Chỉ mấy tháng trước thôi, Australia còn là quốc gia "sống ảo" với tình trạng gần như không có Covid-19, khiến cả thế giới phải ghen tỵ đỏ mắt. Nhưng rồi biến thể Delta ập đến, mọi thứ đảo lộn hoàn toàn luôn á!
Chiến lược "zero Covid" từng là niềm tự hào
Sau khoảng nửa năm "sống như chưa từng có Covid", Sydney - thành phố lớn nhất của Australia - giờ đang ở tuần thứ ba của đợt phong tỏa siêu nghiêm ngặt, kéo dài đến ít nhất là ngày 30/7. Các trung tâm thương mại từng đông nghẹt người giờ trở nên vắng tanh, trường học đóng cửa im ỉm, các hộ gia đình bị cấm gặp mặt để hạn chế tối đa lây nhiễm trong cộng đồng.
Trong khi Mỹ và Anh đang lên kế hoạch mở cửa trở lại thì Australia lại như đang mắc kẹt giữa đại dịch vậy. Khoảng 900 ca mắc Covid-19 đã được ghi nhận ở Sydney kể từ khi bùng phát đợt dịch xuất phát từ một anh tài xế chưa tiêm vaccine nhiễm virus vào tháng 6. Bang New South Wales ghi nhận 65 ca bệnh mới vào ngày 15/7, và dự kiến số ca sẽ còn tăng nữa nè!
Là quốc gia theo đuổi đến cùng chiến lược "zero Covid" - giống như một số nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương khác, Australia đã ngăn chặn đại dịch bằng những biện pháp kiểm dịch siêu nghiêm ngặt: phong tỏa, kiểm soát biên giới, thậm chí còn cấm cả công dân xuất cảnh nữa chứ!
Nhưng mà việc triển khai vaccine Covid-19 chậm như rùa bò đã khiến Australia đứng trước nguy cơ bùng phát đợt dịch mới khi các biến thể nguy hiểm hơn xuất hiện.
Giống như các nơi khác đang theo đuổi chiến lược "zero Covid" như Singapore và Đài Loan (Trung Quốc), Australia đang thấy biện pháp này ngày càng khó duy trì. Bên cạnh đó, họ còn chậm hơn hẳn so với các quốc gia khác trong việc triển khai biện pháp duy nhất và lâu dài để đối phó với đại dịch là tiêm vaccine.
Hồi tháng 3, Thủ tướng Australia Scott Morrison còn nói đùa về việc triển khai vaccine rằng: "Đó không phải là một cuộc chạy đua". Giờ thì ông Morrison đang bị các chuyên gia y tế và đối thủ chính trị chỉ trích ác liệt vì không nhanh chóng đảm bảo đủ vaccine từ nhiều nhà sản xuất trong bối cảnh việc triển khai vaccine của nước này chậm hơn các nền kinh tế lớn khác nhiều.
"Chính phủ Australia đã quá tin tưởng vào chiến lược 'zero Covid' và nghĩ rằng họ đã tìm ra công thức thần thánh ngăn chặn đại dịch, trong khi các quốc gia khác phân tán rủi ro bằng cách thử nghiệm nhiều biện pháp hơn", Bill Bowtell - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, trợ giảng tại Đại học New South Wales - cho biết.
"Tổng thống Morrison đã tự hào về chiến lược 'zero Covid' của Australia, nhưng không có hành động hiệu quả hoặc kịp thời đối với việc tiêm chủng hoặc kiểm dịch trước khi biến thể Delta tấn công", ông Bowtell nói thẳng luôn.
Tụt hậu trong cuộc đua tiêm vaccine
Theo Bloomberg Vaccine Tracker, Australia chỉ tiêm chủng đầy đủ cho 18% dân số thôi, so với 52% ở Mỹ và 61% ở Anh. Chênh lệch quá xa luôn! Cho đến nay, Australia phần lớn sử dụng vaccine AstraZeneca. Nhưng mà những thông điệp hỗn loạn về việc tiêm vaccine cho người dưới 40 tuổi đã gây ra sự do dự về tiêm chủng - một vấn đề mà các nước theo đuổi chiến lược "zero Covid" khác cũng gặp phải.
Những người chỉ trích ông Morrison cũng chỉ ra những sai lầm trong hệ thống cách ly khi yêu cầu những người dân trở về từ nước ngoài phải cách ly tại phòng khách sạn trong 2 tuần sau khi nhập cảnh vào Australia. Khoảng 20 ca mắc Covid-19 trong cộng đồng kể từ đầu năm nay có thể bắt nguồn từ việc vi phạm cách ly trong khách sạn đấy.
Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia hôm 14/7 cho biết, việc phong tỏa thành phố Sydney có thể sẽ kéo dài trong nhiều tuần nữa và điều này sẽ gây ra sự suy giảm kinh tế cho đất nước trong thời gian ngắn. Người dân Australia bên ngoài Sydney đang lo lắng rằng thành phố của họ sẽ có nguy cơ bị phong tỏa tiếp theo. Năm 2020, thành phố Melbourne đã trải qua một trong những đợt phong tỏa lâu và nghiêm ngặt nhất thế giới kéo dài tận 3 tháng trời! Biện pháp này đã ngăn chặn thành công sự gia tăng số ca mắc bệnh tại Australia nhưng gây thiệt hại kinh tế đáng kể lắm.
"Người dân Australia thường xuyên lo lắng rằng một đợt bùng phát dịch Covid-19 sẽ khiến cuộc sống của họ bị gián đoạn", Marion Maddox - giáo sư về chính trị tại Đại học Macquarie - cho biết.
Chiến dịch tiêm chủng của Australia có sự tương phản rõ ràng so với Mỹ và châu Âu. Những nơi này đang mở cửa trở lại nền kinh tế mặc dù vẫn có hàng nghìn ca lây nhiễm mới mỗi tuần. Theo Bloomberg, khoảng 40% dân số châu Âu đã được tiêm chủng đầy đủ. Trong khi vẫn có nguy cơ đối mặt với đợt bùng phát dịch mới, nhiều quốc gia châu Âu đã quyết định "sống chung với virus" rồi.
Thủ tướng Morrison đã bảo vệ chiến lược tiêm chủng của chính phủ, nói rằng việc triển khai nhanh chóng sẽ cung cấp đủ vaccine cho tất cả những người dân có nhu cầu vào cuối năm nay.
Tuy nhiên, ông Morrison vẫn chưa đưa ra mốc thời gian mở cửa trở lại hoặc cho biết bao nhiêu người Australia sẽ cần tiêm chủng trước khi nước này có thể mở cửa trở lại được.
Ben Cowling - giáo sư dịch tễ học tại Đại học Hong Kong - cho biết, các chính phủ như Australia nên tìm hiểu cách sống chung với Covid-19 sau khi đạt đến ngưỡng số người tiêm vaccine cần thiết.
Nguồn: kenh14.vn