Sáng 2/11, một vụ tai nạn thương tâm xảy ra trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ khiến nhiều người phải suy nghĩ lại về trách nhiệm pháp lý trong những tình huống "éo le" như thế này.
Cụ thể, một người đàn ông đã chạy băng qua cao tốc và bị xe ô tô đang chạy ở làn 100km/h tông trúng, dẫn đến tử vong tại chỗ. Vậy câu hỏi đặt ra là: tài xế có phải chịu trách nhiệm không?
Người đi bộ vi phạm luật, nhưng tài xế cũng không tự động "vô tội"
TS, luật sư Đặng Văn Cường cho biết, đường cao tốc là nơi các xe chạy với tốc độ cao, nên pháp luật nghiêm cấm người đi bộ vào khu vực này (trừ nhân viên quản lý, bảo trì).
Theo khoản 3, Điều 25, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người đi bộ, xe thô sơ, xe máy... đều không được phép lên cao tốc. Nếu vi phạm, Điều 10 Nghị định 168/2024 quy định mức phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng.
Tuy nhiên (và đây là điểm quan trọng nhé!), việc người đi bộ vi phạm không có nghĩa là tài xế tự động "clear" trách nhiệm. Cơ quan chức năng vẫn phải xem xét độc lập hành vi của từng người
Luật sư Cường giải thích: "Người đi bộ có thể có lỗi vì đi vào khu vực bị cấm, nhưng người điều khiển ô tô vẫn phải tuân thủ quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn, quan sát và xử lý tình huống."
Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định rõ: tài xế phải chạy đúng tốc độ, giữ khoảng cách an toàn và điều chỉnh tốc độ phù hợp với điều kiện thực tế.
Vậy khi nào tài xế không có lỗi? Nếu người đi bộ xuất hiện đột ngột trong khoảng cách rất gần, tài xế đang chạy đúng tốc độ, đúng làn, quan sát kỹ và thực sự không thể phanh hoặc tránh được thì mới xác định là "không có lỗi".
Ngược lại, nếu tài xế chạy quá tốc độ, lơ là quan sát, nhìn điện thoại, hoặc có thể xử lý nhưng không làm thì vẫn phải chịu trách nhiệm dù người đi bộ có đi sai
Không phạm tội hình sự ≠ không phải bồi thường dân sự
Đây là phần "twist" nhiều người hay nhầm lẫn nhất! Luật sư Cường nhấn mạnh phải phân biệt hai loại trách nhiệm:
Trách nhiệm hình sự: Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự, muốn xử lý hình sự phải chứng minh được hành vi vi phạm có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với hậu quả. Nếu tài xế tuân thủ đầy đủ quy định, tình huống xảy ra đột ngột ngoài khả năng xử lý thì không đủ cơ sở kết tội.
Trách nhiệm dân sự: Plot twist ở đây! Theo Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015, ô tô được xác định là "nguồn nguy hiểm cao độ". Chủ xe hoặc người lái có thể phải bồi thường thiệt hại ngay cả khi không có lỗi, trừ một số trường hợp như:
• Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại
• Do sự kiện bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết
Nói ngắn gọn: không bị phạt hình sự không có nghĩa là không phải bồi thường tiền!
Đơn vị quản lý cao tốc cũng có thể "dính" trách nhiệm
Không chỉ người đi bộ và tài xế, luật sư Cường cho rằng cần xem xét cả trách nhiệm của đơn vị quản lý cao tốc.
Luật Đường bộ năm 2024 tại Điều 49 quy định rõ: việc kiểm tra, bảo vệ kết cấu hạ tầng cao tốc phải được thực hiện thường xuyên, những hạng mục liên quan đến an toàn phải được sửa chữa kịp thời.
Điều 53 Nghị định 165/2024 cũng yêu cầu đơn vị khai thác phải tuần đường, phát hiện hư hỏng, hành vi xâm phạm trái phép để xử lý hoặc báo cáo.
Vậy nên, nếu hàng rào cao tốc hư hỏng lâu ngày, có lối mở trái phép mà đơn vị quản lý biết hoặc phải biết nhưng không xử lý thì cũng không thể "ú òa" thoát trách nhiệm nhé!
Diễn biến vụ việc
Sáng 2/11, trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ hướng Ninh Bình - Hà Nội (xã Hồng Vân, Hà Nội), một chiếc xe con đang chạy ở làn sát dải phân cách giữa (tốc độ tối đa 100km/h).
Đột nhiên, một người đàn ông chạy băng qua đường cao tốc. Do tầm nhìn bị xe tải chạy ở làn bên cạnh che khuất một phần, chiếc xe con không kịp xử lý và tông trực diện vào nạn nhân.
