Ai ngờ được bánh gạo mềm dẻo lại trở thành "sát thủ thầm lặng" cướp đi sinh mạng của nhiều người mỗi năm thế này!
Dịp Tết đến xuân về, người Nhật có tục lệ ăn bánh gạo (mochi) để cầu may. Nhưng với các cụ già, đặc biệt là những người sống một mình, họ phải ngại ngần với món ăn truyền thống này vì... nguy hiểm quá đi mất!
Chính vì lẽ đó, nhiều người nổi tiếng ở Nhật đã phát tặng bánh gạo miễn phí cho nhóm người cao tuổi này. Nghe thì có vẻ ý nghĩa đúng không? Nhưng plot twist, cư dân mạng lại chế giễu hành động này, gọi đây là "thi hành án hợp pháp", "giải pháp cho vấn đề già hóa dân số" hay "tiết kiệm tiền lương hưu"
Tại sao lại khắc nghiệt vậy? Bởi vì bánh gạo chính là "kẻ giết người vô hình" nguy hiểm nhất với người già đấy!
Đặc biệt những cụ già sống một mình, không có ai chăm sóc là nhóm có nguy cơ bị nghẹn do bánh gạo cao nhất. Thế nên mới có câu nói: "Muốn hại một cụ già cô đơn thì... tặng bánh gạo"
Vì sao bánh gạo lại dính như keo vậy?
Châu Á là vùng trồng lúa truyền thống, nên bánh gạo là món ăn quen thuộc rồi. Mỗi nơi có cách chế biến khác nhau - luộc, chiên, xào, hấp - nhưng dù thế nào thì bánh gạo vẫn cứ dính, nhất là bánh gạo Nhật!
Giải thích khoa học chút nha: Tinh bột là chất được liên kết bởi nhiều glucose, gọi là polysaccharide. Có 2 loại tinh bột: amyloza và amylopectin. Bánh gạo dính là do chứa nhiều amylopectin!
Amyloza thì mỗi chuỗi khoảng 1,000 phân tử glucose thôi. Còn amylopectin thì phân nhánh ngắn nhưng số lượng khủng - từ 5,000 đến 20,000 glucose luôn!
Khi đun nóng trong nước, tinh bột sẽ bị hồ hóa. Amylopectin khó tan hơn amyloza và dễ tạo thành mạng lưới chằng chịt, nên độ dính cao hơn hẳn. Càng nhiều amylopectin thì càng dính!
Gạo thường có khoảng 25-30% amyloza, còn lại là amylopectin. Nhưng gạo nếp thì gần như 100% là amylopectin! Vì vậy gạo nếp mới là nguyên liệu chính làm bánh gạo.
Ở Trung Quốc, khi làm bánh gạo người ta thường trộn gạo Japonica (hàm lượng amylopectin thấp hơn) vào gạo nếp để giảm độ dính, ăn không bị dính răng.
Nhưng bánh gạo Nhật thì làm từ gạo nếp nguyên chất 100% luôn, nên dính gấp đôi các loại bánh gạo thông thường!
Thêm vào đó, qua quá trình đập và nhào, các phân tử tinh bột hồ hóa tạo thành mạng lưới liên kết chặt chẽ hơn, có độ đàn hồi và độ dính cao hơn nữa.
Bánh gạo - "Sát thủ thầm lặng" của người già
Chính đặc điểm trên khiến bánh gạo Nhật có "sức sát thương" khủng nhất. Bánh gạo mềm dẻo đã trở thành loại thực phẩm cướp đi sinh mạng nhiều người mỗi năm!
Thông tin này chắc sẽ làm bạn bất ngờ: Ở Nhật, số người chết vì nghẹt thở do thực phẩm còn cao hơn cả tai nạn giao thông nữa là!
Theo dữ liệu Cảnh sát Nhật công bố, năm 2016 có 3,902 người chết vì tai nạn giao thông. Trong khi đó, số người tử vong do thức ăn tắc khí quản vượt quá 4,000 người - và chủ yếu là người già!
Bình thường, miệng người có khả năng nhận biết kết cấu thức ăn, khi nhai ta có thể biết được món này nuốt được chưa. Nhưng với người già, chức năng nhai và nuốt đã suy giảm.
