Ai bảo trồng cây ở vùng cao chỉ lấy củi với nấm? Việt Nam mình đang sở hữu một loại gia vị xịn sò trong top đắt nhất thế giới đó nha - bạch đậu khấu. Không chỉ flex giá trị, nó còn đang "cân team" cho bà con vùng cao kiếm bộn tiền mà vẫn bảo vệ rừng siêu bền vững!
Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu đứng trong hội những gia vị "chanh sả" nhất hành tinh, chỉ xếp sau nhụy hoa nghệ tây và vani thôi nha. Giá của em này trên thị trường quốc tế từng lên tới 90 USD/kg, tức là hơn 2,3 triệu đồng đó các bạn ơi! Mỗi năm, loại gia vị này mang về cho Việt Nam kim ngạch hàng chục triệu USD cơ
Gia vị triệu đô đang "gánh team" nông nghiệp VN
Số liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho thấy, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 1.684 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, trị giá 15,3 triệu USD. Năm 2024 con số này đạt 3.402 tấn với 27,6 triệu USD; năm 2023 cũng đạt 27,4 triệu USD với 3.551 tấn - số lượng tương đối ổn định đó nha!
Hiện tại bạch đậu khấu của Việt Nam đang được khoảng 30 quốc gia "đặt gạch", trong đó ba thị trường lớn nhất phải kể đến Hà Lan, Mỹ và Anh. Xu hướng ưu tiên nguyên liệu tự nhiên và dược liệu có nguồn gốc rõ ràng đang giúp bạch đậu khấu Việt Nam càng "lên hương" trên thị trường quốc tế
Cây họ gừng nhưng giá trị kinh tế "không phải dạng vừa"
Bạch đậu khấu (Cardamom) thuộc họ gừng (Zingiberaceae), là cây thân thảo sống được nhiều năm, cao 2-3m, mọc thành khóm lớn. Lá dài, hoa trắng pha tím mọc thành cụm ở gốc thân. Quả hình cầu hơi dẹt, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, chứa 20-30 hạt có mùi thơm đặc trưng nhờ chứa hàm lượng tinh dầu cao.
Bạch đậu khấu là loại cây "thích ở tối" nên thích nghi cực tốt với khí hậu nhiệt đới ẩm, có mưa nhiều và nhiệt độ ổn định. Nhiệt độ lý tưởng cho cây dao động từ 18-35°C, cùng độ ẩm cao trên 75%. Cây cần đất thoát nước tốt, giàu mùn và có độ pH từ 5.5 đến 6.5. Đó là lý do tại sao nhiều vùng núi rừng nhiệt đới lại là nơi cực kỳ "hợp vibe" cho loại gia vị quý hiếm này
Tại Việt Nam, bạch đậu khấu có mặt nhiều ở những vùng núi cao khí hậu lạnh như Cao Bằng, Lào Cai, Hà Giang (cũ), Sơn La...
Nhận ra tiềm năng khủng, nhiều địa phương đã quy hoạch vùng trồng bạch đậu khấu theo hướng hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Việt Nam hiện đang là quốc gia "xịn xò" về sản xuất gia vị với hơn 500.000 ha diện tích trồng các cây gia vị và khoảng 400 doanh nghiệp cùng hàng trăm nghìn hộ nông dân tham gia sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Trong đó, bạch đậu khấu đang trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị gia vị - dược liệu
Lợi ích "kép hời" từ mô hình trồng bạch đậu khấu
Điểm đáng chú ý nhất của bạch đậu khấu là khả năng sinh trưởng tốt dưới tán rừng - yếu tố tạo điều kiện để phát triển mô hình lâm-nông kết hợp cực xịn.
Vì là cây "thích bóng mát", bạch đậu khấu không cần chặt phá cây lớn để lấy ánh sáng. Người dân có thể tận dụng tán rừng tự nhiên hoặc rừng phục hồi để trồng xen, vừa có thu nhập ổn định, vừa giảm áp lực lên rừng. Nhờ kiếm được tiền từ loại gia vị đắt đỏ này, cộng đồng địa phương có động lực gìn giữ rừng, giảm khai thác gỗ trái phép và hạn chế chuyển đổi đất rừng sang các mục đích kém bền vững.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, cây bạch đậu khấu còn giúp giữ ẩm, chống xói mòn, tạo lớp phủ thực vật tầng thấp, tăng độ phì và hữu cơ cho đất. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nhiều vùng núi đang đối mặt với suy thoái đất và biến đổi khí hậu.
Các nghiên cứu về đa dạng sinh học ghi nhận, việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng trong đó có bạch đậu khấu góp phần duy trì hệ sinh thái rừng tự nhiên, hỗ trợ quá trình tái sinh rừng và tăng khả năng hấp thụ carbon.
Nguồn: genk.vn