Nhà là nơi an toàn nhất rồi, nhưng mà plot twist là ngay trong căn bếp thân yêu của chúng mình vẫn có những món đồ đang âm thầm "phá game" sức khỏe đấy! Và đó chính là... chiếc chảo chống dính đã cũ nát mà nhà nào cũng có á
Tuy chưa có nghiên cứu nào confirm 100% việc dùng chảo chống dính sẽ gây ung thư, nhưng nhiều chuyên gia đã lên tiếng rằng một số hóa chất liên quan đến loại chảo này có thể tăng nguy cơ mắc bệnh về lâu dài đó. Chính vì thế mà các bác sĩ ung thư mới khuyến cáo mọi người nên cẩn thận nhé!
## Thật ra chảo chống dính có "tội" gì không?
Theo bác sĩ Mark Ashamalla, Trưởng khoa Xạ trị Ung thư tại Trung tâm Ung thư Episcopal Health Services (Mỹ), việc nhà bạn có chảo chống dính không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ mắc ung thư đâu. Nhưng nếu bạn đang cố gắng giảm thiểu các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được, thì đây là một thứ đáng cân nhắc thay đổi đấy!
Bác sĩ ung thư Avishek Kumar tại New Jersey chia sẻ: "Mục tiêu của chúng tôi là giảm thiểu rủi ro một cách thực tế, chứ không phải khiến mọi người hoang mang. Những thay đổi nhỏ nhưng hợp lý theo thời gian có thể mang lại lợi ích đáng kể".
## Vấn đề nằm ở đâu?
Theo bác sĩ Jamie Koprivnikar, chuyên gia huyết học - ung thư tại Trung tâm Ung thư John Theurer, vấn đề không phải ở bản thân chiếc chảo mà chủ yếu đến từ lớp phủ chống dính bên ngoài, đặc biệt khi lớp phủ này đã bị hư hỏng hoặc thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ quá cao.
Ngày xưa, nhiều loại chảo chống dính được làm với axit perfluorooctanoic (PFOA) - một hóa chất từng được chứng minh có liên quan đến ung thư thận và ung thư tinh hoàn. Nhưng may mắn là chất này đã được loại bỏ khỏi phần lớn quy trình sản xuất dụng cụ nấu ăn kể từ năm 2015 rồi.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng một số hóa chất thay thế thuộc nhóm PFAS vẫn đang được nghiên cứu vì có thể mang những đặc tính độc hại tương tự. Vì thế, nhãn mác "không chứa PFOA" chưa chắc đã đồng nghĩa là sản phẩm hoàn toàn safe nha!
## Plot twist: Teflon cũng không "vô tội"
Hầu hết chảo chống dính hiện nay đều được phủ polytetrafluoroethylene (PTFE), hay còn gọi là Teflon - nghe quen quen không?
Khi nhiệt độ vượt quá khoảng 260 độ C, lớp phủ này có thể bắt đầu phân hủy và giải phóng các chất độc vào không khí luôn.
"Người hít phải các khí này có thể gặp tình trạng được gọi là sốt khói polymer, với các biểu hiện tương tự cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi", bác sĩ Koprivnikar cho biết.
Không chỉ vậy, việc sử dụng muôi, thìa kim loại hoặc cọ rửa quá mạnh còn có thể làm lớp chống dính bị trầy xước, bong tróc. Khi đó, các mảnh vật liệu siêu nhỏ cùng vi nhựa và nano nhựa có nguy cơ lẫn vào thực phẩm trong quá trình nấu nướng á. Tưởng tượng mà xem
## Vậy PTFE có gây ung thư không?
Câu trả lời hiện nay vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng lắm.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), PTFE hiện được xếp vào nhóm 3, tức là chưa có đủ bằng chứng để kết luận chất này gây ung thư ở người.
Tuy nhiên, tetrafluoroethylene, hợp chất được sử dụng để sản xuất PTFE, lại được xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư đấy!
