Các bạn ơi, "Hồ sơ thiên đường" vừa bóc trần cách mà "ông trùm" Apple - công ty sinh lời khủng nhất hành tinh - lách luật né thuế tỷ đô một cách cực kỳ tinh vi luôn nha!
Rò rỉ chấn động: Hồ sơ thiên đường là gì?
Hồ sơ thiên đường chính là tên gọi của bộ tài liệu tài chính siêu khủng bị leak, đã "soi" thẳng vào thế giới tài chính hải ngoại tối tăm. Và guess what? Nó đã hé lộ cách Apple "luân chuyển" tiền qua các thiên đường thuế để tránh đóng một núi thuế khổng lồ
Plot twist: Apple sau đó chuyển công ty con nắm giữ hầu hết số tiền mặt ở nước ngoài (không bị đánh thuế nha!) đến đảo Jersey thuộc quần đảo Channel. Con số? Tận 252 tỷ USD luôn các bạn ơi!
Tuy nhiên Apple vẫn cứ khẳng định cách làm mới này không hề giúp họ giảm thuế đâu nhé. Họ tuyên bố Apple vẫn là công ty đóng thuế "khủng" nhất thế giới, khoảng 35 tỷ USD thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm qua. Apple còn nhấn mạnh họ tuân thủ luật 100% và những thay đổi "không làm giảm tiền thuế phải nộp ở bất cứ quốc gia nào"
Apple cũng nhấn mạnh thêm là không có hoạt động hay khoản đầu tư nào bị chuyển khỏi Ireland cả đó.
Chiêu "Double Irish" - Hack luật thuế đỉnh cao
Theo Hồ sơ thiên đường, tính đến năm 2014, gã khổng lồ công nghệ này đã exploit bug trong luật thuế của Mỹ và Ireland, được gọi với cái tên fancy "Double Irish" (tạm dịch "2 người Ireland" cho dễ hình dung).
Lỗ hổng này cho phép Apple đưa doanh số bán hàng ra khỏi nước Mỹ - chiếm khoảng 55% doanh thu đó - thông qua các công ty con ở Ireland. Những công ty này không chịu nghĩa vụ thuế với cả Mỹ lẫn Ireland, nên basically là gần như... không phải đóng thuế gì cả
Thay vì phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp của Ireland 12.5%, hay 35% của Mỹ thì chiêu né thuế của Apple giúp họ giảm mức thuế suất xuống còn hiếm khi vượt quá 5% trên tổng lợi nhuận từ nước ngoài. Một vài năm còn ít hơn 2% luôn!
Ủy ban châu Âu thậm chí tính toán thuế suất mà một trong các công ty của Apple ở Ireland trả trong 1 năm chỉ là 0,005%. Wtf right?
Drama năm 2013: CEO Tim Cook bị "triệu hồi"
Apple chịu áp lực cực mạnh vào năm 2013 khi CEO Tim Cook bị buộc phải lên giải trình cho hệ thống thuế của công ty.
Thượng nghị sĩ Carl Levin siêu tức giận vì Mỹ mất một núi thuế, ông thẳng thắn nói với Tim Cook: "Anh chuyển con ngỗng vàng đến Ireland. Anh đưa nó đến 3 công ty mà không đóng thuế ở Ireland. Đó là báu vật của tập đoàn Apple. Các bạn ạ, điều này không hề đúng đắn."
CEO Tim Cook đáp trả lại một cách... rất ngầu: "Chúng tôi trả tất cả thuế mà chúng tôi nợ, từng đồng đô la một. Chúng tôi không phụ thuộc vào những mánh khóe tránh thuế không cần thiết. Chúng tôi không giấu tiền ở những hòn đảo Caribbean."
Ơ nhưng mà...
Bộ câu hỏi bí mật của Apple
Sau khi EU công bố vào năm 2013 rằng họ đang điều tra sự "setup" của Apple ở Ireland, chính quyền Ireland quyết định các hãng thành lập công ty ở đây không thể tiếp tục "free thuế" nữa.
Để giữ thuế suất thấp, Apple cần tìm đến những trung tâm tài chính hải ngoại khác - nơi cung cấp "nơi ẩn thuế" cho các công ty con ở Ireland.
Vào tháng 3 năm 2014, tư vấn pháp lý của Apple gửi một bộ câu hỏi siêu kỹ cho Appleby, một công ty luật về tài chính hải ngoại - chính là công ty bị rò rỉ hồ sơ thiên đường đó.
Tài liệu này hỏi về lợi ích khác nhau mà các thiên đường thuế - như quần đảo British Virgin, quần đảo Cayman, Mauritius, Isle of Man, Jersey và Guernsey - mà Appleby có thể cung cấp cho Apple.
Văn bản này còn nhắc đến những câu hỏi "nhạy cảm" như liệu có thể "có được sự bảo đảm chính thức cho việc miễn thuế" và cách nào để một công ty ở Ireland có thể "thực hiện các hoạt động quản trị mà không trở thành đối tượng chịu thuế".
Apple cũng hỏi liệu có khả năng chính phủ thay đổi luật, thông tin nào sẽ công khai và việc lách luật có dễ dàng không. Very specific đúng không nào!
Các email rò rỉ cũng cho thấy rõ hơn rằng Apple muốn giữ bí mật cực kỳ các bước đi của mình.
