Oke nghe kinh dị chưa nè! Bác sĩ Sergio Canavero người Ý này trước giờ cứ nhất quyết theo đuổi giấc mơ... ghép đầu người. Đầu tiên ổng tháo rời và nối thành công xương sống của một con chó. Chưa đầy một năm sau, ổng lại publish luôn nghiên cứu khoa học mô tả chi tiết cách tạo ra con chuột... HAI ĐẦU
Mới đây thôi, nhà phẫu thuật thần kinh người Ý này tuyên bố vừa tháo rời thành công xương sống của cả một nhóm chuột và ghép lại chúng, bằng phương pháp mà ông gọi cực đơn giản là "dùng keo" dán lại. Ờ thì... keo thật đấy nhưng keo sinh học nha các bạn ơi!
Theo Canavero, mỗi thử nghiệm nhỏ này lại là bước tiến vừa lớn tới đích cuối cùng: "hoàn thiện ca ghép đầu người đầu tiên trong lịch sử nhân loại" - một thử nghiệm nhận được nhiều ủng hộ nhưng cũng không ít tranh cãi.
Trong bài báo cáo công bố ngày 14/6, Canavero mô tả rõ cách ông và team tháo và nối liền thành công xương sống của đàn chuột, sử dụng một loại nhựa tên là polyethylene glycol (PEG).
Trước đó, trong buổi diễn thuyết TED Talk của mình, Canavero đã miêu tả PEG như "một loại keo sinh học đặc biệt", có tiềm năng trở thành chìa khóa mở ra cánh cửa "ghép đầu" như đã nói.
Đàn chuột được ghép đầu mới này sống được tới một tháng, tuy nhiên mục đích của thử nghiệm này không phải để duy trì sự sống của chuột sau khi mổ.
Ông nói với tạp chí Newsweek rằng thử nghiệm mới nhất này là bước tiến khủng. "Nhiều người chỉ trích rằng xương sống đã bị đứt thì không thể lành lại được và vì thế, việc ghép đầu người là bất khả thi", Canavero nói.
"Những bản scan bằng máy đã cho thấy (điều ngược lại là) dây thần kinh cột sống đã được tái tạo". Chốt là được đấy các bạn!
Các bác sĩ phẫu thuật đã sử dụng chất keo PEG trong chuỗi thử nghiệm được thực hiện hồi những năm 1930-1940, khi họ cố gắng nối dây thần kinh xương sống của chó và gắn thêm một cái đầu nữa cho nó.
Canavero cũng thực hiện thử nghiệm tương tự hồi tháng 4, khi ông tuyên bố gắn thành công đầu chuột lên cơ thể một con chuột khác. Chuỗi thử nghiệm đó cho ra đàn chuột hai đầu có thời gian sống trung bình là 36 tiếng.
Bước chuẩn bị cuối cùng nhà nghiên cứu Ý này thực hiện là tiến hành ca ghép đầu trên chó, như bằng chứng cho thấy ông làm được. Ông tháo rời dây thần kinh xương sống của con chó và nối lại. Tuy nhiên, chưa có báo cáo cho biết con chó sống được bao lâu.
Trong nghiên cứu mới nhất, ông cũng cho biết thêm việc bôi dung dịch nước muối vào các vết mổ khiến chúng không còn chảy máu nữa.
Có 9 con chuột được chữa trị bằng phương pháp bôi keo PEG đều lành miệng vết thương, 6 con khác được hồi phục bằng nước muối. Cả hai nhóm đều được uống kháng sinh trong 72 giờ sau phẫu thuật.
Trong báo cáo, Canavero nói tất cả những con chuột được chữa trị bằng keo PEG đều phục hồi được chức năng cử động đầu và có thể đi lại trong vòng 28 ngày sau khi mổ. Tuy nhiên, gần như toàn bộ mẫu vật đều chết sau 1 tháng, trong đó có một con chết sớm hơn.
Nhưng mục đích của thử nghiệm này, theo Canavero, không phải giữ cho chuột sống sót. Thay vào đó, mỗi thử nghiệm là bước tiến gần hơn tới mục đích ghép đầu người.
Đây là 5 chướng ngại lớn nhất Canavero cần phải vượt qua trước khi tới được đích đầy tham vọng này:
1. Giữ cho chiếc đầu rời khỏi thân còn sống, còn hoạt động được
Trong bất kỳ ca phẫu thuật cấy ghép nào, phần nội tạng cần phải "còn sống" trước khi đưa vào cơ thể người nhận. Ngay giây phút nội tạng rời khỏi cơ thể, nó đã bắt đầu quá trình "chết", vì thế các bác sĩ phải giảm nhiệt độ nội tạng xuống để giảm lượng năng lượng các tế bào cần để sống sót.
Dùng dung dịch nước muối lạnh, các bác sĩ có thể bảo quản thận được 48 tiếng, gan trong 24 tiếng và tim trong vòng 5-10 tiếng.
