Bác sĩ nhi khoa bật mí: 5 dấu hiệu nhận diện trẻ thông minh bẩm sinh từ khi còn nhỏ xíu

Làm sao để biết con mình có thông minh từ nhỏ không? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ đấy! ✨

Nhiều người vẫn nghĩ trẻ thông minh là phải biết đọc sớm, giỏi toán hay luôn là học sinh giỏi. Nhưng thực ra, các chuyên gia cho biết những tín hiệu đáng chú ý hơn lại xuất hiện từ rất sớm, thậm chí trước cả khi bé đi học luôn á!

Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Trẻ em thuộc Đại học Toronto (Canada) từng theo dõi 1.200 trẻ từ 2 đến 6 tuổi và phát hiện điều cực kỳ thú vị: khả năng nói dối thực ra liên quan đến sự phát triển nhận thức luôn! Khoảng 30% trẻ 2 tuổi biết nói dối, con số này tăng lên 50% ở trẻ 3 tuổi và gần như 100% sau 4 tuổi.

Nhóm nghiên cứu cho rằng lần đầu tiên bé biết nói dối có thể được xem như một cột mốc phát triển quan trọng, giống như việc mọc răng sữa hay tập đi vậy. Vì để nói dối trót lọt, não bộ phải làm nhiều việc cùng lúc: giấu sự thật, bịa ra câu chuyện hợp lý và đoán xem người nghe có tin không.

Từ góc nhìn đó, một bác sĩ nhi khoa cho biết nhiều phụ huynh quá lo lắng khi phát hiện con nói dối mà quên mất việc quan sát những tín hiệu phát triển nhận thức khác. Theo vị bác sĩ này, những bé có tư duy nhanh nhạy từ nhỏ thường có mấy đặc điểm khá dễ nhận thấy nha!

Nhạy bén với những thay đổi xíu xiu xung quanh

Có những bé mới 2 tuổi nhưng nhận ra ngay khi mẹ đổi kiểu tóc, thay kẹp mới hay nhà có món đồ lạ. Khi đi chơi, các bé cũng có thể ngồi hàng chục phút để xem đàn kiến đi hay chăm chú nhìn hiện tượng nào đó mà người lớn dễ bỏ qua.

Theo các chuyên gia, sự nhạy cảm với môi trường xung quanh cho thấy khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin của não bộ đang hoạt động cực hiệu quả. Những bé như vậy thường chú ý đến chi tiết tốt hơn, về sau có thể giúp các em đọc đề kỹ hơn, ít bỏ sót thông tin và học tập hiệu quả hơn.

Tập trung lâu hơn hẳn bạn bè cùng tuổi

Một số bé có thể say mê xếp hình, đọc sách tranh hay lắp ghép đồ chơi trong thời gian dài mà gần như không bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn xung quanh.

Các nghiên cứu tâm lý học cho thấy trẻ 5-6 tuổi thường chỉ tập trung được khoảng 10-15 phút, trẻ 7-10 tuổi khoảng 15-20 phút. Nếu bé nào tập trung lâu hơn nhiều so với mặt bằng chung, điều đó cho thấy não bộ đang duy trì tư duy ở cường độ cao hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cần phân biệt giữa "ngồi yên vì bị ép buộc" và "tập trung chủ động" nha. Một bé tự nguyện dành hàng giờ để lắp cây cầu bằng đồ chơi hay hoàn thành tranh ghép sẽ khác hoàn toàn với việc ngồi học trong trạng thái miễn cưỡng đó.

Nói sớm, hỏi nhiều và thích tìm hiểu "tại sao"

Nhiều bé từ rất nhỏ đã thích bắt chước giọng người lớn, biết ghép câu sớm và liên tục hỏi "Tại sao?"

Theo các nghiên cứu về ngôn ngữ học trẻ em, vốn từ vựng và khả năng diễn đạt thường phản ánh phần nào tốc độ phát triển tư duy. Những bé thích hỏi không hẳn vì tò mò nhất thời mà bởi não bộ của các em luôn trong trạng thái tìm kiếm thông tin và kết nối các sự việc với nhau.