Các chuyên gia nhấn mạnh, nguy cơ đáng lo ngại nhất thường xuất hiện ở những người tiếp xúc với hóa chất ở mức độ cao trong thời gian dài, chẳng hạn như môi trường sản xuất công nghiệp.
Tuy nhiên, bác sĩ Kumar cho rằng ông vẫn đặc biệt lưu tâm đến những chiếc chảo đã cũ, bong tróc hoặc thường xuyên bị đun ở nhiệt độ quá cao.
"Khi lớp phủ bị hư hại, người dùng có thể tiếp xúc với những mức độ hóa chất vượt ngoài điều mà nhà sản xuất thiết kế ban đầu", ông nói.
Chung nhận định, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện khoa học công nghệ và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết: "Mua và sử dụng những sản phẩm chống dính rẻ tiền như vậy thực chất tốn tiền đồng thời khiến cơ thể mang bệnh. Do đó tốt nhất là nên lựa chọn những chiếc xoong chảo có thương hiệu uy tín, thân thiện môi trường".
## Giải pháp gì cho những ai đang lo lắng?
Nếu muốn hạn chế tiếp xúc với PFAS, các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng cân nhắc chuyển sang những vật liệu khác an toàn hơn nha!
Một số lựa chọn được đánh giá cao gồm:
- Chảo thép carbon
- Dụng cụ nấu ăn bằng titan
- Chảo và nồi phủ gốm (ceramic)
- Nồi, chảo inox
- Nồi gang tráng men
Theo bác sĩ Ezekiel Emanuel, chuyên gia ung thư tại Đại học Pennsylvania, hiện nay trên thị trường cũng có những dòng chảo chống dính không chứa PFAS. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần đọc kỹ thông tin sản phẩm trước khi mua nhé!
Các chuyên gia đánh giá inox là lựa chọn bền bỉ, ít phản ứng với thực phẩm và phù hợp cho hầu hết nhu cầu nấu nướng hằng ngày. Trong khi đó, nồi gang tráng men giữ nhiệt tốt nhưng dễ vệ sinh hơn gang truyền thống.
Đối với việc bảo quản thực phẩm hoặc nướng bánh, hộp và khay thủy tinh cũng là lựa chọn được khuyến khích đấy!
## Tips sử dụng chảo chống dính đúng cách
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, khi nấu xong, để chảo nguội mới rửa và rửa bằng xốp mềm, không chà xát mạnh. Và dù là chảo chống dính có thương hiệu đình đám đến đâu đi chăng nữa, tốt nhất nên xem xét việc thay chảo mới sau khi dùng 1-2 năm. Khi nhận thấy lớp phủ chống dính bong ra cũng nên thay chảo mới ngay, không nên sử dụng ngay cả khi vẫn phát huy tác dụng chiên rán tốt như bình thường nha!
Trong trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng, người dùng nên:
- Thay chảo khi lớp chống dính bị bong tróc hoặc nứt vỡ
- Tránh đun chảo ở mức nhiệt quá cao
- Ưu tiên dùng thìa, đũa hoặc muôi bằng gỗ, silicone
- Hạn chế dùng dụng cụ kim loại cào xước bề mặt chảo
- Không chà rửa bằng vật liệu có tính mài mòn mạnh
Theo bác sĩ Ashamalla, các nghiên cứu cho thấy chảo chống dính đã xuống cấp có thể giải phóng lượng vi nhựa vào thực phẩm nhiều hơn đáng kể so với chảo mới.
## Lời kết
Bác sĩ Kumar cũng nhấn mạnh rằng ung thư là kết quả của nhiều yếu tố tích lũy trong thời gian dài. "Di truyền, hút thuốc, rượu bia, thừa cân và các tác động từ môi trường đều góp phần tạo nên nguy cơ mắc ung thư. Hiếm khi chỉ một yếu tố đơn lẻ là nguyên nhân duy nhất. Nhưng nếu có một cách đơn giản và ít tốn kém để loại bỏ bớt một nguy cơ, tôi luôn lựa chọn thực hiện. Và thay một chiếc chảo cũ là việc rất dễ làm", ông nói.
