"Chiến binh" khai phá vũ trụ James Webb vừa bắt được 3 vật thể siêu đặc biệt, có nickname cực ngầu là Stingray đó các bạn ơi! 
Theo nghiên cứu mới nhất vừa drop trên tạp chí khoa học Astronomy & Astrophysic, phát hiện về cụm 3 vật thể mang tên Stingray (tức "Cá đuối gai độc" - tên nghe đã thấy xịn rồi ) có thể giúp giải mã một bí ẩn vũ trụ kinh điển: Những chấm đỏ nhỏ kỳ lạ.
Dùng data từ kính viễn vọng không gian James Webb - một trong những "chiến binh" khai phá không gian sâu xịn nhất hiện giờ, các nhà khoa học đã dựng lại cả "timeline" hình thành sao của cụm Stingray luôn!
Và đây là plot twist: Chúng là 3 thiên hà cực kỳ cổ xưa, tồn tại khi vũ trụ mới chỉ... 1,1 tỉ năm tuổi thôi, tức là 12,7 tỉ năm về trước đó nha! Tưởng tượng được không?
Drama thiên hà bắt đầu như thế nào?
Phân tích của team nghiên cứu cho thấy khoảng 100 triệu năm trước, một trong 3 vật thể - thiên hà tLRD - đã trải qua một đợt "bùng nổ" hình thành sao (kiểu baby boom của vũ trụ ý), có khả năng được kích hoạt bởi sự tương tác với thiên hà Balmer break gần đó.
Tuy nhiên, Balmer break với khối lượng khủng hơn thì chill như không, vẫn tiến hóa ổn định thôi.
Sau đó, khoảng 10 triệu năm trước, thiên hà vệ tinh nhỏ hơn - chính là thiên hà thứ 3 của cụm - cũng bắt đầu "cháy" với đợt tăng trưởng sao mới.
"Chúng tôi cho rằng đây là thời điểm thiên hà vệ tinh đi vào hệ thống Stingray" - nhà vật lý thiên văn Rosa María Mérida của Đại học Saint Mary (Canada) giải thích.
"Chấm đỏ nhỏ" bí ẩn là gì vậy trời?
Vào khoảng thời gian đó, một số hoạt động bất thường được phát hiện ở tLRD: Các đặc điểm giống "những chấm đỏ nhỏ" xuất hiện.
"Những chấm đỏ nhỏ" là các vật thể mang độ dịch chuyển đỏ cao từ vũ trụ sơ khai. James Webb từng bắt gặp nhiều lần nhưng khoa học vẫn chưa giải thích được hết, mặc dù nghi ngờ rằng đó là những thiên hà cổ xưa đang "nóng giận" hoặc các lỗ đen khổng lồ.
Sự thật được bóc trần!
Các nhà khoa học tin rằng vấn đề nằm ở lỗ đen trung tâm của tLRD. Tương tác trước đó với thiên hà khổng lồ gần nó đã kích hoạt sự hình thành sao. Sau đó, với một độ trễ nhất định, sự kiện này đã cung cấp năng lượng cho lỗ đen trong tLRD biến thành một "hạt nhân thiên hà đang hoạt động" (AGN) cực mạnh.
Lỗ đen đang điên cuồng "ăn" vật chất này đã biến cả thiên hà thành một vật thể chuyển tiếp giữa trạng thái bình thường sang trạng thái "những chấm đỏ nhỏ", với ánh sáng cực mạnh và màu đỏ mê hoặc được tạo ra khi ánh sáng bị đẩy sang phía màu đỏ của quang phổ trong lúc nó lao nhanh ra xa chúng ta, do vũ trụ đang giãn nở.
Như vậy, thay vì là một loại vật thể lạ lẫm riêng biệt, "những chấm đỏ nhỏ" giờ đây lộ diện như một giai đoạn tiến hóa ngắn ngủi nhưng mãnh liệt trong đời sống của các thiên hà cổ xưa. Kiểu như "emo phase" của thiên hà ấy mà!
Phát hiện này cũng giúp lấp đầy khoảng trống kiến thức về quá trình hình thành lỗ đen siêu khối lượng trong vũ trụ nữa đó!
