Ôi drama nóng hổi đây rồi các bạn ơi! Bên nắm bản quyền nhạc của huyền thoại Elvis Presley vừa mới "xách dao ra đi" kiện Anthropic – công ty đứng sau chatbot AI Claude – với cáo buộc xài trái phép tận 274 bài hát của ông hoàng Rock and Roll để train AI. Và đoán xem họ đòi bồi thường bao nhiêu? Lên đến 41,1 triệu USD luôn! Drama bản quyền vs AI lại tiếp tục nóng lên rồi nè!
Theo NME, đơn kiện được đệ lên ngày 23/10/2026 bởi công ty con của Authentic Brands Group (cơ quan quản lý hầu hết tài sản trí tuệ liên quan đến Elvis Presley, từ tên tuổi, hình ảnh cho đến quyền chân dung của ông) cùng các tổ chức nắm quyền tác phẩm âm nhạc của nam ca sĩ huyền thoại.
Họ tố Anthropic đã "lấy không" 274 ca khúc của Elvis để train mô hình AI mà không xin phép hay trả tiền bản quyền gì cả. Trong đống đó có cả những bản hit đình đám như Can't Help Falling in Love, All Shook Up, Don't Be Cruel, A Little Less Conversation, Return to Sender và (You're the) Devil in Disguise nữa đó!
Mà drama chưa dừng lại ở đó nhé. Đơn kiện còn lo ngại rằng AI không chỉ dùng để train mà còn có thể tạo ra các phiên bản "đạo nhái" từ những bài hát gốc có bản quyền. Họ nói dù Anthropic có cố giới hạn Claude không cung cấp lời bài hát có bản quyền, nhưng con bot này vẫn có thể tạo ra nội dung tương tự những tác phẩm gốc.
Trong hồ sơ kiện còn dẫn ví dụ về việc người ta yêu cầu Claude viết lại các ca khúc cho "trendy" hơn với khán giả hiện đại, mà kết quả ra lại giống nguyên bản quá trời! Đây là câu hỏi khó đây: ranh giới giữa "dùng data để phát triển công nghệ" và "ăn cắp bản quyền" nằm ở đâu?
Luật sư Richard Busch – trùm bảo vệ bản quyền nhạc – đại diện cho phía nguyên đơn, khẳng định vụ kiện này nhằm bảo vệ quyền của các chủ sở hữu bản quyền trước hành vi vi phạm quy mô lớn. Ông còn "chỉ mặt chỉ tên" mô hình kinh doanh của Anthropic là dựa vào việc xài trái phép các tác phẩm có bản quyền.
Bên nguyên đơn đòi 150,000 USD cho mỗi bài trong số 274 ca khúc bị vi phạm. Tính ra tổng cộng có thể lên tới 41,1 triệu USD! Nhưng lưu ý là đây mới chỉ là số tiền họ YÊU CẦU thôi nhé, chưa phải số mà tòa buộc Anthropic phải trả đâu.
Đến giờ viết bài này, Anthropic vẫn im thin thít chưa lên tiếng gì cả. Trước đó công ty từng argue rằng việc dùng tài liệu có bản quyền để train AI có thể thuộc "fair use" (sử dụng hợp lý) theo luật Mỹ. Nhưng chuyện này còn tùy từng case cụ thể nữa.
Fun fact: Luật sư Richard Busch này không phải dạng vừa đâu nhé! Ông từng đại diện cho gia đình Marvin Gaye trong vụ kiện siêu nổi tiếng chống lại Robin Thicke và Pharrell Williams về bài Blurred Lines năm 2013. Vụ đó kết thúc với phán quyết ca khúc của Thicke và Williams đã vi phạm bản quyền bài Got to Give It Up của Marvin Gaye (1977). Với thành tích này thì Anthropic đúng là gặp "ông lớn" rồi đó!
Và đây không phải vụ kiện duy nhất Anthropic phải đối mặt đâu nhé! Tháng 10/2023, Universal Music Publishing Group, Concord Music Group và ABKCO đã kiện Anthropic vì Claude copy lời bài hát có bản quyền của Katy Perry, Gloria Gaynor và The Rolling Stones.
Đến tháng 8/2026, Sony Music Publishing và Warner Chappell cũng nhảy vào cuộc, tố Anthropic xài lời bài hát và bản nhạc của The Beatles, Taylor Swift và Michael Jackson để train Claude.
Không chỉ Anthropic, các nền tảng tạo nhạc AI khác cũng dính phốt tương tự. Tháng 9/2026, nhạc sĩ Jason Isbell và đồng bọn kiện Suno vì cho phép user bắt chước phong cách âm nhạc của họ mà không xin phép.
Bên Anh cũng không yên đâu, các nghệ sĩ đình đám như Paul McCartney, Elton John và Dua Lipa đã lên tiếng vận động tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trước sự phát triển "nhanh như chớp" của AI. Câu hỏi lớn là: Làm sao cho AI phát triển mà vẫn không giẫm lên quyền lợi và công sức sáng tạo của nghệ sĩ?
Với di sản của Elvis Presley, vụ kiện này không chỉ về tiền bạc mà còn về quyền kiểm soát cách những tác phẩm kinh điển được sử dụng trong thời đại công nghệ mới. Những ca khúc đã tạo nên hình ảnh Vua nhạc Rock and Roll vẫn còn giá trị văn hóa và thương mại cực lớn, nên việc bảo vệ bản quyền đặc biệt quan trọng với các đơn vị quản lý di sản của ông.
Khi các mô hình AI ngày càng giỏi phân tích, tái tạo và sáng tác nhạc dựa trên data có sẵn, drama giữa chủ bản quyền và các công ty tech chắc chắn sẽ còn tiếp diễn dài dài. Kết quả vụ kiện Elvis Presley này có thể trở thành case study quan trọng trong cuộc tranh luận về trách nhiệm pháp lý của các công ty AI với những tác phẩm họ dùng để train model!
Nguồn: saostar.vn