lược họ từng áp dụng thành công với Niken trong ngành pin xe điện.
Hạng 5: Thái Lan – Thử thách từ việc đứng yên quá lâu
Năm 2024, Thái Lan xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ USD vi mạch (chiếm 1% thị phần thế giới), một con số gần như dậm chân tại chỗ suốt hai thập kỷ rồi. Đầu năm nay (tháng 1/2026), Chính phủ Thái Lan đã công bố lộ trình dài hạn tham vọng: đặt mục tiêu thu hút 2,5 nghìn tỷ Baht (khoảng 80 tỷ USD) vốn đầu tư trong vòng 25 năm tới, đào tạo 230.000 kỹ sư và nâng cấp hạ tầng R&D. Chiến lược trọng tâm là chuyển từ lắp ráp cơ bản sang thiết kế và đúc chip chuyên dụng cho xe điện và AI.
Thách thức: Dù có nền tảng sản xuất định hướng xuất khẩu tốt, nhưng những rào cản lớn từ suy thoái kinh tế hiện tại và sự bất ổn lâu năm có thể khiến Thái Lan gặp khó trong việc biến các dự án thâm dụng vốn và công nghệ này thành hiện thực.
Hạng 4: Philippines – Chờ đợi cú hích bứt phá
Bán dẫn và vi mạch là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Philippines đấy! Năm 2024, nước này xuất khẩu 19 tỷ USD vi mạch (chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia và 2,5% thị phần toàn cầu), đứng thứ 10 thế giới luôn.
Philippines là nơi đặt nhà máy của nhiều ông lớn như Amkor Technology, Texas Instruments và Samsung, nhưng đa số vẫn nằm ở phân khúc lắp ráp, đóng gói và kiểm thử cấp thấp. Tháng 4/2025, Manila thành lập Hội đồng Cố vấn Công nghiệp Điện tử và Bán dẫn để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Thách thức: Dù là đồng minh tự nhiên của Mỹ và nằm trong diện ưu tiên xây dựng chuỗi cung ứng tự cường, Philippines vẫn chưa bứt phá được như kỳ vọng. Các chuyên gia đánh giá điều này một phần do thiếu tầm nhìn chiến lược phối hợp từ phía Mỹ, dù bản thân Philippines đã nỗ lực cải cách môi trường đầu tư thân thiện hơn rồi.
Hạng 3: Việt Nam – Bước nhảy vọt thần tốc
Việt Nam là quốc gia có tốc độ bứt phá nhanh nhất trong khu vực mọi người ơi! Từ mức xuất khẩu khiêm tốn 315 triệu USD vi mạch năm 2010, Việt Nam đã cán mốc 27,8 tỷ USD vào năm 2024, vươn lên trở thành nhà sản xuất chip lớn thứ 9 thế giới (chiếm 3,6% thị phần toàn cầu) luôn. Hàng loạt tập đoàn lớn như Nvidia, Intel, Amkor, Hana Micron và Samsung đều đã hiện diện mạnh mẽ tại đây rồi nha!
Chiến lược của Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng 100 công ty thiết kế và 1 nhà máy đúc chip vào năm 2030, tăng lên 300 công ty thiết kế và 3 nhà máy đúc chip vào năm 2050, song song với việc đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn. Nhận biết khó cạnh tranh trực tiếp với các gã khổng lồ đi trước, Việt Nam tập trung vào các dòng chip chuyên dụng - thông minh phết!
Điểm nhấn đặc biệt: Tháng 1/2026, Việt Nam đã chính thức khởi công nhà máy chế tạo/đúc chip đầu tiên tại quốc gia. Đáng chú ý, dự án này không thuộc về một tập đoàn nước ngoài, mà do Viettel tự thực hiện luôn! Đây là dấu mốc minh chứng rõ ràng cho động lực an ninh quốc gia trong việc tự chủ công nghệ chip. Nhà máy dự kiến thử nghiệm sản xuất vào năm 2027.
Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao từ nay đến năm 2030, trang The Diplomat đánh giá Việt Nam đang có tiềm năng chuyển mình từ một phương án "thay thế đầy hứa hẹn" thành một mắt xích cốt lõi chiến lược - xịn sò đó mọi người!
Hạng 2: Malaysia – "Cựu vương" trung lập và thực tế
Malaysia sở hữu hơn 50 năm kinh nghiệm trong ngành điện-điện tử, tập trung tại các khu công nghiệp lâu đời ở Penang (thập niên 1970) và Khu công nghệ cao Kulim (thập niên 1990). Với 10 cơ sở sản xuất bán dẫn quy mô lớn của Intel, Infineon và nhiều công ty phương Tây lẫn Trung Quốc, Malaysia là nhà xuất khẩu chip lớn thứ 5 thế giới với giá trị hơn 70 tỷ USD trong năm 2024 - xịn xò đấy!
