TraXinh1915
New member
Dù biết rủi ro từ drama thương mại Mỹ-Trung và sự lên ngôi của các đối thủ Tàu khoan, nhưng iPhone vẫn phụ thuộc quá sâu vào chuỗi cung ứng ở đây đến mức... chẳng thoát ra được
Năm 1998, Tim Cook mới join Apple đã ra một quyết định "ngàn cân treo sợi tóc" cho chuỗi cung ứng tại Mỹ. Chỉ trong 2 năm, Apple bắt đầu đóng cửa các nhà máy tại Mỹ và chuyển hẳn sang Trung Quốc luôn.
Quyết định này hồi đó cũng khá là ổn: giảm chi phí, có nguồn lực làm ra iPod và iPhone bom tấn. Plus, có được một căn cứ sản xuất cực kỳ xịn xò, có thể huy động hàng trăm nghìn công nhân chỉ bằng... một cú điện thoại
Nhưng 8 năm sau khi lên làm CEO thay Steve Jobs, chiến lược của Tim Cook đang bị đặt dấu hỏi lớn đấy
Không chỉ vì nó khiến Apple rơi vào thế khó khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang "căng như dây đàn", mà còn vì chuỗi cung ứng siêu phức tạp mà Apple xây dựng ở Trung Quốc hơn 20 năm nay chính là lý do cho sự bùng nổ của một đối thủ đáng sợ nhất: Huawei. Bất chấp cả ngành smartphone đang "ế ẩm", Huawei vẫn tăng trưởng khỏe re và suýt vượt Apple thành hãng smartphone lớn thứ hai thế giới năm 2018
Apple không phải người duy nhất muốn "bỏ chạy" khỏi Trung Quốc. Các hãng khác như Samsung Electronics đã nhìn ra vấn đề sớm và bắt đầu xây dựng cơ sở sản xuất khổng lồ tại Việt Nam từ năm 2008, sau gần 20 năm mở rộng ở Trung Quốc. Nhưng Apple thì... không thể và cũng không muốn làm vậy
Ông Jeff Pu, nhà phân tích kỳ cựu tại GF Securities, chia sẻ: "Hệ sinh thái chuỗi cung cấp khổng lồ và hoàn thiện ở Trung Quốc là chìa khóa cho thành công của nhà sản xuất iPhone, nhưng nó cũng tạo ra một hố sâu khổng lồ để giữ chân bất kỳ ai muốn rời đi." Ông Pu tin rằng, Tim Cook "chọn cách tăng cường hiệu quả của chuỗi cung ứng hơn là nhìn xa trông rộng với các rủi ro tiềm tàng"
Kể từ khi Tim Cook lên làm CEO năm 2011, Apple đã chứng kiến sự dịch chuyển khủng khiếp chuỗi sản xuất từ Mỹ ra nước ngoài. Apple cho biết, 200 nhà cung cấp hàng đầu chiếm tới 98% tổng chi phí thu mua linh kiện. Năm 2017, khoảng 75% các nhà cung cấp này có ít nhất một nhà máy làm việc cho Apple tại Trung Quốc, khoảng 22% trong số đó có 2 hoặc 3 nhà máy.
Nghiên cứu của Nikkei chỉ ra rằng, các nhà cung ứng cho Apple có tận 356 nhà máy ở Trung Quốc, sản xuất linh kiện hoặc lắp ráp sản phẩm. Con số này cao hơn 7% so với năm 2012
Trong khi đó, số nhà máy tại Mỹ do các nhà cung ứng lớn nhất của Apple điều hành lại giảm 31% từ 2012 đến 2017, xuống còn 57 nhà máy. Chỉ có 6 nhà cung ứng có hơn 3 nhà máy tại Mỹ. Apple vẫn nhấn mạnh mình đóng góp lớn cho kinh tế Mỹ, khi chi tới 60 tỷ USD năm ngoái cho 9.000 nhà cung cấp linh kiện tại Mỹ.
Tuy nhiên, đang có dấu hiệu cho thấy, lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, Apple và các nhà cung cấp bắt đầu nghĩ nghiêm túc về việc đa dạng hóa nơi sản xuất. Các nghiên cứu của Nikkei cho thấy có sự nổi lên của các cơ sở cung cấp cho Apple ở Ấn Độ và Việt Nam, nhưng chúng mới chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ thôi
Các chuyên gia trong ngành cho rằng, việc chuyển chuỗi cung ứng phức tạp của Apple khỏi Trung Quốc kịp lúc để giảm nhẹ các ảnh hưởng xấu từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung sẽ là một nhiệm vụ "bất khả thi". Doanh số của Apple tại Trung Quốc đã sụt giảm mạnh khi người dùng phản đối các hành động của Mỹ nhắm vào Huawei - "người hùng quốc gia" của họ
Khó khăn không chỉ nằm ở độ phức tạp trong việc sản xuất iPhone với nhiều công đoạn vẫn phải làm thủ công, mà còn nằm ở hệ sinh thái các linh kiện, hệ thống logistic và nguồn nhân lực đã được xây dựng quanh những cơ sở sản xuất cho Apple.
Ngoài ra còn phải kể đến hệ thống ưu đãi "không phải dạng vừa đâu" của chính phủ Trung Quốc đối với các công ty làm việc cho Apple, nhằm giữ chi phí của các nhà cung cấp ở mức thấp và lợi nhuận cao
Năm 2016, một cuộc điều tra của New York Times cho thấy các ưu đãi được thành phố Trịnh Châu trao cho Foxconn năm 2010 để họ mở trung tâm lắp ráp iPhone khổng lồ tại đây - nơi hiện đang sản xuất tới một nửa số iPhone trên thế giới. Các ưu đãi bao gồm đào tạo và xây nhà cho công nhân, giá điện rẻ hơn và chiết khấu lương, cũng như giảm thuế.
Charles Lin, CFO của Pegatron - một đối tác lắp ráp iPhone khác của Apple, cho biết công ty không thể tìm thấy bất kỳ quốc gia nào thay thế hoàn toàn Trung Quốc, ngay cả khi họ đã cố gắng hết sức để đa dạng hóa địa điểm sản xuất
Tình thế tiến thoái lưỡng nan của Apple nằm ở chỗ, chính tiêu chuẩn sản phẩm rất cao của họ đã tạo nên một chuỗi cung cấp có tính cạnh tranh đặc biệt cao, và sẽ mất nhiều năm trời để gây dựng lại
Willy Shih, giáo sư quản trị tại Trường Kinh doanh Harvard cho biết: "Apple là một khách hàng có yêu cầu khắt khe lắm... Nhiều nhà cung cấp đã phải chật vật để nhận được sự chấp thuận của họ mà vẫn có lợi nhuận, và nhiều công ty còn mất nhiều tiền trong quá trình đó... Điều này buộc các nhà cung cấp phải phát triển các khả năng với tốc độ thực sự phi thường."
Nguồn: kenh14.vn