Dạo này cứ mở mồm ra là nghe người ta nhắc đến Thực tế ảo (VR) và Thực tế tăng cường (AR) hoài, kiểu như đây là công nghệ "phá game" hay "cách mạng hóa" cả làng công nghệ ấy. Team marketing thì hype lên trời xanh, gọi AR/VR là "tương lai" với tone đầy bí ẩn, làm như sắp có chuyện gì siêu to khổng lồ vậy Và thường thì hai thứ này được gắn chung với nhau thành "AR/VR", nghe như là anh em một nhà luôn á.
Nhưng thật ra thì... đây là sai lầm cực kỳ phổ biến luôn đó các bạn ơi! Đọc xong bài này mà còn thấy ai đó bỏ chung AR và VR vào chung một rổ, thì bạn nên giảm kỳ vọng về phần còn lại của buổi presentation đó đi nhé
Sự thật là AR và VR khác nhau ONE HUNDRED lắm á. Và tương lai của chúng cũng chẳng liên quan gì đến nhau cả. Để trở thành món hàng hot về mặt thương mại, mỗi thứ phải trả lời những câu hỏi quan trọng riêng của nó. Câu hỏi thì có thể giống nhau, nhưng câu trả lời? Khác một trời một vực luôn!
VR và AR nhìn có vẻ giống nhau về mặt thiết kế...
Về mặt kỹ thuật thì đúng là các thiết bị điện tử hỗ trợ hai công nghệ này có thể trông giống nhau đấy. VR là một cái kính đeo xịn sò, cần màn hình độ phân giải cao siêu đỉnh. AR cũng tương tự, cũng cần màn hình mật độ cao với linh kiện được thu nhỏ bằng công nghệ siêu tiên tiến. Nhưng đó chỉ là góc nhìn kỹ thuật thôi nha!
Không có ý gì với các bạn engineer đâu nhé, nhưng để công nghệ này trở nên "đột phá" thì phải nhìn từ góc độ người dùng chứ. Và khi nhìn từ góc độ đó, AR và VR hoàn toàn là hai thế giới khác biệt luôn
VR cho bạn trải nghiệm nhập vai hoàn toàn, kính VR sẽ che kín mắt bạn khỏi ánh sáng bên ngoài. Nghĩa là bạn không thể (hoặc không nên) đi lung tung, vì sẽ có nguy cơ húc đầu vào tường hoặc vấp bàn ghế đấy VR được sinh ra để xem nội dung thôi - video, game, họp online, training từ xa. Tất nhiên bạn có thể mua cái máy chạy bộ đa hướng, nhưng cũng vẫn phải ở trong phòng thôi. VR không cần phải di động, nên mọi thứ đơn giản hơn nhiều như nguồn điện hay kết nối mạng. Ví dụ, VR không cần 5G đâu, Wi-Fi nhà bạn hay cáp quang cũng đủ xài rồi
Còn AR thì ngược lại hoàn toàn, phải di động cơ! Cái hay của AR là việc "layer" dữ liệu lên thế giới thực mà. Điều này khiến các thiết bị điện tử hỗ trợ nó thách thức hơn nhiều. Pin sẽ là vấn đề nan giải, tưởng tượng bạn phải đeo một cục pin khổng lồ trên thắt lưng có dây nối với kính AR là biết Và đây mới là lúc 5G phát huy tác dụng, vì AR cần độ trễ dữ liệu cực thấp để giảm mờ hình ảnh và tránh cho bạn khỏi bị chóng mặt hay buồn nôn.
Vậy nên dù thiết bị điện tử có thể trông tương tự, nhưng ngay cả ở cấp độ kỹ thuật cũng đã có những khác biệt đáng kể rồi đó!
...nhưng AR sẽ là cả một bài toán khó về quản lý và tích hợp dữ liệu
Và còn một điểm khác biệt quan trọng nữa là về nội dung. Dữ liệu VR có thể đến từ một nguồn duy nhất, như các nhà sản xuất video hoặc game. Nhưng AR thì khác, nó yêu cầu tích hợp siêu nhiều lớp dữ liệu luôn á!
