Các bạn ơi, hóa ra tổ tiên chúng ta đã biết "tám chuyện" từ lâu lắm rồi đấy! ️
Nghiên cứu mới của nhà khảo cổ học Steven Mithen vừa thả "bom tấn" cho thấy con người đã phát triển khả năng ngôn ngữ từ 1,6 triệu năm trước, tại vùng hoang dã miền Nam châu Phi luôn. Huyền thoại thật sự!
"Không ai có thể nghi ngờ việc con người phát triển về thể chất và văn hóa nhờ vào khả năng nói. Ấy là lý do tại sao việc xác định thời điểm loại hình ngôn ngữ đầu tiên xuất hiện lại quan trọng đến vậy", giáo sư Mithen - chuyên gia về thời tiền sử tại Đại học Reading - chia sẻ với tờ The Independent.
Trước giờ, đa số chuyên gia cứ nghĩ rằng con người mới chỉ bắt đầu "bập bẹ" khoảng 200.000 năm trước thôi. Nhưng giờ thì plot twist rồi nha! Giáo sư Mithen cho rằng phiên bản beta của ngôn ngữ cổ đại xuất hiện sớm hơn ít nhất 8 lần cơ đấy. Ông dựa vào các bằng chứng từ khu khai quật, ADN, giải phẫu người cổ đại và nhiều chứng cớ khác về ngôn ngữ.
Ghép tất cả mảnh ghép lại, ông kết luận rằng ngôn ngữ ra đời vào khoảng từ 1,5 đến 2 triệu năm về trước.
Còn một yếu tố "xịn xò" nữa nè. Kích thước não bộ con người đã tăng lên đáng kể, đặc biệt từ mốc 2 triệu năm Trước Công nguyên, rồi "phình to" nhanh chóng sau 1,5 triệu năm Trước Công nguyên. Não to ra không chỉ về size mà còn "nâng cấp" cả cấu trúc bên trong - bao gồm sự xuất hiện đầu tiên của thùy trước, liên quan đến việc suy nghĩ, tưởng tượng và nhận thức. Trong đó có vùng "Broca" mà các nhà khoa học cho là có liên quan đến việc sản xuất và hiểu ngôn ngữ đấy!
Nghiên cứu còn cho thấy vùng Broca này giúp cải thiện khả năng lưu giữ ký ức - yếu tố cực kỳ quan trọng để hình thành câu nói. Nhưng còn nhiều phát triển tiến hóa khác cũng góp phần tạo nên ngôn ngữ sơ khai nữa nha.
Hai yếu tố "đi cùng nhau" với con người từ buổi bình minh của tiến hóa là khả năng đi bằng hai chân và sự thay đổi hình dạng hộp sọ. Chúng có thể đã giúp thay đổi hình dạng và vị trí của đường hô hấp, từ đó con người có được tiếng nói.
Một bằng chứng "bá cháy" khác xuất hiện ở 1,6 triệu năm Trước Công nguyên (đúng lúc con người có thể bắt đầu nói) được tìm thấy tại các khu vực khảo cổ. So với các loài khác cùng thời, con người đặc biệt yếu ớt, vậy nên tổ tiên chúng ta phải có "vũ khí bí mật" khác để chiếm ưu thế chứ!
Trong quá trình tiến hóa, gần như chắc chắn ngôn ngữ là một phần của chiến lược bù đắp sức mạnh vật lý. Để săn động vật lớn (hoặc khi hái lượm, phải đẩy lùi những con vật khỏe hơn), con người sơ khai cần khả năng lập kế hoạch và phối hợp nhóm tốt hơn - ngôn ngữ chính là chìa khóa trong câu chuyện này!
Con người bắt đầu săn bắn khoảng 2 triệu năm trước, và hiệu quả săn bắn tăng lên đáng kể vào khoảng 1,5 triệu năm trước. Khoảng 1,6 triệu năm TCN, hóa thạch cho thấy sự ra đời và truyền đạt văn hóa qua các thế hệ, công cụ bằng đá trở nên hiệu quả hơn nhiều. Khả năng cao ngôn ngữ nói đã giúp người tiền sử "truyền nghề" kiến thức và kỹ năng phức tạp từ đời này sang đời khác.
Còn nữa nè! Giao tiếp bằng ngôn ngữ có thể giúp con người sống sót ở nhiều khu vực sinh thái và khí hậu khác nhau - có lẽ không phải tình cờ mà con người bắt đầu "du canh" khắp thế giới nhanh hơn vào khoảng 1,4 triệu năm trước, tức ngay sau khi ngôn ngữ bắt đầu xuất hiện. Công cụ này giúp con người làm được ba điều quan trọng để định hình tương lai: hình dung, thiết lập kế hoạch và truyền đạt kiến thức.
"Đó là cách ngôn ngữ đã thay đổi lịch sử loài người một cách sâu sắc," theo Giáo sư Mithen. Nghiên cứu mới của ông cho rằng trước khi ngôn ngữ ra đời, khả năng giao tiếp của con người vô cùng hạn chế, có lẽ chỉ gồm vài chục âm thanh và cử chỉ tay khác nhau thôi.
Suốt hàng trăm nghìn năm qua, ngôn ngữ dần tiến hóa, trở nên phức tạp để rồi đạt được "level max" tinh vi như ngày nay. Trong thời hiện đại, chúng ta không chỉ dùng ngôn ngữ để "tám" với nhau, mà còn phát minh thêm những ngôn ngữ mới, ví dụ như ngôn ngữ lập trình để "tám" với máy tính nữa cơ!
Nguồn: kenh14.vn