Nguồn: soha.vn
Tuy chưa có nghiên cứu nào confirm 100% việc dùng chảo chống dính sẽ gây ung thư, nhưng nhiều chuyên gia đã lên tiếng rằng một số hóa chất liên quan đến loại chảo này có thể tăng nguy cơ mắc bệnh về lâu dài đó. Chính vì thế mà các bác sĩ ung thư mới khuyến cáo mọi người nên cẩn thận nhé!
## Thật ra chảo chống dính có "tội" gì không?
Theo bác sĩ Mark Ashamalla, Trưởng khoa Xạ trị Ung thư tại Trung tâm Ung thư Episcopal Health Services (Mỹ), việc nhà bạn có chảo chống dính không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ mắc ung thư đâu. Nhưng nếu bạn đang cố gắng giảm thiểu các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được, thì đây là một thứ đáng cân nhắc thay đổi đấy!
Bác sĩ ung thư Avishek Kumar tại New Jersey chia sẻ: "Mục tiêu của chúng tôi là giảm thiểu rủi ro một cách thực tế, chứ không phải khiến mọi người hoang mang. Những thay đổi nhỏ nhưng hợp lý theo thời gian có thể mang lại lợi ích đáng kể".
## Vấn đề nằm ở đâu?
Theo bác sĩ Jamie Koprivnikar, chuyên gia huyết học - ung thư tại Trung tâm Ung thư John Theurer, vấn đề không phải ở bản thân chiếc chảo mà chủ yếu đến từ lớp phủ chống dính bên ngoài, đặc biệt khi lớp phủ này đã bị hư hỏng hoặc thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ quá cao.
Ngày xưa, nhiều loại chảo chống dính được làm với axit perfluorooctanoic (PFOA) - một hóa chất từng được chứng minh có liên quan đến ung thư thận và ung thư tinh hoàn. Nhưng may mắn là chất này đã được loại bỏ khỏi phần lớn quy trình sản xuất dụng cụ nấu ăn kể từ năm 2015 rồi.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng một số hóa chất thay thế thuộc nhóm PFAS vẫn đang được nghiên cứu vì có thể mang những đặc tính độc hại tương tự. Vì thế, nhãn mác "không chứa PFOA" chưa chắc đã đồng nghĩa là sản phẩm hoàn toàn safe nha!
## Plot twist: Teflon cũng không "vô tội"
Hầu hết chảo chống dính hiện nay đều được phủ polytetrafluoroethylene (PTFE), hay còn gọi là Teflon - nghe quen quen không?
Khi nhiệt độ vượt quá khoảng 260 độ C, lớp phủ này có thể bắt đầu phân hủy và giải phóng các chất độc vào không khí luôn.
"Người hít phải các khí này có thể gặp tình trạng được gọi là sốt khói polymer, với các biểu hiện tương tự cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi", bác sĩ Koprivnikar cho biết.
Không chỉ vậy, việc sử dụng muôi, thìa kim loại hoặc cọ rửa quá mạnh còn có thể làm lớp chống dính bị trầy xước, bong tróc. Khi đó, các mảnh vật liệu siêu nhỏ cùng vi nhựa và nano nhựa có nguy cơ lẫn vào thực phẩm trong quá trình nấu nướng á. Tưởng tượng mà xem
## Vậy PTFE có gây ung thư không?
Câu trả lời hiện nay vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng lắm.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), PTFE hiện được xếp vào nhóm 3, tức là chưa có đủ bằng chứng để kết luận chất này gây ung thư ở người.
Tuy nhiên, tetrafluoroethylene, hợp chất được sử dụng để sản xuất PTFE, lại được xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư đấy!
Các chuyên gia nhấn mạnh, nguy cơ đáng lo ngại nhất thường xuất hiện ở những người tiếp xúc với hóa chất ở mức độ cao trong thời gian dài, chẳng hạn như môi trường sản xuất công nghiệp.
