CherryKitty8975
New member
Nhiều bố mẹ chấp nhận hy sinh cả đời để lo cho con cái, nhưng đổi lại là sự thờ ơ, né tránh giao tiếp của con khi trưởng thành. Các nghiên cứu kéo dài nhiều thập kỷ đã bóc trần nguyên nhân: Sự xa cách không phải là kết quả tức thời, mà là hậu quả từ cách nuôi dạy "yêu thương có điều kiện" của gia đình từ nhiều năm trước.
Một khảo sát quốc gia kéo dài gần 40 năm của Đại học Bang Ohio (Mỹ) trên hơn 8.000 cặp mẹ con và 8.000 cặp bố con đã đưa ra con số đáng chú ý: 26% con cái trưởng thành từng trải qua giai đoạn cắt đứt liên lạc với bố, và tỷ lệ này ở mẹ là 6%. Độ tuổi trung bình bắt đầu sự rạn nứt này là 23 tuổi đối với bố và 26 tuổi đối với mẹ - thời điểm đứa trẻ vừa bước vào giai đoạn tự lập.
Dưới góc nhìn tâm lý học hành vi, sự xa cách này xuất phát từ những sai lầm phổ biến dưới đây:
Chỉ yêu thương khi con "ngoan", "giỏi" và đạt thành tích
Nhiều phụ huynh vô tình gắn liền tình yêu thương và sự dịu dàng với thành tích của con. Khi con đạt kết quả tốt hoặc mang lại thể diện cho gia đình, bố mẹ sẽ khen ngợi, chăm sóc. Ngược lại, khi con thất bại, phạm lỗi hoặc thể hiện sự yếu đuối, bố mẹ lập tức chuyển sang trạng thái phán xét, chỉ trích hoặc dùng bạo lực lạnh.
Nhà tâm lý học Carl Rogers gọi đây là khái niệm "Quan tâm tích cực có điều kiện". Đứa trẻ lớn lên trong môi trường này sẽ hình thành một tư duy ép buộc: "Mình phải thể hiện tốt, nếu không sẽ không xứng đáng được yêu thương".
Nghiên cứu của hai nhà tâm lý học Avi Assor và Edward Deci đăng trên tạp chí Journal of Personality chứng minh: Việc bố mẹ sử dụng sự lạnh nhạt, thiếu tôn trọng khi con thể hiện không tốt sẽ làm tăng nguy cơ trẻ rơi vào nhóm "tự tôn kém an toàn" lên gấp 8 lần. Hệ quả là trẻ hình thành cơ chế phòng vệ: Sẵn sàng chia sẻ thành công nhưng tuyệt đối che giấu sự thất bại, tạo ra khoảng cách giao tiếp không thể xóa nhòa với bố mẹ.
Ba tình huống ứng xử sai lầm phổ biến nhất của bố mẹ
Các chuyên gia tâm lý chỉ ra 3 tình huống ứng xử sai lầm phổ biến nhất của bố mẹ khi con cái gặp sự cố:
- Truy cứu trách nhiệm thay vì quan tâm con người: Khi con làm vỡ đồ, thất bại trong cuộc thi hay gặp sự cố, phản ứng đầu tiên của bố mẹ thường là chỉ trích lỗi lầm và sự bất cẩn của con thay vì hỏi han tình trạng an toàn của đứa trẻ. Điều này khiến trẻ hiểu rằng: Gặp rắc rối thì tuyệt đối không được tìm bố mẹ.
- Phủ nhận cảm xúc tiêu cực: Những câu nói như "Có thế cũng khóc", "Người khác làm được sao con thì không" vô tình chặn đứng quyền được giải tỏa tâm lý của trẻ. Việc không được đồng cảm khiến trẻ tự xây lên một bức tường ngăn cách cảm xúc với gia đình.
- Chỉ trích thay vì an ủi khi con thất bại: Việc so sánh con với "con nhà người ta" hoặc dùng thái độ im lặng, thở dài để trừng phạt khi con không đạt kỳ vọng sẽ khắc sâu vào tâm trí trẻ thông điệp: Thất bại đồng nghĩa với việc không xứng đáng được đối xử tốt.
Nghiêm khắc không có nghĩa là thiếu đồng cảm
Nhiều bậc bố mẹ lo ngại rằng nếu không nghiêm khắc chỉ trích khi con phạm lỗi thì sẽ dẫn đến sự nuông chiều, dung túng. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Một phương pháp giáo dục hiệu quả đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về mặt thứ tự: Tiếp nhận cảm xúc của con trước, phân tích đúng sai sau.
Nếu đảo ngược quy trình này, mọi lý lẽ bố mẹ đưa ra đều được não bộ của trẻ dịch thành: "Bố mẹ đang đứng về phía đúng sai, chứ không đứng về phía mình". Khi một đứa trẻ hiểu rằng gia đình không phải là nơi an toàn để trú ẩn khi gặp thất bại, phản xạ tự nhiên của chúng khi trưởng thành và đối mặt với khủng hoảng (thất nghiệp, đổ vỡ tình cảm, phá sản) là tự gánh vác một mình thay vì tìm kiếm sự trợ giúp từ bố mẹ.
