Thời điểm những năm 1960-1970, Việt Nam mình từng là một trong những quốc gia có số ca dịch hạch "khủng" nhất thế giới với hàng ngàn trường hợp mỗi năm luôn
**Dịch hạch từng "càn quét" Việt Nam như thế nào?**
Các bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm của Việt Nam đến giờ vẫn còn ám ảnh về những ngày dịch hạch hoành hành cách đây mấy chục năm.
Thạc sĩ Nguyễn Hồng Hà – Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương chia sẻ, dù đã 12 năm dịch hạch không xuất hiện ở Việt Nam, nhưng những hình ảnh kinh hoàng năm xưa vẫn khiến các bác sĩ truyền nhiễm phải lo âu mỗi khi nhớ lại.
Những năm sau chiến tranh, dịch hạch vẫn còn "active" ở các tỉnh phía Nam, đặc biệt là khu vực miền Đông Nam Bộ như Long Khánh, Tân Phú của Đồng Nai; Củ Chi, Tây Ninh, các tỉnh Tây Nguyên... và cả một số nơi ở đồng bằng sông Cửu Long như Bạc Liêu, Cà Mau… kể cả tại TP.HCM nữa
Ở miền Nam lúc đó, các công nhân làm việc tại nông trường cao su bị dịch hạch siêu nhiều. Có ngày số công nhân bị sốt lên đến hàng chục người chứ không phải đùa!
Công tác phòng chống dịch hạch lúc bấy giờ gặp vô vàn khó khăn vì dịch thường xảy ra ngay giữa vùng có nhiều động vật gặm nhấm hoang dại. Nhà cửa toàn bằng tre nứa nên việc khử trùng càng khó hơn...
Khi các chuyên gia Liên Xô sang Việt Nam, họ cũng phải "sợ xanh mặt" vì đôi lúc chuột từ nóc nhà rơi xuống trước mặt, ngay giữa lúc đang ăn trưa trong lán
Cách phun thuốc diệt bọ chét từ mặt đất lên khoảng 1,2 – 1,5m được khuyến cáo trong phòng chống dịch hoàn toàn... vô dụng vì bọ chét từ chuột ở tận trên mái tranh rơi xuống mà!
**Dịch hạch "đi du lịch" từ Nam ra Bắc**
Tại các vùng Nam Bộ và ven Tây Nguyên, do đặc điểm rừng núi, hoang dã nên thường xuyên có dịch hạch xảy ra nhiều hơn miền Bắc.
Bác sĩ Hà kể, từ khi ra trường, ông đã làm công việc cấp cứu hồi sức truyền nhiễm. So với các bác sĩ truyền nhiễm khác, bác sĩ Hà là người tham gia công tác điều trị dịch hạch tại Việt Nam từ năm 1978.
Có lẽ nhờ vào điều đó mà về mặt thực tế điều trị, bác sĩ Hà có nhiều kỷ niệm và kiến thức hơn hẳn. Căn bệnh được xem là "đại dịch đen" ấy đến nay mỗi khi nhớ lại, bác sĩ Hà vừa thương bệnh nhân, vừa rút ra bài học cho bản thân.
Nhớ lại dịch hạch mùa đó, BS Hà kể: do khó khăn kinh tế, miền Bắc thiếu gạo nên phải đưa gạo từ miền Nam ra. Và chuột từ miền Nam "đi nhờ xe" di cư ra Bắc, mang theo dịch hạch luôn
Gạo đưa ra chứa ở kho Lương Yên và kho nhà máy rượu Lò Đúc, Hà Nội. Một thời gian sau các công nhân phát hiện chuột chết hàng loạt nhưng không hiểu tại sao.
Sau đó, dịch hạch bùng phát trên người. Số bệnh nhân có triệu chứng ngày càng tăng. Có ngày lên đến hơn chục bệnh nhân phải nhập viện!
Không chỉ xảy ra ở Hà Nội, dịch hạch còn lan sang Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình. Trước tình hình dịch diễn biến phức tạp, các bác sĩ phải căng mình điều trị cho bệnh nhân. Tuy nhiên lúc đó nhân lực ngành y còn mỏng nên việc chống dịch cũng khó khăn lắm.
"Nhiều bệnh nhân phát hiện muộn đã tử vong. Có những bệnh nhân người tím đen do vi khuẩn dịch hạch tấn công khắp cơ thể, chúng vào máu rồi 'chu du' đến các cơ quan nội tạng khác" - BS Hà nhớ lại
Triệu chứng của dịch hạch lúc đó là bệnh nhân bị sốt, đau vùng hạch sau đó sưng to, nóng và đau được gọi là dịch hạch thể hạch.
Nếu không được điều trị kịp thời, vi khuẩn lan nhanh qua máu, đến nhiều nội tạng gây tình trạng nhiễm trùng huyết (dịch hạch thể nhiễm trùng huyết).
Trong quá trình phát triển, dịch hạch có thể lan lên phổi theo đường máu gây dịch hạch thể phổi thứ cấp. Dịch hạch thể phổi nguyên phát là do hít phải vi khuẩn từ người bệnh hay súc vật bị viêm phổi qua đường không khí.
Trong dịch hạch thể phổi, bệnh nhân sốt cao, có hạch hoặc không; ho nhiều, đau ngực, khó thở, hay ho ra máu. X-quang thấy viêm phổi đốm. Thể phổi đáng sợ nhất vì chỉ sau một ngày dù điều trị kháng sinh, tỷ lệ tử vong vẫn rất cao
May mắn là dịch hạch rất dễ điều trị! Các loại thuốc kháng sinh được sử dụng điều trị hiệu quả đều là những loại thông thường có sẵn tại các bệnh viện như: Streptomycin, Gentamycin, Chloramphenicol, Tetracycline, Doxycycline, Trimethoprim-Sulfamethoxazole, Kanamycin.
Nguồn: soha.vn