Ơ hay, Anh vừa mới "mở khóa" một kho công nghệ siêu xịn cho Ukraine đây này! Và đương nhiên rồi, động thái này khiến Nga phải "nổi cơn tam bành" ngay lập tức. Drama quốc tế căng đét luôn các bạn ơi!
Anh trao "chìa khóa vàng" công nghệ SCALP, Nga giận tím mặt
Ngày 24/8 vừa rồi, đúng dịp Ukraine kỷ niệm Ngày Độc lập, Thủ tướng Anh Andy Burnham đã có chuyến thăm Kiev và thả "bom tấn" thông tin: London đồng ý cho tập đoàn quốc phòng MBDA chia sẻ những thông tin kỹ thuật siêu mật liên quan đến các linh kiện do Anh chế tạo cho tên lửa hành trình SCALP. Mục đích? Để Ukraine và Pháp có thể tự lắp ráp loại tên lửa xịn xò này ngay tại Ukraine luôn!
SCALP là tên gọi của Pháp cho dòng tên lửa hành trình tầm xa được phát triển chung giữa Anh và Pháp, còn phiên bản Anh thì mang tên Storm Shadow. Hai "anh em" này có thiết kế và khả năng chiến đấu khá giống nhau. Từ năm 2023, Anh đã bắt đầu "support" Ukraine bằng Storm Shadow, giúp Kiev có trong tay một trong những vũ khí tấn công tầm xa đỉnh nhất mà phương Tây chuyển giao.
Điểm hot nhất ở đây không phải là Ukraine được thêm bao nhiêu tên lửa nữa, mà là khả năng tự sản xuất, tự lắp ráp ngay trên đất Ukraine luôn! Việc MBDA được phép chia sẻ dữ liệu về các thành phần made in UK giúp tháo gỡ một trong những "rào cản troll" quan trọng về công nghệ và quyền kiểm soát thông tin kỹ thuật của chương trình tên lửa chung Anh - Pháp.
Với Kiev, đây là bước đi có thể giúp Ukraine giảm dần việc phải "xin" tên lửa tầm xa từ các anh em phương Tây. Thay vì ngồi chờ các lô Storm Shadow hay SCALP được ship về, Ukraine có thể tự xây dựng năng lực lắp ráp trong nước, chủ động hơn hẳn trong cuộc xung đột kéo dài này.
Tuy nhiên, đừng nghĩ là quyết định của London đồng nghĩa Ukraine có thể lập tức "spam" SCALP hàng loạt nhé! Các dây chuyền, thiết bị, nhân lực, chuỗi cung ứng và quá trình tích hợp những hệ thống phức tạp của tên lửa đều cần thời gian "ủ" mới được. Associated Press nhận định rằng những tên lửa do Ukraine tự lắp ráp có thể chưa tạo ra tác động ngay lập tức đâu, thời điểm đưa vào sử dụng vẫn còn phụ thuộc vào tiến độ xây dựng năng lực sản xuất.
Còn phía Moscow thì sao? Phản ứng cực gắt luôn! Nga cáo buộc việc Anh hỗ trợ Ukraine tiếp cận công nghệ tên lửa tầm xa sẽ khiến tình hình thêm căng thẳng và cho rằng London đang trực tiếp "dính chân" sâu hơn vào cuộc xung đột.
Nhưng mà Anh thì "thấm gì đâu mà sợ"! Ông Burnham khẳng định London sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine bất chấp những lời "dọa nạt" từ Nga. Chuyến thăm Kiev lần này cũng diễn ra trong khuôn khổ cuộc họp của "Liên minh những nước sẵn sàng" (Coalition of the Willing), với sự tham gia của nhiều lãnh đạo và đại diện các quốc gia ủng hộ Ukraine.
Đáng chú ý là quyết định về SCALP được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang tìm cách mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng trong nước. Mấy năm qua, Kiev đã "cày cuốc" phát triển UAV tầm xa, tên lửa hành trình và nhiều loại vũ khí nội địa để giảm áp lực từ việc phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài.
Việc có thêm năng lực sản xuất tên lửa hành trình tầm xa vì thế có thể trở thành một "game changer" đối với chiến lược của Ukraine. Nếu các dây chuyền được triển khai thành công, Kiev sẽ có thêm khả năng duy trì các cuộc tập kích tầm xa mà không hoàn toàn phụ thuộc vào lượng vũ khí sẵn có trong kho dự trữ của phương Tây.
SCALP xịn thế nào mà Ukraine "thèm khát" đến vậy?
SCALP/Storm Shadow là tên lửa hành trình tầm xa được thiết kế để đánh trúng các mục tiêu giá trị cao ở khoảng cách lớn. Tầm bắn được công bố phổ biến là hơn 250 km, dù một số đánh giá cho rằng khả năng thực tế có thể cao hơn. Tên lửa này nặng khoảng 1,3 tấn và được thiết kế để tấn công những mục tiêu kiên cố, bao gồm các công trình quân sự, cơ sở hạ tầng và mục tiêu được bảo vệ kỹ lưỡng.
Khả năng này tạo ra sự khác biệt đáng kể so với nhiều UAV cảm tử tầm xa mà Ukraine đang sử dụng. UAV có thể được triển khai với số lượng lớn và tương đối linh hoạt, nhưng SCALP/Storm Shadow được thiết kế chuyên biệt cho các cuộc tấn công chính xác vào những mục tiêu "hard target" được bảo vệ nghiêm ngặt.
Một ưu điểm "OP" của tên lửa hành trình là khả năng bay thấp, bám địa hình để giảm khả năng bị radar phát hiện sớm. SCALP cũng sử dụng hệ thống dẫn đường đa lớp để hỗ trợ quá trình tiếp cận mục tiêu, giúp nó trở thành một vũ khí tấn công tầm xa đáng gờm trong điều kiện tác chiến điện tử phức tạp.
