Theo lời chia sẻ của một chị điều dưỡng đang làm việc tại Úc, nếu team y tế làm việc và giao tiếp chuyên nghiệp, tạo được niềm tin ngay từ đầu thì chuyện bạo hành sẽ khó xảy ra lắm nha!
**Khi drama bạo lực ập đến...**
Chị kể có lần được phân công trông một bạn nhỏ có vấn đề về tâm thần. Cậu bé này đã từng đe dọa hành hung mẹ ruột ở nhà và được cảnh sát "hộ tống" đến khoa cấp cứu. Dù không muốn nằm viện tí nào và có thể lực khỏe re, nhưng những bệnh nhân kiểu này phải ở lại bệnh viện theo lệnh điều trị bắt buộc và được giám sát 24/7 luôn.
Ăn sáng xong, cậu bé lịch sự xin chị đi tắm. Ngoài quần áo, cậu còn xin thêm đôi giày vải để cho khỏi lạnh chân nữa. Theo quy định thì chị không được phép cho mang bất kỳ loại giày dép nào cả, nhưng chị lại thương và tin cậu ta nên... ok luôn
Vào buồng tắm, cậu đóng chặt cửa còn chị đứng ngoài canh. Đây cũng là cách để bảo vệ sự riêng tư mà. Có tiếng nước chảy, nhưng mới hơn 5 phút thì bất ngờ một tiếng "choang" siêu to của thứ gì đó bị vỡ.
Chị gõ cửa rồi mở ra. Cái cảnh tượng xuất hiện trước mắt là cửa sổ phòng tắm cao hơn đầu người đã bị đập nát tung toé, những mảnh kính dính đầy những góc nhọn trông gai người ớn lạnh luôn
Cậu ta đứng sát cửa sổ, mắt gườm gườm với mảnh kính nhọn trong tay chĩa thẳng về phía chị. Chị shock nặng chỉ kịp hét lên "help" (cứu với). Có ai đó phía sau kêu: "Đóng cửa lại". Chị như tỉnh người vội đóng sập cửa. Mọi người ùa đến hỗ trợ. Team quyết định không can thiệp gì và để cậu ta tự thoát ra ngoài. Nguyên tắc số 1 khi gặp nguy hiểm là bảo vệ an toàn cho bản thân và đồng nghiệp trước nhé!
Thường thì những chuyện hành hung bằng bạo lực hay doạ nạt hay xảy ra ở khoa cấp cứu - cửa ngõ của bệnh viện. Vì thế khi vào làm việc trong khoa cấp cứu hay khoa tâm thần, team được cấp thiết bị báo động mini để khi cảm thấy mình hay người khác bị đe dọa thì chỉ cần bấm cái nút bằng ngón chân cái đeo bên người là đội giải cứu sẽ có mặt ngay để support.
**Cách phòng chống bạo lực xịn sò**
Chị phải điền vào mẫu báo cáo tai nạn. Trong đó có mục: Bạn có đề xuất gì để cải thiện tình hình không? Chị điền theo gợi ý của đồng nghiệp: Cửa sổ nên có song sắt bảo vệ. Và surprise, hôm sau cửa kính và song sắt được lắp đặt ngay lập tức!
Chị chỉ chứng kiến sự hung hăng đe dọa của vài người bệnh tâm thần, đãng trí, mê sảng chứ chưa thấy một sự hành hung hay đe dọa nào từ phía bệnh nhân tỉnh táo hay người nhà của họ cả.
Điều này chị cho là do trình độ dân trí cao, họ hiểu biết nguyên tắc bệnh viện nên tuân thủ nội quy và quan trọng hơn, họ tin tưởng và tôn trọng đội ngũ nhân viên y tế.
Ở đây, bệnh nhân đến khoa cấp cứu được tiếp đón theo mức độ nặng nhẹ, ngoài ra không có tiêu chuẩn nào khác. Ai cũng được hỏi han ngay và phân loại. Người bệnh nặng vào trước, người bệnh nhẹ chờ. Không cần quen biết, gửi gắm, không cần tiền bạc hay thân thế gì hết.
Điều dưỡng lo theo dõi biến chuyển sức khỏe. Bệnh không nặng vào ngày bận có khi phải chờ đến vài ba bốn giờ mới được bác sĩ khám đấy.
