CậuVàngQuạu
New member
Dù đã ngoài 80 rồi nhưng mệ Gái vẫn ngày nào cũng gánh bánh đúc mật thong dong khắp phố Huế, quyết tâm giữ lại món quà truyền thống siêu chill này cho đời sau
**Gặp "chị đẹp" 80 tuổi giữ lửa nghề bánh đúc mật**
Bánh đúc mật - món bánh dân dã nhưng đậm chất Huế, gắn bó với bao thế hệ người xứ Huế. Và người cuối cùng còn bán món này trên đôi quang gánh chính là mệ Trần Thị Gái (sinh năm 1942, ở TP. Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
Vào một buổi sáng tháng 4 chill chill, đi dọc con đường làng Lang Xá Cồn vào thành phố Huế, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp bóng dáng một bà cụ nhỏ nhắn vai gánh quang gánh, len lỏi khắp nơi như đang mang theo cả một miền ký ức về món bánh huyền thoại của cố đô.
Đúng khoảng 6-7 giờ sáng, mệ Gái lại bắt đầu hành trình gánh bánh đúc mật từ nhà ở làng Lang Xá Cồn, đi qua đường Hoàng Quốc Việt, Trường Chinh và dừng chân ở đường Bà Triệu (TP. Huế).
Như một thói quen mỗi ngày, mệ đặt đôi quang gánh xuống rồi bắt đầu bày đồ cho các khách quen hoặc những người tìm mua bánh đúc mật được gói trong lá chuối siêu rustic, kèm theo hũ mật đường ngọt thơm phức.
**Nửa đời người cống hiến cho bánh đúc mật**
Có thể nói gần nửa cuộc đời của mệ Gái đã gắn với món bánh này rồi. Từ lúc chỉ là cô bé 11 tuổi lẽo đẽo theo mẹ đi bán bánh, đến khi trở thành thiếu nữ rồi bước vào tuổi xế chiều, cứ mùa xuân đến là đôi tay mệ lại nhuộm màu xanh của lá bồng bồng.
Mệ Gái không rõ món bánh này xuất hiện từ bao giờ, chỉ biết theo lời người già kể lại, bánh đúc mật được một người phụ nữ sống một mình ở thôn Ngọc Anh, Lại Thế (tỉnh Thừa Thiên) trồng cây bồng bồng rồi làm bánh, từ đó người dân trong làng cũng học theo để kiếm sống.
Mệ Gái kể thời bà và mẹ mình món bánh này được bán rất nhiều, nhưng rồi dần dần con cháu không ai nối nghề nữa. Giờ chỉ còn mình mệ là người "thương nghề" nên mỗi năm vào mùa lại tất bật nhóm lửa nấu bánh.
"Thương nghề ni quá mệ mới làm, chứ mệ mà không làm là mất hết rồi, không có nữa mô" - mệ Gái nói bằng giọng Huế thân thương nghe sao bịn rịn, khiến người nghe như tưởng tượng lại những ngày tháng đâu đâu cũng thấy những người phụ nữ chịu khó gánh hàng rong nhịp nhàng qua mọi nẻo đường
**Quy trình làm bánh "chill nhưng cũng khó"**
Để làm ra được mẻ bánh đúc mật ngon phải chọn loại gạo ruộng - gạo này tuy khô khan nhưng lại là "công thức vàng" để tạo nên hầu hết các loại bánh từ gạo của Huế - đem chà với nước cho sạch để khi đổ bánh không bị chua. Sau đó, xay gạo nhiều lần đến khi thật nhuyễn mịn rồi lược qua rây.
Để bánh đúc mật có được màu xanh mướt và thơm đặc trưng, mệ Gái giã lá bồng bồng với lá dứa, vắt lấy nước cốt. Mệ vẫn giữ thói quen giã lá bằng chày và cối, công đoạn này cần nhiều sức vì vừa giã vừa phải trở lá liên tục, không được nghỉ giữa chừng. Nếu dừng lại lá sẽ bị ôi, khi vắt lấy nước màu sẽ bị đục, không tươi nữa.
Sau khi vắt được nước cốt của lá thì đem trộn với bột gạo rồi đem lên bếp lửa dáo bột. Hỗn hợp bột gạo đạt đến độ đặc sệt thì mang đổ bột ra cái khay có lót lá chuối. Mệ Gái dùng đôi đũa dài và dẹt gạt cho bề mặt bột phẳng lì. Cuối cùng, đem hấp lại một lần nữa rồi mang ra để nguội từ từ đến khi bánh lên màu xanh tươi chuẩn aesthetics luôn ấy
**Combo đỉnh của chóp: bánh đúc + mật đường**
Bánh đúc khi ăn chấm với mật đường thì mới tròn vị. Cách đây mười mấy năm, mệ Gái vẫn nấu mật mía được mua từ làng Văn Xá. Hiện tại người ở làng không còn sản xuất mật mía nữa nên mệ phải thay thế bằng đường cát trắng để nấu mật.
Trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống, khi mà đời sống của lớp trẻ ngày càng hiện đại thì gánh bánh đúc mật của mệ Gái vẫn tồn tại bởi sức hút kỳ diệu từ những miếng bánh đúc xanh tươi đẹp đến độ nhìn thôi cũng như được làm mát cả tâm hồn luôn ấy
**Chia sẻ công thức không giấu nghề**
Mệ Gái chẳng bao giờ giấu nghề mà còn chỉ dạy lại nhiệt tình cho ai muốn học. Cốt yếu mệ chỉ muốn món bánh này được truyền lại và đời sau có thể được thưởng thức "nét tinh túy" của một món bánh đặc sản xứ Huế.
Từ thời xưa, người Huế đã có quan niệm Tết đến xuân về phải ăn một miếng bánh đúc mật để "ăn lấy lộc" vì bánh có màu xanh tươi, chấm với mật đường ngọt ngào. Bánh đúc mật được bày bán từ độ mùa xuân đầu năm mới cho đến khoảng tháng 5.
Bánh không chỉ để ăn vui mà người Huế vẫn giữ tín ngưỡng mua bánh để cúng vào các dịp đặc biệt như ngày rằm, cúng ông Táo, Trang Bà Trang Ông, Giao thừa, cúng đất, hay Tết Đoan Ngọ.
Nguồn: soha.vn