Chiến lược Bán dẫn Quốc gia (2024) của Malaysia đặt mục tiêu thu hút 17 tỷ USD đầu tư, chi 5,9 tỷ USD hỗ trợ tài khóa và đào tạo 60,000 kỹ sư để tiến sâu vào mảng đóng gói nâng cao và thiết kế chip.
Lợi thế cạnh tranh: Malaysia chọn cách tiếp cận rất thực tế: không cố gắng thâu tóm toàn bộ chuỗi cung ứng từ đầu đến cuối, mà tập trung làm chủ và tối ưu hóa các ngách giá trị cao (như đóng gói nâng cao, bảo dưỡng). Ngoài ra, Thủ tướng Anwar Ibrahim định vị Malaysia là một "địa điểm trung lập, không liên minh", cho phép quốc gia này sản xuất chip cho cả Mỹ, Trung Quốc và toàn thế giới mà không sợ rủi ro địa chính trị - khôn ngoan phết!
Hạng 1: Singapore – Cường quốc bán dẫn không thể tranh cãi
Singapore là quốc gia Đông Nam Á duy nhất tính đến nay có thể được gọi là một "cường quốc bán dẫn" toàn diện. Nền tảng của đảo quốc sư tử bắt đầu từ năm 1968 khi National Semiconductor (Mỹ) đặt nhà máy tại đây. Năm 2024, Singapore xuất khẩu tới 77,8 tỷ USD vi mạch tích hợp, đứng thứ 4 thế giới - đỉnh của chóp!
Hiện tại, cứ 10 con chip trên toàn cầu thì có 1 con chip được sản xuất tại Singapore. Quốc gia này cũng chiếm tới 20% sản lượng thiết bị sản xuất bán dẫn toàn cầu. Ngành này đóng góp gần 6% vào GDP của Singapore và tạo việc làm cho hơn 35.000 người.
Singapore sở hữu hệ sinh thái hoàn chỉnh ở mọi công đoạn từ thiết kế, đúc wafer cho đến đóng gói, kiểm thử với 17 nhà máy đúc chip (nhiều nhất và hiện đại nhất khu vực) của các tập đoàn hàng đầu như GlobalFoundries, Vanguard International (VIS), Micron và UMC.
Để bảo vệ vị thế dẫn đầu, tháng 2/2025, Thủ tướng Lawrence Wong đã công bố đầu tư thêm 790 triệu USD cho một trung tâm R&D bán dẫn mới nhằm duy trì lợi thế đi trước về công nghệ.
Kết luận lại, The Diplomat nhận định, sự ổn định chính trị, chiến lược dài hạn và nguồn vốn R&D khổng lồ sẽ giúp Singapore tiếp tục giữ vững ngôi vương trong tương lai gần.
Tuy nhiên, sự vươn lên mạnh mẽ của các nước láng giềng – đặc biệt là Việt Nam và Malaysia trong việc leo lên các nấc thang giá trị cao hơn như thiết kế và chế tạo – hứa hẹn sẽ tạo ra một cuộc bám đuổi vô cùng thú vị trong những năm tới.
Nguồn: soha.vn
Từ vị trí phụ hèn chỉ biết lắp ráp, giờ cả khu vực đang cố leo lên làm mắt xích cốt lõi của ngành công nghiệp trị giá hàng trăm tỷ USD này đấy!
Thị trường chip toàn cầu năm 2026 đang sốt như thế nào?
Vi mạch tích hợp giờ là linh hồn của mọi thiết bị điện tử, từ máy giặt cho đến smartphone đều phải có. AI và điện toán đám mây bùng nổ nên nhu cầu thị trường lên đỉnh luôn. Kim ngạch xuất khẩu vi mạch toàn cầu tăng gấp đôi từ 414 tỷ USD (năm 2016) lên 818 tỷ USD (năm 2024) - khủng không chịu nổi!
Không chỉ về tiền bạc, việc kiểm soát chuỗi cung ứng chip giờ đã thành trận chiến căng đét giữa Mỹ và Trung Quốc rồi. Hiện tại, Đông Nam Á chiếm khoảng 26% tổng lượng xuất khẩu chip toàn cầu (tăng từ mức 20% của hai thập kỷ trước).