Không ít phụ huynh cảm thấy mệt mỏi trước hàng loạt câu hỏi của con và thường trả lời qua loa hoặc bảo con đừng hỏi nữa. Trong khi đó, các chuyên gia cho rằng việc khuyến khích trẻ đặt câu hỏi chính là cách nuôi dưỡng tư duy phản biện và khả năng học hỏi lâu dài.

Sớm nhận ra cảm xúc của người khác

Một số bé từ nhỏ đã có thể cảm nhận được ai đang vui, ai đang buồn hoặc ai đang mệt mỏi. Khi thấy bố mẹ đi làm về căng thẳng, các em có thể chủ động ôm bố mẹ hoặc tìm cách thể hiện sự quan tâm

Khả năng đồng cảm này không đơn thuần là "ngoan" hay "biết điều" mà liên quan đến năng lực thấu hiểu cảm xúc và đặt mình vào vị trí của người khác. Đây cũng là kỹ năng quan trọng giúp trẻ duy trì các mối quan hệ xã hội lành mạnh và thích nghi tốt hơn với áp lực học tập về sau.

Thích tự mày mò, tháo lắp và tìm cách giải quyết vấn đề

Có những bé luôn muốn khám phá xem đồ chơi hoạt động thế nào, thích tháo ra rồi lắp lại hoặc tự tìm cách lấy đồ ở chỗ cao thay vì lập tức khóc đòi người lớn giúp.

Theo các chuyên gia, những hoạt động này kích thích mạnh khả năng phối hợp giữa tay và não bộ, đồng thời giúp trẻ rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề. Đôi khi việc cùng con sửa một món đồ chơi hỏng còn mang lại nhiều lợi ích hơn những lớp học phát triển tư duy đắt tiền kìa!

21bf29eab172eda00e91.jpg


Nhưng thông minh bẩm sinh không phải là tất cả nha!

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng không có bé nào nhất thiết phải có đầy đủ tất cả những đặc điểm kể trên. Có em nổi bật về quan sát, có em mạnh về ngôn ngữ, cũng có em phát triển chậm hơn một chút rồi bất ngờ bứt phá sau đó.

Điều quan trọng hơn là môi trường mà trẻ lớn lên.

Một nghiên cứu kéo dài 30 năm của Đại học Colorado (Mỹ) trên 1.098 cặp song sinh cho thấy những trải nghiệm trong những năm đầu đời có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển nhận thức. Nhiều nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng yếu tố di truyền chỉ giải thích khoảng 40-60% khác biệt về trí tuệ, phần còn lại chịu tác động từ môi trường sống, giáo dục, dinh dưỡng, giấc ngủ và cách tương tác với trẻ.

Nói cách khác, gen có thể quyết định điểm xuất phát, nhưng môi trường mới là yếu tố giúp trẻ tiến xa đến đâu.

Một bé vốn có khả năng quan sát tốt nhưng suốt ngày chỉ nhìn màn hình điện tử, ít được trò chuyện hoặc khám phá thế giới xung quanh có thể dần đánh mất lợi thế đó. Ngược lại, nhiều bé từng được đánh giá bình thường lại có thể phát triển vượt bậc nếu được sống trong môi trường khuyến khích tò mò, trải nghiệm và học hỏi.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng sai lầm phổ biến của nhiều gia đình hiện nay là quá tập trung vào việc dạy kiến thức sớm. Trẻ 1-2 tuổi đã được học chữ, học toán hay ghi nhớ hàng loạt thông tin trong khi những năng lực nền tảng như quan sát, đặt câu hỏi, tập trung và giải quyết vấn đề lại chưa được chú trọng đúng mức.

Thay vì ép trẻ ghi nhớ thật nhiều, các chuyên gia khuyến khích phụ huynh dành thời gian đọc sách cùng con, trò chuyện nhiều hơn, cho trẻ tham gia các trò chơi lắp ghép, phân loại hoặc khám phá thiên nhiên.

Vì xét cho cùng, điều quyết định sự phát triển lâu dài không phải việc trẻ biết bao nhiêu chữ ở tuổi lên 3, mà là trẻ có còn giữ được sự tò mò, ham học hỏi và khả năng tự suy nghĩ khi lớn lên hay không.

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top