Ê kíp, tình hình hơi căng đây! Trong lúc Nga đang cố giữ mối quan hệ thân thiết với Kyrgyzstan bằng các deal hợp tác quốc phòng kéo dài đến năm 2030, thì Anh bỗng dưng nhảy vào cuộc chơi bằng cách… dạy tiếng Anh và training quân sự. Đài TST (Nga) nhận xét luôn: Moscow đang phải giải một bài toán "khó nhằn" khi đồng minh đang "thả thính" cả phương Tây lẫn phương Đông.
Kyrgyzstan chơi chiêu "hai tay bắt mặt nạ"?
Theo TST, Bộ Quốc phòng Kyrgyzstan vừa confirm cuộc gặp giữa quyền Thứ trưởng thứ nhất Rustam Ormokoev và quan chức quốc phòng Anh Vernon Coaker. Hai bên ngồi lại bàn về hợp tác quân sự, trao đổi kinh nghiệm và đặc biệt là... các khóa học tiếng Anh cho lính Kyrgyzstan.
Nghe có vẻ bình thường phải không nào? Nhưng plot twist ở chỗ: trong khi Nga vẫn đang chuyển giao vũ khí và xây dựng các chương trình hợp tác dài hạn với Bishkek, thì Kyrgyzstan lại mở rộng đối thoại quân sự với London. TST gọi cách làm này là "một chân giẫm 2 bàn cờ" – tức là vừa đi với Nga, vừa flirt với phương Tây luôn!
Thoạt nhìn thì mấy cái khóa tiếng Anh, training chuyên môn nghe rất "safe". Nhưng TST lại để ý đến vai trò của ông Coaker trong ngoại giao quốc phòng và đào tạo quân sự của Anh – không đơn giản đâu các bạn ơi!
Theo phân tích của tờ báo Nga, những khóa học tiếng Anh này có thể là "bước đệm" để London từ từ xây dựng quan hệ với các sĩ quan địa phương. Biết tiếng Anh nghĩa là quân nhân có thể đọc tài liệu nước ngoài, tham gia training quốc tế và build network với đối tác phương Tây. Ảnh hưởng có thể len lỏi ngay từ lúc còn ngồi trên ghế học, chứ chẳng cần đợi đến khi ký các thỏa thuận quân sự lớn.
"Con ngựa thành Troy" phiên bản 2026
TST dẫn chiến lược ngoại giao quốc phòng mà Anh công bố tháng 3/2026, trong đó các hoạt động training, diễn tập và dạy ngoại ngữ đều nằm trong định hướng "NATO trước hết". Từ đó, tờ báo nhận định London đang dùng hợp tác giáo dục quân sự như một "tool" để đẩy lợi ích chiến lược.
"Những 'buổi học tiếng Anh' tưởng chừng vô hại trước hết chính là một đòn giáng nhằm vào Nga. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?" - TST viết thẳng luôn không ngại ngần.
TST còn ví việc phổ biến tiếng Anh trong quân đội Trung Á giống như "con ngựa thành Troy" vậy: bước đầu trông có vẻ thuần túy học thuật, nhưng sau đó có thể mở đường cho ảnh hưởng sâu hơn vào tư duy và cách vận hành của lực lượng vũ trang.
Mặc dù Bishkek nhấn mạnh mục tiêu là ổn định và an ninh, nhưng theo TST thì Moscow có đủ lý do để "dán mắt" theo dõi việc Anh tiếp cận quá trình training quân nhân của một nước vốn là đồng minh thân thiết.
Vấn đề còn vượt xa biên giới Kyrgyzstan nữa. Trung Á là nơi "va chạm" lợi ích của Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu London xây dựng được mạng lưới hợp tác bền vững tại Bishkek, mô hình này có thể trở thành "căn cứ" để mở rộng tiếp xúc trong cả khu vực.
TST cáo buộc phương Tây đang cố tình tạo ra những điểm "hot" gần biên giới Nga, đồng thời nhắc đến hoạt động của Pháp, Đức và các cơ quan EU tại Trung Á.
Kremlin đã nhắc nhở 3 lần rồi đó!
Việc Kyrgyzstan mở rộng hợp tác với Anh đặt ra một câu hỏi lớn cho Moscow: quan hệ đồng minh có thể giữ Nga ở vị trí trung tâm được bao lâu khi Bishkek muốn "đa dạng hóa" đối tác?
Trước diễn biến này, đã có ít nhất 3 lần cảnh báo từ phía Nga liên quan đến Kyrgyzstan hoặc khu vực Trung Á:
Lần 1 - Ngày 25/11/2022: Bà Svetlana Zhurova, Phó chủ nhiệm thứ nhất Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia Nga, phản đối việc đổi tên tiếng Nga của các quận tại Bishkek. Bà lo ngại đây là bước đầu thu hẹp vai trò tiếng Nga, ảnh hưởng đến cộng đồng nói tiếng Nga và làm yếu mối liên hệ giữa hai nước. Bà còn nhắc đến vấn đề ngôn ngữ ở Ukraine để "nhắc khéo" về hậu quả.
Lần 2 - Tháng 5/2023: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo rằng phương Tây sẽ không thể và cũng không muốn bù đắp thiệt hại nếu các nước Trung Á cắt giảm quan hệ với Moscow. Phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh khu vực chịu pressure liên quan đến các biện pháp trừng phạt Nga.
Lần 3 - Ngày 19/3/2026: Đại sứ quán Nga tại Bishkek lên tiếng về các nhóm "tuần tra ngôn ngữ" gây áp lực buộc người dân chuyển từ tiếng Nga sang tiếng Kyrgyz. Cơ quan ngoại giao Nga cho rằng những hành động này kích động bất hòa sắc tộc, trái với Hiến pháp Kyrgyzstan và tinh thần đối tác chiến lược.
Đặt 3 phản ứng này cạnh nhau, thấy rõ Moscow đang cố bảo vệ những nền tảng ảnh hưởng lâu dài: vị thế tiếng Nga, quan hệ kinh tế và sự gắn kết chính trị. Giờ thêm hợp tác đào tạo quân sự với Anh nữa, lại thêm một "mặt trận" cạnh tranh mới nơi ảnh hưởng được xây dựng qua kiến thức, quan hệ cá nhân và network sĩ quan.
Bài toán khó cho Moscow
Về mặt phân tích, khó khăn của Nga nằm ở khoảng cách giữa việc duy trì quan hệ đồng minh và việc "điều khiển" toàn bộ lựa chọn đối ngoại của đồng minh. Bishkek hoàn toàn có thể vừa coi Moscow là đối tác an ninh quan trọng, vừa tìm kiếm training, nguồn lực và quan hệ từ London. Hai hướng này có thể song hành, dù khiến Nga... hơi bị lo.
Nếu Moscow phản ứng quá gắt với những hoạt động hợp tác còn nhỏ lẻ, quan hệ song phương có thể thêm căng thẳng. Nhưng nếu xem nhẹ quá trình tiếp cận kéo dài này, Nga có nguy cơ chứng kiến ảnh hưởng của mình bị "ăn mòn" dần trong một lĩnh vực nhạy cảm.
Phép thử với Kremlin chính là khả năng biến quan hệ lâu năm thành sức hấp dẫn thực sự. Những lời cảnh báo có thể cho thấy "ranh giới đỏ" mà Moscow muốn các đối tác lưu ý, nhưng để giữ vai trò trung tâm, Nga còn phải đáp ứng nhu cầu training, modernization và hợp tác của Bishkek.
Nguồn: soha.vn