Con cái có xu hướng thân cận với người đã che chở mình
Nguồn: soha.vn
Một khảo sát quốc gia kéo dài gần 40 năm của Đại học Bang Ohio (Mỹ) trên hơn 8.000 cặp mẹ con và 8.000 cặp bố con đã đưa ra con số đáng chú ý: 26% con cái trưởng thành từng trải qua giai đoạn cắt đứt liên lạc với bố, và tỷ lệ này ở mẹ là 6%. Độ tuổi trung bình bắt đầu sự rạn nứt này là 23 tuổi đối với bố và 26 tuổi đối với mẹ - thời điểm đứa trẻ vừa bước vào giai đoạn tự lập.
Dưới góc nhìn tâm lý học hành vi, sự xa cách này xuất phát từ những sai lầm phổ biến dưới đây:
Chỉ yêu thương khi con "ngoan", "giỏi" và đạt thành tích
Nhiều phụ huynh vô tình gắn liền tình yêu thương và sự dịu dàng với thành tích của con. Khi con đạt kết quả tốt hoặc mang lại thể diện cho gia đình, bố mẹ sẽ khen ngợi, chăm sóc. Ngược lại, khi con thất bại, phạm lỗi hoặc thể hiện sự yếu đuối, bố mẹ lập tức chuyển sang trạng thái phán xét, chỉ trích hoặc dùng bạo lực lạnh.
Nhà tâm lý học Carl Rogers gọi đây là khái niệm "Quan tâm tích cực có điều kiện". Đứa trẻ lớn lên trong môi trường này sẽ hình thành một tư duy ép buộc: "Mình phải thể hiện tốt, nếu không sẽ không xứng đáng được yêu thương".
Nghiên cứu của hai nhà tâm lý học Avi Assor và Edward Deci đăng trên tạp chí Journal of Personality chứng minh: Việc bố mẹ sử dụng sự lạnh nhạt, thiếu tôn trọng khi con thể hiện không tốt sẽ làm tăng nguy cơ trẻ rơi vào nhóm "tự tôn kém an toàn" lên gấp 8 lần. Hệ quả là trẻ hình thành cơ chế phòng vệ: Sẵn sàng chia sẻ thành công nhưng tuyệt đối che giấu sự thất bại, tạo ra khoảng cách giao tiếp không thể xóa nhòa với bố mẹ.
Ba tình huống ứng xử sai lầm phổ biến nhất của bố mẹ
Các chuyên gia tâm lý chỉ ra 3 tình huống ứng xử sai lầm phổ biến nhất của bố mẹ khi con cái gặp sự cố:
- Truy cứu trách nhiệm thay vì quan tâm con người: Khi con làm vỡ đồ, thất bại trong cuộc thi hay gặp sự cố, phản ứng đầu tiên của bố mẹ thường là chỉ trích lỗi lầm và sự bất cẩn của con thay vì hỏi han tình trạng an toàn của đứa trẻ. Điều này khiến trẻ hiểu rằng: Gặp rắc rối thì tuyệt đối không được tìm bố mẹ.
- Phủ nhận cảm xúc tiêu cực: Những câu nói như "Có thế cũng khóc", "Người khác làm được sao con thì không" vô tình chặn đứng quyền được giải tỏa tâm lý của trẻ. Việc không được đồng cảm khiến trẻ tự xây lên một bức tường ngăn cách cảm xúc với gia đình.
- Chỉ trích thay vì an ủi khi con thất bại: Việc so sánh con với "con nhà người ta" hoặc dùng thái độ im lặng, thở dài để trừng phạt khi con không đạt kỳ vọng sẽ khắc sâu vào tâm trí trẻ thông điệp: Thất bại đồng nghĩa với việc không xứng đáng được đối xử tốt.
Nghiêm khắc không có nghĩa là thiếu đồng cảm
Nhiều bậc bố mẹ lo ngại rằng nếu không nghiêm khắc chỉ trích khi con phạm lỗi thì sẽ dẫn đến sự nuông chiều, dung túng. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Một phương pháp giáo dục hiệu quả đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về mặt thứ tự: Tiếp nhận cảm xúc của con trước, phân tích đúng sai sau.
Nếu đảo ngược quy trình này, mọi lý lẽ bố mẹ đưa ra đều được não bộ của trẻ dịch thành: "Bố mẹ đang đứng về phía đúng sai, chứ không đứng về phía mình". Khi một đứa trẻ hiểu rằng gia đình không phải là nơi an toàn để trú ẩn khi gặp thất bại, phản xạ tự nhiên của chúng khi trưởng thành và đối mặt với khủng hoảng (thất nghiệp, đổ vỡ tình cảm, phá sản) là tự gánh vác một mình thay vì tìm kiếm sự trợ giúp từ bố mẹ.
Con cái có xu hướng thân cận với người đã che chở mình
Nguồn: soha.vn