Báo động đỏ nè các bạn ơi! Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu đang là "thủ phạm" phổ biến nhất gây tăng men gan hiện nay. Con số thống kê cho thấy ở châu Âu có khoảng 35%, châu Á khoảng 25% dân số mắc phải. Và điều đáng lo là nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng luôn nha!
Theo số liệu, khoảng 15-30% dân số bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Trong đó, 12-40% người sẽ tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, rồi 15-25% bệnh nhân viêm gan nhiễm mỡ sẽ bị xơ gan, và 7% nhóm xơ gan có thể phát triển thành ung thư tế bào gan. Nghe mà thấy "sợ xỉu" luôn á!
Ai dễ "dính" bệnh này nhất?
Nếu bạn thuộc các nhóm sau thì cần chú ý đặc biệt nhé:
• Người béo phì (đây là nguyên nhân phổ biến nhất luôn đó!)
• Người bị đái tháo đường type 2 (khoảng 1/3 đến 2/3 người bệnh này có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ)
• Rối loạn mỡ máu, đặc biệt là Triglycerid cao (tỉ lệ lên tới 59% luôn nha!)
• Hội chứng chuyển hóa
• Hội chứng buồng trứng đa nang
• Suy giáp, hội chứng ngưng thở lúc ngủ
• Suy tuyến yên, suy tuyến sinh dục
• Người đã cắt tá tràng tụy
Fun fact: Bệnh này ở nam giới cao gấp 2 lần nữ giới, và tỉ lệ mắc bệnh tăng theo tuổi tác nữa đó!
Bệnh này diễn biến ra sao? Có nguy hiểm không?
Trong 2 thập kỷ qua, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Đặc biệt là những ai đã có viêm gan nhiễm mỡ và xơ hóa gan thì nguy cơ tử vong do bệnh gan càng cao hơn.
Ở Mỹ hiện nay, bệnh này đã trở thành nguyên nhân đứng thứ 3 gây ung thư tế bào gan, và tỉ lệ này tăng 9% mỗi năm (chủ yếu do tình trạng béo phì gia tăng). Điều đáng báo động là có tới 13% bệnh nhân bị ung thư gan mà chưa hề bị xơ gan trước đó!
Trên thế giới, số lượng bệnh nhân ung thư gan do bệnh này ngày càng tăng và đang đứng hàng thứ 2 trong các nguyên nhân cần ghép gan. Các chuyên gia dự đoán trong tương lai, nó sẽ vượt qua cả ung thư gan do viêm gan virus để trở thành nguyên nhân hàng đầu cần ghép gan. Nghiêm trọng thật sự!
Ai cần phải đi sàng lọc ngay?
Check list xem bạn có thuộc các nhóm này không nhé:
Bắt buộc phải sàng lọc:• Người có men gan tăng kéo dài (vì đây là nguyên nhân phổ biến nhất đó!)
• Người bị đái tháo đường type 2 (dù men gan có bình thường hay không, vì nhóm này có nguy cơ tiến triển bệnh cao)
• Người béo phì (cần theo dõi thường xuyên vì béo phì vừa là nguyên nhân, vừa làm bệnh nặng thêm)
Được khuyến cáo sàng lọc:• Người bị rối loạn mỡ máu
• Người có hội chứng chuyển hóa
Làm sao để biết mình bị hay không?
Bước 1: Siêu âm bụng - đây là phương pháp đầu tiên và quan trọng nhất để phát hiện gan nhiễm mỡ.
Bước 2: Có thể dùng kỹ thuật CAP (Controlled Attenuation Parameter) để xác định chính xác mức độ nhiễm mỡ.
Lưu ý: Các dấu hiệu lâm sàng, xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh không thể phân biệt được viêm gan nhiễm mỡ và gan nhiễm mỡ đơn thuần đâu! Muốn chẩn đoán chính xác viêm gan nhiễm mỡ thì phải sinh thiết gan nhé!
"Cứu" gan bằng cách nào khi đã bị?
Nếu chỉ bị gan nhiễm mỡ đơn thuần (chưa có viêm, chưa xơ hóa):
• Thay đổi chế độ ăn lành mạnh
• Tăng cường hoạt động thể chất
• Chưa cần dùng thuốc
Nếu đã có viêm gan nhiễm mỡ + thừa cân, béo phì:
• Mục tiêu: Giảm 7-10% cân nặng để cải thiện men gan và mô học gan
Menu "vàng" để cứu gan:
NÊN ĂN:
• Rau xanh tối thiểu 300g/ngày
• Trái cây tươi tối thiểu 200g/ngày
• Dầu thực vật (trừ dầu dừa)
• Mỡ cá (loại mỡ động vật duy nhất được khuyến khích)
• Các "siêu thực phẩm" cho gan: dầu đậu nành, đậu hà lan, cà chua tươi, ớt vàng, rau ngót, rau cần tây, diếp cá, tỏi, bắp chuối
• Trái cây họ cam quýt: chanh, cam, quýt, bưởi, táo chín
• Trà xanh, hoa hòe
TRÁNH XA:
• Thực phẩm chế biến sẵn
• Đồ uống và thức ăn có nhiều fructose
• Mỡ động vật (trừ mỡ cá)
• Đồ lòng, phủ tạng, da động vật
• Lòng đỏ trứng, não gan gia súc
Lời khuyên cuối cùng:
1. Chọn môn thể thao phù hợp và kiên trì lâu dài (đừng có "3 ngày đánh cá, 2 ngày phơi lưới" nhé!)
2. Khám định kỳ chuyên khoa gan để được theo dõi sát sao
3. Tư vấn bác sĩ để có hướng điều trị kịp thời
Nguồn: soha.vn