Ví dụ, khi bạn muốn dùng kính AR để tìm quán ăn gần đó, nó phải tích hợp review món ăn, bản đồ và vị trí hiện tại của bạn. Hôm nay thì những thông tin này có sẵn online rồi, nhưng việc chuyển sang một thứ cá nhân hóa như AR có thể sẽ phải tổ chức lại toàn bộ mối quan hệ dữ liệu hiện có đấy Vì dữ liệu này thuộc về nhiều nguồn khác nhau, và việc gom lại tất cả sẽ liên quan đến vấn đề quyền riêng tư nữa. Không ai muốn có một hệ thống "chúa tể dữ liệu" biết tất tần tật về những gì chúng ta đang làm, đứng ở đâu và kết nối với ai đâu nhỉ? ️
Quan trọng nhất, tác động của những thiết bị này lên hành vi người dùng sẽ hoàn toàn khác nhau. VR có thể thay đổi cách chúng ta xem nội dung và cần những cách mới để tạo nội dung đó, nhưng sẽ không thay đổi cách chúng ta tương tác với nhau. Còn AR thì khác, nó có tiềm năng thay đổi cách tương tác giống như smartphone đã làm - nghĩa là ở mức độ CỰC LỚN!
Nếu AR làm tốt, nó có nghĩa là khả năng kết nối ngay lập tức với mọi loại dữ liệu - người bạn mà bạn không nhận ra đang ở phía bên kia công viên, quán ăn mà bạn không nhớ là gần đây, sự kiện đang diễn ra chỉ cách đó vài bước chân. Chúng ta không thể dự đoán được những điều này, giống như không ai có thể dự đoán sự tồn tại của Uber hay Grab trước khi iPhone ra mắt vậy
Và khi nói đến các khái niệm cơ bản về giao diện người dùng (UI) và trải nghiệm người dùng (UX), AR và VR hoàn toàn không giống nhau. Để hiểu rõ hơn, chúng ta có thể xem xét tất cả các thiết bị mà chúng ta thường xuyên sử dụng và so sánh chúng theo hai tiêu chí - mức độ di động và mức độ cá nhân hóa.
Xe lửa và taxi hoàn toàn không phải là phương tiện cá nhân, được nhiều người dùng chung, nhưng chúng di động được. Smartphone thì rất cá nhân, bạn chỉ chia sẻ mật khẩu với những người rất thân mà thôi Laptop nằm ở đâu đó ở giữa, hơi dễ di chuyển và khá cá nhân, nhưng vẫn dễ chia sẻ hơn smartphone. Còn kính VR sẽ nằm ở phía dưới, hơi cá nhân và không mấy di động. Ngược lại, kính AR có thể sẽ cực kỳ cá nhân, nhưng không hoàn toàn mang tính di động như điện thoại của chúng ta.
Hãy nghĩ về sự đa dạng của các mô hình giao diện người dùng cho các thiết bị này, và chúng ta sẽ bắt đầu hiểu AR và VR khác nhau như thế nào rồi đó!
Lúc này, câu hỏi thực sự quan trọng của VR và AR, câu hỏi duy nhất thực sự cần quan tâm là: ai sẽ kiểm soát phần mềm, hệ điều hành (OS) cung cấp năng lượng cho chúng? Từ góc nhìn này, câu trả lời cho VR có thể khá đơn giản - chúng sẽ gắn liền với các máy console và máy vi tính
Mặt khác, câu trả lời cho AR vẫn còn là dấu hỏi lớn. Apple, Google và Meta đều đang rất muốn trở thành nhà cung cấp hệ điều hành cho chúng, nhưng đây chưa chắc đã là đáp án cuối cùng đâu. Việc giải quyết nhiều vấn đề về giao diện người dùng và hệ điều hành cho AR sẽ là một thách thức lớn và lĩnh vực này vẫn còn rất nhiều khả năng để các ông lớn cạnh tranh nhau nữa
Tham khảo Techspot
Nguồn: soha.vn