Áo Nhật Bình đang lên ngôi trở lại trong lòng giới trẻ và chị em phụ nữ hiện đại, góp phần gìn giữ nét đẹp truyền thống vô cùng quý giá của dân tộc.
Trang phục cổ Việt giờ không chỉ nằm im trong sách vở, viện bảo tàng hay những tấm ảnh đen trắng cũ kỹ nữa đâu nhé! Mà còn được hội đam mê phục dựng lại một cách cực kỳ chỉnh chu. Đặc biệt là mấy năm gần đây, trend diện cổ phục đang được chính giới trẻ mình lan tỏa rần rần, giúp giữ gìn những nét đẹp truyền thống vô giá
Nhắc đến cổ phục Việt Nam thì không thể không kể đến áo Nhật Bình rồi! Đây là bộ cánh dành riêng cho những người phụ nữ có địa vị "xịn xò" ở triều đại nhà Nguyễn, như hoàng hậu, công chúa hay các cung tần nhất, nhị, tam, tứ giai... Quy định về trang phục áo Nhật Bình được thiết lập từ năm Gia Long thứ 6 (1807) và duy trì cho đến cuối thời nhà Nguyễn luôn.
(Ảnh: Ỷ Vân Hiên)
Áo Nhật Bình được thiết kế theo kiểu đối khâm, tức là có hai vạt song song nha. Điểm nhấn "đỉnh của chóp" của áo Nhật Bình chính là phần cổ thêu hoa văn cực kỳ tinh xảo. Khi hai vạt áo Nhật Bình được cố định lại bằng dây buộc, họa tiết ở cổ áo sẽ tạo thành hình chữ nhật to bản trước ngực. Chi tiết này cũng chính là nguồn gốc của cái tên "Nhật Bình" đó!
(Ảnh: V'Style, Ỷ Vân Hiên)
Trên thân và tay áo Nhật Bình được thêu hoa văn khung tròn, hình phượng ổ (hoặc loan ổ) - một kiểu họa tiết phổ biến trong mỹ thuật cung đình thời xưa. Áo Nhật Bình còn được "flex" thêm hình hoa lá, chữ Phúc, chữ Thọ... để tạo nên bộ trang phục nhiều màu sắc nhưng vẫn cực kỳ lộng lẫy, cao sang
(Ảnh: Ỷ Vân Hiên)
Màu sắc và hoa văn trang trí trên áo Nhật Bình có sự khác biệt tùy theo địa vị của người mặc nha. Áo Nhật Bình dành cho hoàng hậu có màu vàng hoặc cam (màu "boss" luôn!), trong khi trang phục Nhật Bình của công chúa thì mang sắc đỏ. Cấp bậc cung tần nhị giai mặc áo Nhật Bình màu xích đào, cung tần tam giai diện màu tím, cung tần tứ giai dùng màu tím nhạt. Ngoại trừ trang phục của hoàng hậu thì áo Nhật Bình mà các cung tần khác diện, đều có dải ngũ sắc ở tay áo siêu xinh
Hoàng hậu Nam Phương mặc trang phục Nhật Bình
Chất liệu của áo Nhật Bình cũng đều là loại vải xịn xò, được dệt tỉ mỉ, tinh xảo vô cùng. Áo Nhật Bình của hoàng hậu được may bằng sa sợi vàng, có độ óng ánh, sang trọng mà xem. Còn trang phục Nhật Bình của công chúa, cung tần nhị giai, tam giai cũng có chất liệu sa sợi, nhưng màu sắc nhuộm theo quy định riêng.
Công chúa Mỹ Lương - con gái Vua Dục Đức diện trang phục Nhật Bình
Các phụ kiện đi kèm cũng góp phần giúp trang phục Nhật Bình của phụ nữ Hoàng tộc thời Nguyễn thêm phần "chanh sả" nữa! Ở trung tâm phần cổ áo hình chữ nhật là chiếc cúc được nạm vàng, hoặc có chất liệu ngọc, đá quý. Ngoài ra, hoàng hậu, các phi tần và công chúa còn đội khăn vành, đeo kim ước, kim phượng, cài trâm... khi mặc áo Nhật Bình. Loại trang sức cùng số lượng đi kèm với áo Nhật Bình cũng được phân định rõ ràng theo thức bậc, cụ thể là:
- Hoàng hậu: 2 cửu long kim ước phát, 1 cửu phượng kim ước phát và 8 trâm phượng bằng vàng.
- Công chúa: 1 Thất phượng kim ước phát và 12 trâm hoa.
- Cung tần nhị giai: 1 chiếc ngũ phượng kim ước phát và 10 trâm hoa.
- Cung tần tam giai: 1 tam phượng kim ước phát và 8 trâm hoa.
- Cung tần tứ giai: 1 chiếc phượng kim ước và 8 trâm cài.
Về sau, số lượng phụ kiện diện cùng áo Nhật Bình được giảm dần theo hướng tối giản hơn.
Hoàng hậu Nam Phương
Trung tâm của cổ áo Nhật Bình thường có một chiếc cúc được chế tác tinh xảo (Ảnh: Ỷ Vân Hiên)
Cách phối áo Nhật Bình cũng có sự thay đổi theo các giai đoạn nè. Đầu thời Nguyễn, áo Nhật Bình thường được kết hợp với bộ xiêm y màu tuyết bạch, đội mũ phượng tùy theo thứ bậc. Từ cuối thế kỷ XIX trở đi, áo Nhật Bình được diện cùng quần trắng, và đầu đội khăn vành.
Nguồn: kenh14.vn