Dưới đây là bảng xếp hạng 6 nền kinh tế Đông Nam Á đang cố leo rank trong chuỗi cung ứng bán dẫn năm 2026, theo đánh giá của The Diplomat nha!
Hạng 6: Indonesia – Tụt hậu nhưng có "vật phẩm quý"
Indonesia đứng cuối bảng trong các nền kinh tế lớn khu vực về mảng bán dẫn. Năm 2024, nước này chỉ xuất khẩu có 693 triệu USD vi mạch tích hợp, chiếm chưa đầy 0,1% tổng sản lượng toàn cầu thôi. Dù đã có lộ trình quốc gia để đào tạo nhân lực bán dẫn, nhưng Indonesia hiện không có nhà máy đúc chip nào cả và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ còn rất sơ khai. Hoạt động của họ chủ yếu dừng ở khâu đóng gói cấp thấp với quy mô nhỏ.
Lợi thế cạnh tranh: Thay vì chạy đua sản xuất, Indonesia chơi chiêu khác - tập trung vào chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu. Quốc gia này sở hữu trữ lượng lớn Gallium và Germanium – hai nguyên liệu thô quan trọng nhất cho sản xuất bán dẫn nâng cao, tương tự chiến lược họ từng áp dụng thành công với Niken trong ngành pin xe điện.
Hạng 5: Thái Lan – Thử thách từ việc đứng yên quá lâu
Năm 2024, Thái Lan xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ USD vi mạch (chiếm 1% thị phần thế giới), một con số gần như dậm chân tại chỗ suốt hai thập kỷ rồi. Đầu năm nay (tháng 1/2026), Chính phủ Thái Lan đã công bố lộ trình dài hạn tham vọng: đặt mục tiêu thu hút 2,5 nghìn tỷ Baht (khoảng 80 tỷ USD) vốn đầu tư trong vòng 25 năm tới, đào tạo 230.000 kỹ sư và nâng cấp hạ tầng R&D. Chiến lược trọng tâm là chuyển từ lắp ráp cơ bản sang thiết kế và đúc chip chuyên dụng cho xe điện và AI.
Thách thức: Dù có nền tảng sản xuất định hướng xuất khẩu tốt, nhưng những rào cản lớn từ suy thoái kinh tế hiện tại và sự bất ổn lâu năm có thể khiến Thái Lan gặp khó trong việc biến các dự án thâm dụng vốn và công nghệ này thành hiện thực.
Hạng 4: Philippines – Chờ đợi cú hích bứt phá
Bán dẫn và vi mạch là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Philippines đấy! Năm 2024, nước này xuất khẩu 19 tỷ USD vi mạch (chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia và 2,5% thị phần toàn cầu), đứng thứ 10 thế giới luôn.
Philippines là nơi đặt nhà máy của nhiều ông lớn như Amkor Technology, Texas Instruments và Samsung, nhưng đa số vẫn nằm ở phân khúc lắp ráp, đóng gói và kiểm thử cấp thấp. Tháng 4/2025, Manila thành lập Hội đồng Cố vấn Công nghiệp Điện tử và Bán dẫn để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Thách thức: Dù là đồng minh tự nhiên của Mỹ và nằm trong diện ưu tiên xây dựng chuỗi cung ứng tự cường, Philippines vẫn chưa bứt phá được như kỳ vọng. Các chuyên gia đánh giá điều này một phần do thiếu tầm nhìn chiến lược phối hợp từ phía Mỹ, dù bản thân Philippines đã nỗ lực cải cách môi trường đầu tư thân thiện hơn rồi.
Hạng 3: Việt Nam – Bước nhảy vọt thần tốc
Việt Nam là quốc gia có tốc độ bứt phá nhanh nhất trong khu vực mọi người ơi! Từ mức xuất khẩu khiêm tốn 315 triệu USD vi mạch năm 2010, Việt Nam đã cán mốc 27,8 tỷ USD vào năm 2024, vươn lên trở thành nhà sản xuất chip lớn thứ 9 thế giới (chiếm 3,6% thị phần toàn cầu) luôn. Hàng loạt tập đoàn lớn như Nvidia, Intel, Amkor, Hana Micron và Samsung đều đã hiện diện mạnh mẽ tại đây rồi nha!
Chiến lược của Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng 100 công ty thiết kế và 1 nhà máy đúc chip vào năm 2030, tăng lên 300 công ty thiết kế và 3 nhà máy đúc chip vào năm 2050, song song với việc đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn. Nhận biết khó cạnh tranh trực tiếp với các gã khổng lồ đi trước, Việt Nam tập trung vào các dòng chip chuyên dụng - thông minh phết!