Do giảm khả năng nhai, khô miệng và độ nhạy cảm phản xạ cuống họng giảm, người lớn tuổi gặp trở ngại trong quá trình nhai nuốt ở các mức độ khác nhau.
Các nghiên cứu cho thấy, có tới 50% người trong độ tuổi 50-80 đang chịu đựng những cản trở trong việc nuốt thức ăn. Điều này khiến người cao tuổi dễ bị tai nạn nghẹn thức ăn hơn rất nhiều!
Tại Nhật Bản, số ca tử vong vì nghẹt thở do thực phẩm đã tăng 1,2 lần trong 10 năm qua. Trong đó, bánh gạo là nguyên nhân số một!
Lý do bánh gạo nguy hiểm:
• Thứ nhất, cắn một miếng bánh gạo cần sức nhai đáng kể lắm
• Thứ hai, khi ăn, bánh gạo sẽ cứng lại do nhiệt độ giảm và ảnh hưởng đến phản xạ nuốt. Rất dễ bị nuốt khi chưa nhai kỹ
• Hơn nữa, bánh gạo thường có size khá to và cản trở hô hấp
• Đáng sợ nhất là khi nuốt vào họng, bánh gạo dễ tiến gần khí quản, dẫn đến nghẹt thở và rất khó cứu!
Tuy nhiên, nguy cơ tử vong còn do tần suất ăn nữa. Ở Nhật, bánh gạo phổ biến vô cùng và có rất nhiều cách ăn.
Theo thống kê, mỗi người Nhật ăn trung bình 1kg bánh gạo mỗi năm. Và người cao tuổi là nhóm tôn trọng phong tục truyền thống nhất, với suy nghĩ "Tháng Giêng không thể không ăn bánh gạo", họ ăn cực nhiều luôn!
Giải pháp nào cho vấn đề này?
Chính phủ Nhật và các tổ chức cộng đồng thường kêu gọi người dân (đặc biệt người già) không nên ăn bánh gạo khi không có ai bên cạnh. Đồng thời cần cắt thành miếng nhỏ trước khi ăn và nhai thật chậm rãi.
Trong khi đó, một số công ty Nhật đang cố gắng sản xuất và quảng bá loại bánh gạo an toàn hơn, có thể giảm khả năng nghẹt thở khi ăn. Bánh gạo này chứa enzyme làm giảm độ dính nhưng vẫn giữ nguyên hương vị gạo nếp quen thuộc.
Ngoài ra, người Nhật còn phát minh một loại thực phẩm dành riêng cho người già gọi là Engay - nghĩa là "thực phẩm dễ nuốt".
Phương pháp này là nghiền nhỏ thực phẩm, dùng chất lỏng (gel) đặc biệt kết dính lại, sau đó tạo hình và thêm hương vị. Trông giống món ăn thật nhưng dễ nuốt hơn nhiều!
Ngày càng nhiều người cao tuổi ở Nhật sử dụng loại thực phẩm này, nên nó được gọi là "thực phẩm của tương lai" đấy!
Phương pháp cấp cứu "độc lạ" với máy hút bụi!
Ngoài thay đổi thực phẩm, một số người tập trung vào đổi mới phương pháp cấp cứu.
Năm 2001, một cụ ông Nhật 70 tuổi bất ngờ bị nghẹn khi ăn bánh gạo. Người nhà cố gắng dùng ngón tay lấy mẩu bánh ra nhưng không được.
Thấy gương mặt cụ tím tái và gần như không thở được, trong lúc khẩn cấp, người con gái đã vội vàng dùng ống dẫn của máy hút bụi hút trực tiếp bánh gạo từ cổ họng cụ ra ngoài!
Kết quả là cụ ông đã được cứu sống!
Và trong thực tế, các chuyên gia cũng đồng ý rằng trong trường hợp bị nghẹn bánh gạo hoặc thức ăn khác, sử dụng máy hút bụi thực sự là một biện pháp hiệu quả đấy!
Kể từ đó, một số nhà sản xuất thiết bị y tế đã phát minh ống hút đặc biệt có thể gắn vào máy hút bụi để cấp cứu trong những trường hợp tương tự.
Nguồn: soha.vn