Ở phòng tiếp nhận của khoa cấp cứu, bàn làm việc của nhân viên y tế được che chắn bằng kính chống đạn luôn á! Những bệnh nhân có liên quan đến hành hung và có thương tích, hay có biểu hiện hung hăng do say rượu hoặc bị ảnh hưởng của chất cấm thường có cảnh sát đi kèm.
Họ được cảnh sát hay bảo vệ bệnh viện trông nom tùy mức độ nghiêm trọng. Trường hợp liên quan đến tự tử thì thường được điều dưỡng theo dõi đặc biệt.
Hàng năm, cùng với rất nhiều bài tập huấn chuyên môn, team phải dự lớp training để nhận biết các nguy cơ bạo lực, cách hóa giải nó và cách thoát ra khi cần thiết. Hơn nữa, họ không đơn độc đâu nha. Bệnh viện có đội giải cứu bạo lực (code black team). Đội này gồm bảo vệ, bác sĩ và điều dưỡng.
Họ không có vũ khí mà chỉ dùng các biện pháp trấn áp như dùng dụng cụ mềm để cố định bệnh nhân lên giường hoặc tiêm thuốc an thần, thuốc mê. Những đe dọa hay hành hung có tính toán và có vũ khí thì phải gọi cảnh sát luôn.
**Có phải ta thiếu niềm tin và kém về đối thoại? **
Khi người thân vào viện thì ai cũng lo lắng hết. Ở Việt Nam, sự lo lắng sẽ nhân lên gấp bội nếu người nhà thiếu lòng tin vào sự tận tâm của nhân viên y tế. Khi đó, họ chỉ còn biết cầu cạnh bằng cách đưa tiền hối lộ cho nhân viên y tế, tìm người quen để gửi gắm hay có người còn bực bội, nổi giận mất khôn vì không có tiền và cũng chẳng có ai quen biết.
Chị không tin là hình phạt nặng sẽ giải quyết được vấn đề. Chị có cảm nhận rằng ở Việt Nam hiện nay, người ta thích dùng bạo lực hơn dùng đối thoại để giải quyết mâu thuẫn.
Trong bệnh viện, trường học, nơi công quyền..., nếu mâu thuẫn không được giải quyết bằng đối thoại chân thành thì bạo lực sẽ lên ngôi thôi.
Nếu nhân viên y tế làm việc và giao tiếp một cách chuyên nghiệp để tạo được niềm tin ngay khi bệnh nhân đến thì bạo hành sẽ khó xảy ra. Cô em chị cũng là điều dưỡng ở Adelaide có nói: "Bác sĩ với điều dưỡng cứ săn sóc bệnh nhân như người nhà đi thì chắc sẽ ít bị 'tấn công'"
**Cần lắm sự tử tế và lòng kính trọng**
Ngoài những người bệnh tâm thần, chị không thể lý giải được tại sao người ta lại có thể hành hung nhân viên y tế khi họ đang cần sự giúp đỡ y tế cho người thân?
Truyền thống của ta rất tôn trọng những ông lang ngày xưa, gọi họ là "thầy", kính trọng như thầy giáo vậy. Ông nội chồng chị làm nghề bắt mạch bốc thuốc lúc sinh thời. Gia đình không giàu có nhưng có sự kính trọng của nhân dân trong vùng.
Chị nghe được những câu chuyện về quà cáp cây nhà lá vườn của những người bệnh nghèo được cứu giúp. Cứu người không chỉ vì tiền bạc, và lòng biết ơn cũng được trả bằng những thứ không tính được bằng tiền. Sự tử tế lúc nào cũng có đấy. Chị cũng vẫn còn nghe thấy những câu chuyện ấm lòng hiếm hoi về sự tận tụy của nhân viên y tế.
Sự tử tế cũng cần được xã hội nuôi dưỡng, để nó sinh sôi chứ đừng làm nó tàn lụi. Nếu "môi trường" bệnh viện minh bạch, nếu bệnh nhân là trung tâm của hệ thống y tế thì cả nhân viên y tế lẫn bệnh nhân đều được đối xử tốt hơn.
Theo chị, không có phép màu nào từ bên ngoài có thể giảm được sự bạo hành trong bệnh viện ở nước ta bây giờ đâu.
Nguồn: soha.vn