Điểm nhấn đặc biệt: Tháng 1/2026, Việt Nam đã chính thức khởi công nhà máy chế tạo/đúc chip đầu tiên tại quốc gia. Đáng chú ý, dự án này không thuộc về một tập đoàn nước ngoài, mà do Viettel tự thực hiện luôn! Đây là dấu mốc minh chứng rõ ràng cho động lực an ninh quốc gia trong việc tự chủ công nghệ chip. Nhà máy dự kiến thử nghiệm sản xuất vào năm 2027.
Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao từ nay đến năm 2030, trang The Diplomat đánh giá Việt Nam đang có tiềm năng chuyển mình từ một phương án "thay thế đầy hứa hẹn" thành một mắt xích cốt lõi chiến lược - xịn sò đó mọi người!
Hạng 2: Malaysia – "Cựu vương" trung lập và thực tế
Malaysia sở hữu hơn 50 năm kinh nghiệm trong ngành điện-điện tử, tập trung tại các khu công nghiệp lâu đời ở Penang (thập niên 1970) và Khu công nghệ cao Kulim (thập niên 1990). Với 10 cơ sở sản xuất bán dẫn quy mô lớn của Intel, Infineon và nhiều công ty phương Tây lẫn Trung Quốc, Malaysia là nhà xuất khẩu chip lớn thứ 5 thế giới với giá trị hơn 70 tỷ USD trong năm 2024 - xịn xò đấy!
Chiến lược Bán dẫn Quốc gia (2024) của Malaysia đặt mục tiêu thu hút 17 tỷ USD đầu tư, chi 5,9 tỷ USD hỗ trợ tài khóa và đào tạo 60,000 kỹ sư để tiến sâu vào mảng đóng gói nâng cao và thiết kế chip.
Lợi thế cạnh tranh: Malaysia chọn cách tiếp cận rất thực tế: không cố gắng thâu tóm toàn bộ chuỗi cung ứng từ đầu đến cuối, mà tập trung làm chủ và tối ưu hóa các ngách giá trị cao (như đóng gói nâng cao, bảo dưỡng). Ngoài ra, Thủ tướng Anwar Ibrahim định vị Malaysia là một "địa điểm trung lập, không liên minh", cho phép quốc gia này sản xuất chip cho cả Mỹ, Trung Quốc và toàn thế giới mà không sợ rủi ro địa chính trị - khôn ngoan phết!
Hạng 1: Singapore – Cường quốc bán dẫn không thể tranh cãi
Singapore là quốc gia Đông Nam Á duy nhất tính đến nay có thể được gọi là một "cường quốc bán dẫn" toàn diện. Nền tảng của đảo quốc sư tử bắt đầu từ năm 1968 khi National Semiconductor (Mỹ) đặt nhà máy tại đây. Năm 2024, Singapore xuất khẩu tới 77,8 tỷ USD vi mạch tích hợp, đứng thứ 4 thế giới - đỉnh của chóp!
Hiện tại, cứ 10 con chip trên toàn cầu thì có 1 con chip được sản xuất tại Singapore. Quốc gia này cũng chiếm tới 20% sản lượng thiết bị sản xuất bán dẫn toàn cầu. Ngành này đóng góp gần 6% vào GDP của Singapore và tạo việc làm cho hơn 35.000 người.
Singapore sở hữu hệ sinh thái hoàn chỉnh ở mọi công đoạn từ thiết kế, đúc wafer cho đến đóng gói, kiểm thử với 17 nhà máy đúc chip (nhiều nhất và hiện đại nhất khu vực) của các tập đoàn hàng đầu như GlobalFoundries, Vanguard International (VIS), Micron và UMC.
Để bảo vệ vị thế dẫn đầu, tháng 2/2025, Thủ tướng Lawrence Wong đã công bố đầu tư thêm 790 triệu USD cho một trung tâm R&D bán dẫn mới nhằm duy trì lợi thế đi trước về công nghệ.
Kết luận lại, The Diplomat nhận định, sự ổn định chính trị, chiến lược dài hạn và nguồn vốn R&D khổng lồ sẽ giúp Singapore tiếp tục giữ vững ngôi vương trong tương lai gần.
Tuy nhiên, sự vươn lên mạnh mẽ của các nước láng giềng – đặc biệt là Việt Nam và Malaysia trong việc leo lên các nấc thang giá trị cao hơn như thiết kế và chế tạo – hứa hẹn sẽ tạo ra một cuộc bám đuổi vô cùng thú vị trong những năm tới.
Nguồn: soha.vn