Một email trao đổi giữa các luật sư của Appleby có đoạn: "Với những người chưa biết trong các bạn, Apple thật sự nhạy cảm với việc công khai. Họ kì vọng công việc được hoàn thành và chỉ được thảo luận giữa những người cần biết."
Cuối cùng Apple chọn Jersey, một lãnh thổ phụ thuộc của Hoàng gia Anh, nơi có luật thuế riêng với mức thuế thu nhập doanh nghiệp 0% cho các công ty nước ngoài. Jackpot!
Hai công ty con "trọng yếu"
Hồ sơ thiên đường cho biết hai công ty con then chốt của Apple là:
• Apple Operations International (AOI) - được cho là nắm giữ hầu hết số tiền khổng lồ ở nước ngoài của Apple: 252 tỷ USD
• Apple Sales International (ASI) - được điều hành từ trụ sở của Appleby ở Jersey từ đầu năm 2015 đến đầu năm 2016
Hai công ty con này cho phép Apple tiếp tục tránh hàng tỷ USD tiền thuế trên toàn thế giới.
Tài khoản năm 2017 của Apple cho thấy họ thu được 44,7 tỷ USD bên ngoài nước Mỹ và chỉ đóng 1,65 tỷ USD cho các chính quyền ở nước ngoài, thuế suất vào khoảng 3,7%. Con số này ít hơn 1/6 thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp trung bình trên thế giới đó!
EU "bắt nạt" Apple trả 13 tỷ euro
Tháng 8 năm 2016, sau cuộc điều tra kéo dài 3 năm, ủy ban châu Âu phát hiện Ireland trao cho Apple một khoản lợi thuế phi pháp.
Ủy ban châu Âu yêu cầu Apple trả lại số tiền thuế đó cho Ireland trong thời hạn được miễn thuế mà điều tra phát hiện ra, tức là từ 2003 đến 2013. Tổng số tiền là 13 tỷ euro (11,6 tỷ bảng Anh) cộng thêm 1 tỷ euro tiền lãi. Éo le!
Ireland và Apple... kháng án
Tim Cook của Apple gọi quyết định của ủy ban châu Âu là "rác rưởi chính trị" và "không có lý lẽ cho quyết định này kể cả trong luật và trong thực tế". Dữ vậy sao!
Ireland cũng nói EU đang xâm phạm đến hệ thống thuế có chủ quyền của nước này. Điều này sẽ gây hoảng sợ cho các công ty đa quốc gia ở những nơi khác.
Ireland đồng ý thu đủ 13 tỷ euro, nhưng số tiền này sẽ được giữ trong một tài khoản bảo chứng được quản lý trong lúc chờ bản án phúc thẩm.
Tháng 10 năm 2017, EU dọa sẽ dẫn Ireland ra tòa nếu nước này không thu đủ số tiền. Ireland thì bảo vấn đề này phức tạp và cần thêm thời gian giải quyết. Drama chưa hết nè!
GDP Ireland tăng vọt... 26%?!
Khi lỗ hổng "Double Irish" ("Hai người Ireland") được đóng lại, Ireland ban hành luật thuế mới mà các công ty như Apple vẫn có thể lợi dụng.
Một trong những công ty con mà Apple chuyển đến Jersey là ASI, nắm quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ có giá trị khổng lồ của Apple.
Nếu ASI bán quyền sở hữu tài sản trí tuệ lại cho một công ty Ireland, thì công ty ở Ireland có thể trừ đi khoản chi phí khổng lồ để làm giảm lợi nhuận trong tương lai. Và vì công ty nắm giữ tài sản trí tuệ ASI được đăng ký ở Jersey nên lợi nhuận từ việc mua bán này không bị đánh thuế. Big brain move!
Có vẻ như Apple đã thực hiện chiêu này. GDP của Ireland năm 2015 tăng bất thường 26% - con số điên rồ! Báo chí giải thích do quyền sở hữu tài sản trí tuệ được chuyển đến Ireland. Tài sản vô hình này làm tăng 250 tỷ euro ở Ireland năm đó.
Bộ tài chính Ireland phủ nhận rằng luật mới mang lại lợi ích cho các công ty đa quốc gia. Bộ cho rằng Ireland "không phải là nước duy nhất cho phép các công ty tuyên bố định mức vốn trên tài sản vô hình" và Ireland tuân thủ "các quy tắc quốc tế."
Apple nói gì?
Apple từ chối trả lời các câu hỏi về hai công ty con được chuyển đến Jersey.
Công ty cũng từ chối bình luận khi được hỏi liệu các công ty con có giúp tạo ra khoản trừ thuế khổng lồ bằng cách bán quyền sở hữu tài sản trí tuệ không.
Apple nói: "Khi Ireland thay đổi luật thuế vào năm 2015, chúng tôi tuân thủ bằng cách thay đổi nơi cư trú của hai công ty con ở Ireland và chúng tôi đã thông báo với Ireland, Ủy ban châu Âu và Mỹ.
Những thay đổi của chúng tôi không làm giảm số thuế mà chúng tôi đóng ở bất cứ nước nào. Thực tế, thuế mà chúng tôi nộp cho Ireland tăng đáng kể và trong 3 năm qua chúng tôi đã đóng 1,5 tỷ USD tại đây".
Nguồn: soha.vn