MunSweet3626
New member
Với nhiều người sống sót sau thảm họa Holocaust, việc tìm lại những bức ảnh gia đình gần như là điều không tưởng. Nhưng một anh kỹ sư của Google đã làm nên điều kỳ diệu bằng AI đấy!
Bà Blanche Fixler may mắn sống sót nhờ dì của bà - người đã gửi bà đến trại trẻ mồ côi khi Đức quốc xã tràn vào châu Âu trong Thế chiến II. Mẹ, bà ngoại và hai anh chị của bà đã bị sát hại cùng khoảng 450.000 người Do Thái khác tại trại tập trung Belzec ở Ba Lan, còn cha bà thì bị đưa đến trại lao động ở Siberia
Sau khi sang Mỹ định cư, bà Fixler nghĩ rằng mọi kỷ vật gia đình đã mất hết, đặc biệt sau khi căn hộ ở Krakow bị lục soát tan hoang. Giờ bà đã 86 tuổi, sống ở New York và luôn mong ước có được những bức ảnh thời nhỏ của mình.
"From Numbers to Names" - Từ con số đến tên tuổi
Tháng 8/2022, bà nhận được cú điện thoại "chấn động": có người tìm thấy hai bức ảnh bà hồi còn bé ở Pháp! Một trong số đó được chụp ngay sau chiến tranh, có cả dì và hai em họ của bà. "Điều đó có ý nghĩa hơn bạn tưởng tượng nhiều lắm", bà Fixler chia sẻ
Người gọi điện chính là ông Daniel Patt - kỹ sư phần mềm Google và sáng lập trang web "From Numbers to Names", dùng AI để giúp các gia đình tìm lại người thân qua Holocaust qua ảnh cũ. "Không thể tin nổi anh ấy tự mình làm điều tốt đẹp này", bà Fixler xúc động. Tháng 10 năm đó, ông Patt đã tận tay trao ảnh cho bà ở New York.
Trang web của ông Patt liên kết với các kho lưu trữ chứa khoảng 500.000 bức ảnh từ các bảo tàng như Yad Vashem (Trung tâm Tưởng niệm Holocaust Thế giới) và Bảo tàng Tưởng niệm Holocaust Mỹ. Ai cũng có thể upload ảnh lên, rồi AI sẽ so sánh với kho lưu trữ.
"Việc tìm kiếm có thể dẫn đến những bức ảnh chưa từng thấy của người thân yêu. Đó là cách giúp họ trở lại, và cảm thấy họ vẫn ở bên ta theo cách nào đó", ông Patt chia sẻ.
Sau khi ảnh được tải lên, công nghệ nhận dạng khuôn mặt sẽ tìm ra 10 ảnh phù hợp nhất. "Mọi người có thể quét nhanh 34.000 ảnh trong kho chỉ trong 5 giây thôi", ông Patt nói. Các yêu cầu đặc biệt còn được chạy mỗi ngày một lần để so sánh với cả 500.000 ảnh nữa đấy!
Theo Wikipedia, Holocaust (từ tiếng Hy Lạp holokaustos: holos - toàn bộ và kaustos - thiêu đốt), còn gọi là Shoah (tiếng Hebrew: HaShoah - thảm họa lớn), là cuộc diệt chủng do Đức Quốc xã thực hiện, khiến khoảng 6 triệu người Do Thái thiệt mạng, gồm 3 triệu đàn ông, 2 triệu phụ nữ và 1 triệu trẻ em.
Một số nhà sử học còn tính thêm 5 triệu nạn nhân không phải người Do Thái, nâng tổng số lên khoảng 11 triệu người. Thảm họa này diễn ra khắp Đức Quốc xã và các vùng bị chiếm đóng.
Ông Patt tìm được ảnh của bà Fixler sau khi phát hiện một bài đăng Twitter từ Bảo tàng Tưởng niệm Holocaust Mỹ nhắc đến bà, có kèm ảnh cũ của bà với dì. "Tôi quyết định đối chiếu qua trang web và tìm thấy hai bức ảnh thời Thế chiến II cho bà Blanche", ông giải thích.
Vị cứu tinh
Bà Fixler nói rằng nhờ dì Rosa Berger mà bà sống sót qua Holocaust. Bà được gửi đến sống với dì lúc mới 4 tuổi, sau khi người Do Thái ở khu ổ chuột Krakow bắt đầu bị đưa đến trại tập trung. Gia đình Fixler trú ẩn trong boong-ke dưới lòng đất.