Nguồn: kenh14.vn
Theo nghiên cứu mới nhất vừa drop trên tạp chí khoa học Astronomy & Astrophysic, phát hiện về cụm 3 vật thể mang tên Stingray (tức "Cá đuối gai độc" - tên nghe đã thấy xịn rồi ) có thể giúp giải mã một bí ẩn vũ trụ kinh điển: Những chấm đỏ nhỏ kỳ lạ.
Dùng data từ kính viễn vọng không gian James Webb - một trong những "chiến binh" khai phá không gian sâu xịn nhất hiện giờ, các nhà khoa học đã dựng lại cả "timeline" hình thành sao của cụm Stingray luôn!
Và đây là plot twist: Chúng là 3 thiên hà cực kỳ cổ xưa, tồn tại khi vũ trụ mới chỉ... 1,1 tỉ năm tuổi thôi, tức là 12,7 tỉ năm về trước đó nha! Tưởng tượng được không?
Drama thiên hà bắt đầu như thế nào?
Phân tích của team nghiên cứu cho thấy khoảng 100 triệu năm trước, một trong 3 vật thể - thiên hà tLRD - đã trải qua một đợt "bùng nổ" hình thành sao (kiểu baby boom của vũ trụ ý), có khả năng được kích hoạt bởi sự tương tác với thiên hà Balmer break gần đó.
Tuy nhiên, Balmer break với khối lượng khủng hơn thì chill như không, vẫn tiến hóa ổn định thôi.
Sau đó, khoảng 10 triệu năm trước, thiên hà vệ tinh nhỏ hơn - chính là thiên hà thứ 3 của cụm - cũng bắt đầu "cháy" với đợt tăng trưởng sao mới.
"Chúng tôi cho rằng đây là thời điểm thiên hà vệ tinh đi vào hệ thống Stingray" - nhà vật lý thiên văn Rosa María Mérida của Đại học Saint Mary (Canada) giải thích.
"Chấm đỏ nhỏ" bí ẩn là gì vậy trời?
Vào khoảng thời gian đó, một số hoạt động bất thường được phát hiện ở tLRD: Các đặc điểm giống "những chấm đỏ nhỏ" xuất hiện.
"Những chấm đỏ nhỏ" là các vật thể mang độ dịch chuyển đỏ cao từ vũ trụ sơ khai. James Webb từng bắt gặp nhiều lần nhưng khoa học vẫn chưa giải thích được hết, mặc dù nghi ngờ rằng đó là những thiên hà cổ xưa đang "nóng giận" hoặc các lỗ đen khổng lồ.
Sự thật được bóc trần!
Các nhà khoa học tin rằng vấn đề nằm ở lỗ đen trung tâm của tLRD. Tương tác trước đó với thiên hà khổng lồ gần nó đã kích hoạt sự hình thành sao. Sau đó, với một độ trễ nhất định, sự kiện này đã cung cấp năng lượng cho lỗ đen trong tLRD biến thành một "hạt nhân thiên hà đang hoạt động" (AGN) cực mạnh.
Lỗ đen đang điên cuồng "ăn" vật chất này đã biến cả thiên hà thành một vật thể chuyển tiếp giữa trạng thái bình thường sang trạng thái "những chấm đỏ nhỏ", với ánh sáng cực mạnh và màu đỏ mê hoặc được tạo ra khi ánh sáng bị đẩy sang phía màu đỏ của quang phổ trong lúc nó lao nhanh ra xa chúng ta, do vũ trụ đang giãn nở.
Như vậy, thay vì là một loại vật thể lạ lẫm riêng biệt, "những chấm đỏ nhỏ" giờ đây lộ diện như một giai đoạn tiến hóa ngắn ngủi nhưng mãnh liệt trong đời sống của các thiên hà cổ xưa. Kiểu như "emo phase" của thiên hà ấy mà!
Phát hiện này cũng giúp lấp đầy khoảng trống kiến thức về quá trình hình thành lỗ đen siêu khối lượng trong vũ trụ nữa đó!
Nguồn: kenh14.vn