Vụ tai nạn khiến người đàn ông tử vong tại chỗ
Nguồn: autopro.com.vn
Cụ thể, một người đàn ông đã chạy băng qua cao tốc và bị xe ô tô đang chạy ở làn 100km/h tông trúng, dẫn đến tử vong tại chỗ. Vậy câu hỏi đặt ra là: tài xế có phải chịu trách nhiệm không?
Người đi bộ vi phạm luật, nhưng tài xế cũng không tự động "vô tội"
TS, luật sư Đặng Văn Cường cho biết, đường cao tốc là nơi các xe chạy với tốc độ cao, nên pháp luật nghiêm cấm người đi bộ vào khu vực này (trừ nhân viên quản lý, bảo trì).
Theo khoản 3, Điều 25, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người đi bộ, xe thô sơ, xe máy... đều không được phép lên cao tốc. Nếu vi phạm, Điều 10 Nghị định 168/2024 quy định mức phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng.
Tuy nhiên (và đây là điểm quan trọng nhé!), việc người đi bộ vi phạm không có nghĩa là tài xế tự động "clear" trách nhiệm. Cơ quan chức năng vẫn phải xem xét độc lập hành vi của từng người
Luật sư Cường giải thích: "Người đi bộ có thể có lỗi vì đi vào khu vực bị cấm, nhưng người điều khiển ô tô vẫn phải tuân thủ quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn, quan sát và xử lý tình huống."
Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định rõ: tài xế phải chạy đúng tốc độ, giữ khoảng cách an toàn và điều chỉnh tốc độ phù hợp với điều kiện thực tế.
Vậy khi nào tài xế không có lỗi? Nếu người đi bộ xuất hiện đột ngột trong khoảng cách rất gần, tài xế đang chạy đúng tốc độ, đúng làn, quan sát kỹ và thực sự không thể phanh hoặc tránh được thì mới xác định là "không có lỗi".
Ngược lại, nếu tài xế chạy quá tốc độ, lơ là quan sát, nhìn điện thoại, hoặc có thể xử lý nhưng không làm thì vẫn phải chịu trách nhiệm dù người đi bộ có đi sai
Không phạm tội hình sự ≠ không phải bồi thường dân sự
Đây là phần "twist" nhiều người hay nhầm lẫn nhất! Luật sư Cường nhấn mạnh phải phân biệt hai loại trách nhiệm:
Trách nhiệm hình sự: Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự, muốn xử lý hình sự phải chứng minh được hành vi vi phạm có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với hậu quả. Nếu tài xế tuân thủ đầy đủ quy định, tình huống xảy ra đột ngột ngoài khả năng xử lý thì không đủ cơ sở kết tội.
Trách nhiệm dân sự: Plot twist ở đây! Theo Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015, ô tô được xác định là "nguồn nguy hiểm cao độ". Chủ xe hoặc người lái có thể phải bồi thường thiệt hại ngay cả khi không có lỗi, trừ một số trường hợp như:
• Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại
• Do sự kiện bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết
Nói ngắn gọn: không bị phạt hình sự không có nghĩa là không phải bồi thường tiền!
Đơn vị quản lý cao tốc cũng có thể "dính" trách nhiệm
Không chỉ người đi bộ và tài xế, luật sư Cường cho rằng cần xem xét cả trách nhiệm của đơn vị quản lý cao tốc.
Luật Đường bộ năm 2024 tại Điều 49 quy định rõ: việc kiểm tra, bảo vệ kết cấu hạ tầng cao tốc phải được thực hiện thường xuyên, những hạng mục liên quan đến an toàn phải được sửa chữa kịp thời.
Điều 53 Nghị định 165/2024 cũng yêu cầu đơn vị khai thác phải tuần đường, phát hiện hư hỏng, hành vi xâm phạm trái phép để xử lý hoặc báo cáo.
Vậy nên, nếu hàng rào cao tốc hư hỏng lâu ngày, có lối mở trái phép mà đơn vị quản lý biết hoặc phải biết nhưng không xử lý thì cũng không thể "ú òa" thoát trách nhiệm nhé!
Diễn biến vụ việc
Sáng 2/11, trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ hướng Ninh Bình - Hà Nội (xã Hồng Vân, Hà Nội), một chiếc xe con đang chạy ở làn sát dải phân cách giữa (tốc độ tối đa 100km/h).
Đột nhiên, một người đàn ông chạy băng qua đường cao tốc. Do tầm nhìn bị xe tải chạy ở làn bên cạnh che khuất một phần, chiếc xe con không kịp xử lý và tông trực diện vào nạn nhân.
Vụ tai nạn khiến người đàn ông tử vong tại chỗ
Nguồn: autopro.com.vn