Truyền thông y khoa vốn là cầu nối super quan trọng để cung cấp info sức khỏe cho mọi người. Nhưng mà không cẩn thận thì bệnh nhân phải "gánh hậu quả" đấy!
Đọc báo Việt Nam về bệnh nhân hay người bị hại, mình thấy nhiều bài viết ghi rõ mọi thông tin cá nhân: tên tuổi, ảnh mặt, thậm chí cả hình chụp bệnh nhân không mặc đồ trong phòng cấp cứu với những phần nhạy cảm hiện rõ mồn một Nhiều lần mình gửi mail góp ý, họ sửa chứ... rồi lần sau lại tái phạm tiếp.
Nhớ lại vụ trao nhầm 2 bé 6 tuổi ở Ba Vì, Hà Nội, thông tin cá nhân và hình ảnh của hai gia đình được đăng tràn lan trên mạng. Có ai nghĩ đến cảm xúc của các gia đình không? Tâm lý của hai bé, hai mẹ và cả hai bên gia đình ra sao?
Cả hai bé đều bị shock nặng. Các em cần privacy để từ từ ổn định tâm lý chứ! Dù giải pháp hai gia đình cùng nuôi các em được xem là ổn nhất, thì việc public thông tin cá nhân hay quay cận mặt các em cũng không nên đâu nhé
Flashback về năm 1995, vụ trao nhầm con cũng từng xảy ra ở bệnh viện University of Virginia, Mỹ. Ba năm sau mới phát hiện do một gia đình tình cờ test DNA. Nhưng tận 15 năm sau (2003), khi hai bé đã trưởng thành, chi tiết câu chuyện mới được công bố.
So sánh hai case này cho thấy truyền thông y khoa thế giới professional hơn hẳn so với VN mình.
Giống mọi nghề khác, truyền thông y khoa ngày càng quan trọng và chuyên nghiệp hơn. Hiện giờ đa số báo lớn trên thế giới đều có chuyên viên sức khỏe hoặc bác sĩ tư vấn trước khi đăng bài, nhằm bảo vệ quyền lợi bệnh nhân tối đa.
Association of Medical Media (Hiệp hội truyền thông y tế) tại Mỹ sẽ support các phóng viên trong bài viết về sức khỏe và che chở họ nếu có sự cố.
Năm 2017, Hội Y khoa Mỹ chính thức thông qua điều lệ y đức của bác sĩ khi tiếp xúc với truyền thông (1). Trong đó nhấn mạnh: khi nói về sức khỏe và bệnh nhân với truyền thông, bác sĩ phải nhớ vai trò đầu tiên là "đặt bệnh nhân lên trên hết" để bảo vệ thông tin của họ.
Mình đã thấy không ít bác sĩ tại VN khi lên Facebook hay livestream thường để lộ info hoặc hình ảnh bệnh nhân cực kỳ rõ ràng, dù có thể đã xin phép bệnh nhân rồi. Cách đây vài tháng có vị bác sĩ thẩm mỹ khá famous ở Sài Gòn đăng video tặng tiền lì xì cho bệnh nhân sau khi mổ nâng ngực. Mặt các bệnh nhân và cả phần ngực được show off rõ mồn một luôn
Một bác sĩ khác cũng livestream hình ảnh nâng mũi sau phẫu thuật để quảng cáo skill của mình nhưng lại quên mất là đã để lộ nhiều thông tin nhạy cảm của bệnh nhân.
Về mặt pháp lý, các trường hợp để lộ thông tin cá nhân trên truyền thông có thể bị bệnh nhân kiện đấy (kiện cả bác sĩ lẫn báo chí đăng tin).
Năm 2011, các bệnh viện thuộc Hệ thống sức khỏe UCLA đã phải bồi thường gần 900.000 USD vì để lộ thông tin cá nhân của nhiều ngôi sao, trong đó riêng khoản phải trả cho Michael Jackson đã là 95.000 USD
Báo chí còn phát hiện trước đó, một số nhân viên trong hệ thống y tế UCLA này đã "tọc mạch" hồ sơ y tế của Britney Spears, Tom Cruise và Maria Shriver (2), cho thấy đây là hành vi có chủ ý chứ không phải "tai nạn nghề nghiệp" gì đâu.
Hiện nay, thông tin cá nhân của bệnh nhân trên báo chí tại Mỹ càng ngày càng được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Rõ ràng là truyền thông y khoa là cầu nối quan trọng cung cấp info sức khỏe cho người đọc. Nhưng nếu không cẩn thận, truyền thông y khoa kém chất lượng sẽ khiến cả bệnh nhân lẫn bác sĩ "gánh hậu quả" thật sự đấy!
Nguồn tham khảo:
1. https://www.ama-assn.org/ama-adopts-guidance-ethical-physician-conduct-media
Nguồn: soha.vn