Ukraine đã sử dụng Storm Shadow và SCALP trong nhiều cuộc tập kích kể từ khi được các nước châu Âu chuyển giao. Các mục tiêu mà Kiev công bố bao gồm cơ sở quân sự, trung tâm chỉ huy, cơ sở hậu cần và những địa điểm quan trọng khác nằm sâu phía sau tuyến đầu.
Một trong những điểm khiến SCALP/Storm Shadow được đánh giá cao là đầu đạn được thiết kế để xuyên phá các mục tiêu kiên cố. Điều này đặc biệt quan trọng với Ukraine khi Nga sở hữu mạng lưới cơ sở quân sự, kho tàng và các công trình được bảo vệ hoặc nằm sâu dưới lòng đất.
Nếu Ukraine có thể tự lắp ráp loại tên lửa này, tác động chiến lược sẽ không chỉ nằm ở số lượng tên lửa được bổ sung. Kiev có thể chủ động hơn trong việc duy trì kho vũ khí tấn công tầm xa, đồng thời giảm một phần áp lực lên các đồng minh vốn cũng đang phải cân đối lượng vũ khí dự trữ của chính họ.
Đây cũng là vấn đề ngày càng đáng chú ý trong bối cảnh các nước phương Tây phải tăng tốc sản xuất quốc phòng. Cuộc xung đột Ukraine đã "ngốn" một lượng khổng lồ đạn dược và tên lửa, trong khi việc mở rộng công suất của các nhà máy quốc phòng cần thời gian đáng kể. Reuters nhận định quyết định mới của Anh là một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm tăng năng lực sản xuất vũ khí của Ukraine và duy trì sự hỗ trợ của phương Tây.
SCALP "đối đầu" Kh-69: Nga có gì để "phản dame"?
Trong kho vũ khí Nga, Kh-69 thường được nhắc đến như một trong những mẫu tên lửa hành trình có khả năng tương đồng với Storm Shadow/SCALP. Đây là tên lửa do Nga phát triển, có tầm bắn được công bố khoảng 290 km và được thiết kế để thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào những mục tiêu ở khoảng cách xa.
Sự tương đồng giữa Kh-69 và SCALP nằm ở việc cả hai đều là tên lửa hành trình cận âm, được thiết kế để bay thấp và tiếp cận mục tiêu theo cách gây khó khăn cho hệ thống phòng không. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa hai loại vũ khí hoàn toàn "bằng nhau" nhé!
Các đánh giá trước đây cho rằng Kh-69 có kích thước nhỏ hơn Storm Shadow và có đầu đạn cũng như tầm bắn thấp hơn. Trong khi đó, SCALP/Storm Shadow nổi bật nhờ thiết kế phục vụ các cuộc tấn công tầm xa vào những mục tiêu được bảo vệ tốt.
Sự khác biệt này khiến cuộc cạnh tranh giữa hai loại tên lửa không đơn thuần là chuyện "ai bắn xa hơn". Khả năng xuyên phá, độ chính xác, hệ thống dẫn đường, khả năng chống tác chiến điện tử, phương thức triển khai và mức độ sẵn có trong kho vũ khí đều quyết định hiệu quả thực tế.
Một điểm đáng chú ý khác là SCALP/Storm Shadow và Kh-69 đều không phải vũ khí siêu thanh. Chúng bay với tốc độ thấp hơn nhiều so với các tên lửa siêu thanh hoặc siêu vượt âm. Tuy nhiên, tốc độ không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng sống sót của tên lửa đâu nhé! Việc bay thấp, bám địa hình và sử dụng nhiều phương thức dẫn đường có thể giúp tên lửa giảm thời gian để hệ thống phòng không phát hiện và phản ứng.
Trong bối cảnh hiện nay, Ukraine đang phải "xoay sở" với hai bài toán song song: tăng năng lực tấn công tầm xa và củng cố khả năng phòng thủ trước các đợt tập kích của Nga. Việc Anh mở dữ liệu kỹ thuật SCALP giải quyết một phần bài toán thứ nhất, nhưng không trực tiếp giải quyết tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn phòng không của Kiev. AP lưu ý rằng Ukraine vẫn đang thiếu các hệ thống phòng thủ trước tên lửa đạn đạo, trong đó Patriot giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Đây cũng là lý do quyết định về SCALP được xem là một bước tiến đáng kể về công nghiệp quốc phòng nhưng không phải "lá chắn" tức thời cho Ukraine. Những tên lửa được sản xuất trong tương lai có thể giúp Kiev tăng sức ép lên các mục tiêu quân sự của Nga, trong khi vấn đề cấp thiết trước mắt vẫn là duy trì đủ năng lực phòng không để bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng Ukraine.
Động thái của Anh vì vậy mang ý nghĩa vượt xa một thỏa thuận chuyển giao kỹ thuật thông thường. Nếu Ukraine thực sự xây dựng được dây chuyền lắp ráp SCALP trong nước, đây sẽ là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển từ nhận vũ khí viện trợ sang tự chủ một phần về sản xuất vũ khí tầm xa.
Trong cuộc xung đột đã kéo dài nhiều năm, khả năng tự sản xuất vũ khí có thể trở thành yếu tố quyết định không kém bản thân sức mạnh của từng loại tên lửa. Với việc London cho phép MBDA chia sẻ dữ liệu kỹ thuật mật, Ukraine hiện đã tiến thêm một bước quan trọng trên con đường tự chủ công nghiệp quốc phòng rồi đó!
Nguồn: techz.vn