KiDethuong6949
New member
Tài nguyên năng lượng của Libya và sự hiện diện của một số cảng nước sâu sẽ mang lại cho Tổng thống Putin lợi thế địa chiến lược mà ông đang cố gắng đạt được.
Nga định all-in ở Libya luôn hay sao?
Nga và Thổ Nhĩ Kỳ lại tiếp tục "bắt tay" nhau tìm cách dẹp drama ở Libya - cuộc khủng hoảng đã kéo dài gần cả thập kỷ rồi. Nhưng plot twist ở chỗ, hai bên vừa hợp tác vừa ngầm "đá xéo" nhau để giành ảnh hưởng ở quốc gia Bắc Phi giàu dầu mỏ này.
Cuối tháng trước, ngoại trưởng hai nước gọi điện cho nhau, kêu gọi các phe đối đầu ở Libya ngừng bắn và ngồi xuống bàn đàm phán. Nhiều chuyên gia cho rằng đây là màn khởi đầu mới cho nỗ lực giải quyết xung đột này.
Lời kêu gọi này xuất hiện sau khi Chính phủ Hiệp định Quốc gia (GNA) được quốc tế công nhận ở Tripoli giành được chiến thắng quân sự vang dội. Vài tuần trước đó, nhờ có Thổ Nhĩ Kỳ "backup", GNA đã lật kèo và đẩy lùi cuộc tấn công của lực lượng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do tướng Khalifa Haftar cầm đầu - người được UAE, Ai Cập và có tin đồn là cả Nga ủng hộ.
Bất ngờ hơn, một phi đội chiến đấu cơ của Nga đã hạ cánh ở phía Đông Libya - động thái được cho là nhằm "cứu vãn tình hình". Một số người quan sát nghĩ rằng Moscow đang sẵn sàng tăng cường hỗ trợ quân sự cho tướng Haftar.
Tuy nhiên, theo chuyên gia Samuel Ramani từ Đại học Oxford, việc triển khai chiến đấu cơ này chỉ là chiêu để Nga củng cố vị thế đàm phán thôi chứ không phải chuẩn bị "đánh lớn".
"Đây không phải dấu hiệu cho thấy Nga sẵn sàng tham gia một cuộc can thiệp quân sự kiểu Syria ở Libya đâu, vì Moscow cũng biết lực lượng Haftar khó có thể đảo ngược làn sóng tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ rồi", chuyên gia Ramani nói với Al Jazeera.
Cuộc xung đột phức tạp kiểu "ai cũng muốn đu"
Đây không phải lần đầu Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cố gắng môi giới ngừng bắn ở Libya. Hồi tháng 1, Thủ tướng GNA Fayez al-Sarraj và tướng Haftar đã đến thăm Moscow như một phần trong nỗ lực của Nga-Thổ nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn.
Nhưng mà tướng Haftar lúc đó đang thắng thế nên tự tin lắm, ông ta từ chối ký thỏa thuận và bỏ về luôn, bỏ lại cả thủ đô Nga.
Cuộc họp ở Moscow diễn ra chỉ một tuần sau hội nghị thượng đỉnh hòa bình do Đức tổ chức tại Berlin. Hội nghị này có hàng chục quốc gia tham gia, trong đó ít nhất một nửa đang... cung cấp vũ khí cho các bên tham chiến ở Libya (ironic phết nhỉ? ).
Ngoài việc đảm bảo cam kết các thế lực nước ngoài từ bỏ sự can thiệp ở Libya, đây còn là cơ hội để châu Âu "flex" hình ảnh tại một trong những điểm nóng xung đột trên thế giới.
Nhưng mà thật ra, mọi nỗ lực hòa bình đều fail hết và vũ khí vẫn cứ đổ về Libya ầm ầm.
Cho đến giờ, Nga vẫn chưa có động thái chính thức nào cho thấy sẽ can thiệp ở Libya, nhưng Mỹ đang để mắt kỹ lắm. Càng rối hơn khi một số đồng minh lớn nhất của Washington như UAE, Ai Cập và Jordan đang ủng hộ tướng Haftar - điều này đồng nghĩa họ sẽ đứng về phía Nga.
Thổ Nhĩ Kỳ đang "khó xử" kinh khủng
Dù liên minh Thổ-GNA đang thắng thế, nhưng lực lượng LNA của tướng Haftar chưa phải là bên thua cuộc hay bị loại khỏi bàn cờ chính trị ở Libya đâu nhé.
Nếu các bên hỗ trợ Haftar vẫn còn đó, thì Thổ Nhĩ Kỳ có ít lựa chọn để loại nhân vật này ra khỏi các cuộc đàm phán trong tương lai, nhà báo người Thổ Nhĩ Kỳ Semih Idiz nói với Al Jazeera.
"Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thấy mình đang ở một thế khó tương tự ở Syria, nơi Ankara không công nhận Tổng thống Assad trong khi ngày càng nhiều quốc gia bắt đầu công nhận ông ấy là một nhân tố quan trọng", ông nói.
Hơn nữa, nếu tướng Haftar tiếp tục là một thế lực chính trị lớn ở phía đông Libya, thì sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở nên vô ích.
Điều này xuất phát từ một trong những lý do chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ tham chiến: bảo đảm thỏa thuận phân định biên giới trên biển gây tranh cãi mà nước này đã ký với Chính phủ GNA, trong đó mở rộng Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) ở vùng Đông Địa Trung Hải.
Đặc khu kinh tế cho phép các quốc gia độc quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên, bao gồm cả khoáng sản - nghe cũng hời phết nhỉ!
"Không có gì đảm bảo cho Thổ Nhĩ Kỳ rằng một thỏa thuận giữa GNA và tướng Haftar ở Libya sẽ tôn trọng thỏa thuận tháng 11 mà Ankara đã ký với Thủ tướng al-Sarraj về việc phân định khu vực phía Đông Địa Trung Hải", Idiz nói.
Mohammed Ali Abdallah, cố vấn của GNA về các vấn đề Mỹ nhận định, thỏa thuận hàng hải của Thổ Nhĩ Kỳ "không có giá trị nếu Chính phủ GNA không thể kiểm soát toàn bộ bờ biển".
Còn đối với Nga, việc tạo dựng ảnh hưởng ở Libya mang lại nhiều lợi ích lắm. "Tăng cường vị thế của quân đội Nga ở Bắc Phi chắc chắn sẽ cung cấp cho Tổng thống Nga Vladimir Putin một sự kìm kẹp chặt chẽ hơn đối với châu Âu và thậm chí có thể ảnh hưởng và kiểm soát sâu rộng trong khu vực Trung Đông-Bắc Phi rộng lớn", chuyên gia Tomas Olivier nói với tờ DW.
"Tài nguyên năng lượng của Libya và sự hiện diện của một số cảng nước sâu sẽ mang lại cho Tổng thống Putin lợi thế địa chiến lược mà ông đang cố gắng đạt được".
Nguồn: soha.vn