Tuy nhiên, bác sĩ Kumar cho rằng ông vẫn đặc biệt lưu tâm đến những chiếc chảo đã cũ, bong tróc hoặc thường xuyên bị đun ở nhiệt độ quá cao.
"Khi lớp phủ bị hư hại, người dùng có thể tiếp xúc với những mức độ hóa chất vượt ngoài điều mà nhà sản xuất thiết kế ban đầu", ông nói.
Chung nhận định, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện khoa học công nghệ và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết: "Mua và sử dụng những sản phẩm chống dính rẻ tiền như vậy thực chất tốn tiền đồng thời khiến cơ thể mang bệnh. Do đó tốt nhất là nên lựa chọn những chiếc xoong chảo có thương hiệu uy tín, thân thiện môi trường".
## Giải pháp gì cho những ai đang lo lắng?
Nếu muốn hạn chế tiếp xúc với PFAS, các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng cân nhắc chuyển sang những vật liệu khác an toàn hơn nha!
Một số lựa chọn được đánh giá cao gồm:
- Chảo thép carbon
- Dụng cụ nấu ăn bằng titan
- Chảo và nồi phủ gốm (ceramic)
- Nồi, chảo inox
- Nồi gang tráng men
Theo bác sĩ Ezekiel Emanuel, chuyên gia ung thư tại Đại học Pennsylvania, hiện nay trên thị trường cũng có những dòng chảo chống dính không chứa PFAS. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần đọc kỹ thông tin sản phẩm trước khi mua nhé!
Các chuyên gia đánh giá inox là lựa chọn bền bỉ, ít phản ứng với thực phẩm và phù hợp cho hầu hết nhu cầu nấu nướng hằng ngày. Trong khi đó, nồi gang tráng men giữ nhiệt tốt nhưng dễ vệ sinh hơn gang truyền thống.
Đối với việc bảo quản thực phẩm hoặc nướng bánh, hộp và khay thủy tinh cũng là lựa chọn được khuyến khích đấy!
## Tips sử dụng chảo chống dính đúng cách
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, khi nấu xong, để chảo nguội mới rửa và rửa bằng xốp mềm, không chà xát mạnh. Và dù là chảo chống dính có thương hiệu đình đám đến đâu đi chăng nữa, tốt nhất nên xem xét việc thay chảo mới sau khi dùng 1-2 năm. Khi nhận thấy lớp phủ chống dính bong ra cũng nên thay chảo mới ngay, không nên sử dụng ngay cả khi vẫn phát huy tác dụng chiên rán tốt như bình thường nha!
Trong trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng, người dùng nên:
- Thay chảo khi lớp chống dính bị bong tróc hoặc nứt vỡ
- Tránh đun chảo ở mức nhiệt quá cao
- Ưu tiên dùng thìa, đũa hoặc muôi bằng gỗ, silicone
- Hạn chế dùng dụng cụ kim loại cào xước bề mặt chảo
- Không chà rửa bằng vật liệu có tính mài mòn mạnh
Theo bác sĩ Ashamalla, các nghiên cứu cho thấy chảo chống dính đã xuống cấp có thể giải phóng lượng vi nhựa vào thực phẩm nhiều hơn đáng kể so với chảo mới.
## Lời kết
Bác sĩ Kumar cũng nhấn mạnh rằng ung thư là kết quả của nhiều yếu tố tích lũy trong thời gian dài. "Di truyền, hút thuốc, rượu bia, thừa cân và các tác động từ môi trường đều góp phần tạo nên nguy cơ mắc ung thư. Hiếm khi chỉ một yếu tố đơn lẻ là nguyên nhân duy nhất. Nhưng nếu có một cách đơn giản và ít tốn kém để loại bỏ bớt một nguy cơ, tôi luôn lựa chọn thực hiện. Và thay một chiếc chảo cũ là việc rất dễ làm", ông nói.
Nguồn: soha.vn