Tài nguyên năng lượng của Libya và sự hiện diện của một số cảng nước sâu sẽ mang lại cho Tổng thống Putin lợi thế địa chiến lược mà ông đang cố gắng đạt được. Và drama ở Libya giờ đang căng hơn phim Hollywood luôn đó các bạn ơi!
Nga tham chiến ở Libya?
Nga và Thổ Nhĩ Kỳ lại một lần nữa đứng ra "bắt tay" tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng kéo dài gần một thập kỷ ở Libya. Nhưng plot twist là cả hai đang ngầm "đấu đá" để giành ảnh hưởng ở quốc gia Bắc Phi giàu dầu mỏ này nè!
Cuối tháng trước, ngoại trưởng hai nước đã gọi điện cho nhau kêu gọi các phe đối đầu ở Libya chấm dứt chiến sự và quay lại bàn đàm phán. Nhiều chuyên gia coi đây là "season mới" trong nỗ lực giải quyết cuộc xung đột này.
Lời kêu gọi này xuất hiện sau khi Chính phủ Hiệp định Quốc gia (GNA) được quốc tế công nhận ở Tripoli có chiến thắng quân sự "xịn xò" lắm á!
Vài tuần trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã "buff" cho GNA giúp xoay chuyển tình thế và đẩy lùi cuộc tấn công của Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do tướng Khalifa Haftar chỉ huy - người được UAE, Ai Cập và được cho là cả Nga ủng hộ.
Nhưng rồi Nga bất ngờ tung "chiêu hiểm" - một phi đội chiến đấu cơ đáp xuống phía Đông Libya, khiến nhiều người "sốc nặng"
Một số chuyên gia cho rằng động thái này là tín hiệu Moscow sẵn sàng tăng cường hỗ trợ quân sự cho tướng Haftar. Tuy nhiên, theo Samuel Ramani từ Đại học Oxford, việc triển khai chiến đấu cơ này chỉ nhằm "flex" vị thế đàm phán của Nga thôi.
"Đây không phải dấu hiệu Nga sẵn sàng tham gia cuộc can thiệp quân sự kiểu Syria ở Libya đâu, vì Moscow đã nhận ra rằng lực lượng Haftar khó lòng đảo ngược làn sóng tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ rồi", chuyên gia Ramani chia sẻ với Al Jazeera.
Cuộc xung đột phức tạp vãi
Đây không phải lần đầu Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cố gắng "làm hoà" ở Libya. Tháng 1 năm ngoái, Thủ tướng GNA Fayez al-Sarraj và tướng Haftar đã đến Moscow như một phần trong nỗ lực của Nga-Thổ thiết lập lệnh ngừng bắn.
Nhưng tướng Haftar lúc đó đang "lên mây" với những chiến thắng liên tiếp nên đã từ chối ký thỏa thuận và "bỏ về" luôn khỏi thủ đô Nga. Dramatic quá đi mất!
Cuộc họp ở Moscow diễn ra chỉ một tuần sau hội nghị thượng đỉnh hòa bình do Đức tổ chức ở Berlin. Hội nghị có hàng chục quốc gia tham gia, mà ít nhất một nửa đang cung cấp vũ khí cho các bên tham chiến ở Libya luôn. Ironic phết nhỉ?
Ngoài việc đảm bảo cam kết các thế lực nước ngoài từ bỏ sự can thiệp ở Libya, đây còn là cơ hội để châu Âu "comeback" tại một trong những điểm nóng xung đột trên thế giới.
Nhưng mà tất cả mọi nỗ lực hòa bình đều "flop" và vũ khí vẫn liên tục đổ về Libya như "ship hàng" vậy
Cho đến giờ, Nga vẫn chưa có động thái chính thức nào cho thấy sẽ can thiệp ở Libya, nhưng Mỹ đang "dõi theo" rất kỹ đấy. Càng rắc rối hơn khi một số đồng minh lớn nhất của Washington như UAE, Ai Cập và Jordan đang ủng hộ tướng Haftar - điều này đồng nghĩa họ sẽ đứng về phía Nga.
Nỗi khó cho Thổ Nhĩ Kỳ (cả chì lẫn chài đó mọi người)
Khi ưu thế quân sự đang thuộc về GNA, Thổ Nhĩ Kỳ đang "brainstorm" các động thái tiếp theo, kể cả việc đàm phán với tướng Haftar. Giới quan sát tin rằng dù liên minh Thổ-GNA đang thắng thế, nhưng tướng Haftar chưa phải là "out of game" đâu nhé!
"Nếu các bên hỗ trợ cho Haftar vẫn còn đó, thì Thổ Nhĩ Kỳ có rất ít lựa chọn để loại nhân vật này ra khỏi các cuộc đàm phán trong tương lai", nhà báo người Thổ Nhĩ Kỳ Semih Idiz nói với Al Jazeera.
"Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thấy mình đang ở thế khó tương tự ở Syria, nơi Ankara không công nhận Tổng thống Assad trong khi ngày càng nhiều quốc gia bắt đầu công nhận ông ấy là một nhân tố quan trọng trên bàn cờ", ông giải thích.
Thêm nữa, nếu tướng Haftar tiếp tục là thế lực chính trị lớn ở phía đông Libya, thì sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở nên "vô dụng" luôn
Lý do chính Thổ Nhĩ Kỳ "nhảy vào cuộc chơi" là để bảo đảm thỏa thuận phân định biên giới trên biển gây tranh cãi mà nước này đã ký với GNA, trong đó mở rộng Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) ở vùng Đông Địa Trung Hải. EEZ cho phép các quốc gia độc quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên, bao gồm cả khoáng sản đó nha!
"Không có gì đảm bảo cho Thổ Nhĩ Kỳ rằng một thỏa thuận giữa GNA và tướng Haftar ở Libya sẽ tôn trọng thỏa thuận tháng 11 mà Ankara đã ký với Thủ tướng al-Sarraj về việc phân định khu vực phía Đông Địa Trung Hải", Idiz nói.
Mohammed Ali Abdallah, cố vấn của GNA về các vấn đề Mỹ nhận định thẳng thừng luôn: thỏa thuận hàng hải của Thổ Nhĩ Kỳ là "không có giá trị nếu Chính phủ GNA không thể kiểm soát toàn bộ bờ biển". Ouch!
Còn đối với Nga, kiến tạo ảnh hưởng ở Libya là một "deal" mang lại nhiều lợi ích. "Tăng cường vị thế của quân đội Nga ở Bắc Phi chắc chắn sẽ cung cấp cho Tổng thống Nga Vladimir Putin một sự kìm kẹp chặt chẽ hơn đối với châu Âu và thậm chí có thể ảnh hưởng và kiểm soát sâu rộng trong khu vực Trung Đông-Bắc Phi rộng lớn", chuyên gia Tomas Olivier nói với tờ DW.
Nguồn: soha.vn