Nhưng với đầu thì khác, đầu phức tạp hơn nhiều. Ngoài việc chứa đựng não, mắt, tai và các bộ phận khác, nó còn là cây cầu kết nối tuyến yên – nơi điều khiển hormone đi quanh cơ thể và tuyến nước bọt – nơi sản xuất nước bọt.
Hơn một thế kỷ qua, những nghiên cứu rợn người trên động vật cho thấy vào khoảnh khắc đầu không còn nằm trên thân, huyết áp trong đầu giảm mạnh. Máu và oxy không còn được đẩy lên đầu nữa và không lâu sau giây phút đó, não sẽ chết.
Nhưng trong thử nghiệm hồi tháng 4 của Canavero, ông và team khẳng định họ đã giải quyết vấn đề này thông qua việc giữ lượng máu chảy vào đầu ổn định, một đường truyền máu giữa con chuột nhận đầu, con chuột cho đầu và con chuột thứ ba, có tác dụng như hệ thống trung gian để truyền máu cho hai con kia. Hiểu đơn giản là hệ thống backup máu ý!
2. Hệ miễn dịch
Vấn đề tiếp theo nè! Sau mỗi ca cấy ghép bộ phận, phản ứng của cơ thể người nhận tạng trước nội tạng mới rất đáng nói. Khi bộ phận mới được đưa vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng phát hiện ra "vật thể lạ", có những kháng thể không giống với cơ thể vật chủ.
Trong trường hợp xấu nhất, hệ miễn dịch có thể phóng đợt "tấn công tổng lực" lên bộ phận mới được cấy ghép. Ai chơi game chắc hiểu ngay vibe này!
Đó là lý do vì sao người nhận tạng thường phải dùng thuốc kiềm chế phản ứng của hệ miễn dịch trước khi bác sĩ tiến hành ghép tạng. Bởi thế, với bộ phận phức tạp như đầu (chứa vô cùng nhiều bộ phận quan trọng), tỉ lệ hệ miễn dịch kháng lại nội tạng mới sẽ vô cùng lớn.
3. Tốc độ
Trong thử nghiệm trên khỉ hồi những năm 1970, nhà giải phẫu thần kinh Robert White gợi ý rằng để ghép đầu thành công, ca phẫu thuật phải diễn ra dưới một giờ để cơ thể vật chủ không bị tổn hại.
Canavero nhấn mạnh rằng để tối đa hóa hiệu quả việc ghép đầu, cả hai đầu từ người cho và nhận sẽ được tháo rời cùng lúc, khi cả hai cơ thể đều được cho chết lâm sàng bằng cách cho tim ngừng đập. Speed run thật sự!
4. Nối những dây thần kinh cột sống lại
Não và các dây thần kinh chạy dọc xương sống phải luôn kết nối với nhau để ta điều khiển được cơ thể. Bởi thế, Canavero dự tính sau khi người bệnh được ghép đầu hoàn chỉnh, họ sẽ phải được đặt trong trạng thái hôn mê một tháng để các dây thần kinh có thời gian nối lại.
Nếu không, khi mà những "sợi spaghetti" (ông gọi những sợi thần kinh cột sống như vậy, đúng là người Ý ) sẽ xoắn lại, rối vào nhau.
Giáo sư giải phẫu thần kinh Harry Goldsmith tại Đại học California lo ngại việc hôn mê sâu kéo dài 1 tháng có thể để lại hậu quả, bởi nếu hôn mê bằng thuốc lâu dài, cơ thể sẽ bị nhiễm khuẩn, tụ máu và hoạt động não sẽ giảm.
5. Những thử nghiệm trên động vật
Trước khi ca cấy ghép đầu có thể thực hiện trên người, các nhà nghiên cứu phải giải quyết được mọi khúc mắc trên cơ thể động vật trước. Nhưng hiện tại, việc thử nghiệm trên động vật đang vấp phải nhiều phản đối, ít nhất là trước con mắt của những người bảo vệ động vật.
Tuy vậy, đây lại là vấn đề dễ giải quyết do Canavero và team chỉ việc di dời sang nước nào cho phép thực hiện quá trình nghiên cứu (và cả quá trình ghép đầu) một cách hợp pháp. Sắp tới, Canavero sẽ thử nghiệm trên chó, tương tự với những thử nghiệm đã rất thành công trên chuột.
Chúng ta đang chờ đợi gì từ thử nghiệm này? Về mặt y học mà nói, nó sẽ cứu sống được rất nhiều người, cho nhiều người một cuộc sống mà họ hằng mơ ước hoặc cuộc sống đã bị tước mất khỏi họ - những người liệt toàn thân sẽ có thể có một cơ thể mới, một cơ thể khỏe mạnh của riêng họ. Nghe xúc động thiệt!
Nguồn: soha.vn