"Mẹ tôi sợ tôi sẽ khóc và làm lộ mọi người, nên bà nhờ người đưa tôi đến gặp dì, người đang sống với tên giả". Bà Fixler ở với dì ngoại ô Krakow cho đến khi chủ căn hộ tố cáo bà Rosa đang nuôi một đứa trẻ Do Thái. "Dì tôi có tóc vàng đẹp và nói tiếng Đức tốt nên họ không làm phiền dì", bà kể. "Nhưng họ luôn nghi ngờ tôi".
Lính Đức Quốc xã nhiều lần lục soát căn hộ bà Berger, nhưng bà luôn tìm cách giấu cháu. Bà Fixler kể khi lên 6 tuổi, dì giấu bà dưới chăn lông vũ và tấm ván lớn trong giường. "Dì sẽ dọn giường ngay ngắn, còn tôi nằm dưới tấm ván, im như tờ", bà nhớ lại. "Tôi tự nhủ: Nếu mình thở to, hắt hơi hay ho, mình sẽ chết"
Khi dì Rosa nhận thấy tình hình quá nguy hiểm, bà Fixler được chuyển đến các trại trẻ mồ côi ở Ba Lan, Hungary và Pháp. Một bức ảnh ông Patt tìm được cho thấy bà Fixler sống trong trại tị nạn ở Barbizon, Pháp, sau khi Thế chiến II kết thúc. Bà được đoàn tụ với cha, và cả hai di cư sang Mỹ. Sau đó, bà Berger cũng sang Mỹ luôn.
"Dì là vị cứu tinh của tôi. Tôi sống sót nhờ dì", bà Fixler nói. "Tôi rất biết ơn ông Daniel vì đã giúp tìm thêm nhiều ảnh về giai đoạn này của đời tôi". Ông Patt cho biết ông vinh dự được giúp những người sống sót - và con cháu họ - tìm lại mối liên hệ quan trọng với quá khứ. "Đây thường là những bức ảnh chưa từng thấy", ông Patt nói. "Mỗi bức ảnh đều mang lại cảm giác gần gũi hơn với người thân yêu"
Sinh viên cũng góp sức
Ông Patt gần đây còn giúp nam diễn viên Josh Gad tìm thấy ảnh cũ của bà ngoại ông - bà Evelyn Greenblatt, người sống sót sau Holocaust và qua đời năm 2008. Ông tình cờ thấy bài đăng Instagram của Gad năm 2018 về ông bà và quyết định điều tra thêm.
Gad - anh chàng quen thuộc trong "Frozen", "Beauty and the Beast" và loạt phim hài "Avenue 5" - cho biết mẹ ông đã tự nghiên cứu và tìm được một bức ảnh có thể là bà Greenblatt hồi trẻ. "Đó là ảnh mẹ tôi tìm được, nhưng nó mờ quá nên chúng tôi không chắc đó có phải bà tôi không", Gad chia sẻ.
Ông Patt dùng trang web của mình và tìm được phiên bản rõ hơn của bức ảnh đó! "Tôi và gia đình đã rơi nước mắt khi ông Daniel nói về bức ảnh", Gad kể. "Nhìn những hình ảnh này như quay ngược thời gian vậy. Tôi được thấy bà lúc còn trẻ, như thể ảnh mới chụp hôm qua"
Bức ảnh bà Greenblatt đeo huy hiệu Do Thái (do Đức Quốc xã ép buộc) khiến Gad nặng lòng. "Bức ảnh này được chụp trong khu ổ chuột Do Thái, ngay trước khi bà bị gửi đến trại", ông nói. "Cuộc sống của bà sắp thay đổi mãi mãi, vì bà sẽ phải chịu đựng những điều khủng khiếp".
Nam diễn viên cho biết mỗi ngày ông đều biết ơn vì bà đã sống sót và có cuộc sống hạnh phúc, viên mãn. "Vì Holocaust, nhiều người trong chúng ta bị cướp đi cơ hội nhìn thấy hình ảnh gia đình", ông nói. "Nhờ ông Daniel và công nghệ mới này, cuối cùng chúng tôi cũng có thể đóng khung những bức ảnh mà thời kỳ hủy diệt này có thể đã cướp đi vĩnh viễn"
Ông Patt hiện dành phần lớn thời gian rảnh cho "From Numbers to Names", với sự giúp đỡ từ khoảng chục tình nguyện viên. Gần đây, ông nhận được trợ cấp để triển khai dự án giáo dục cho phép sinh viên thu thập thêm ảnh cho các gia đình.
"Mục tiêu là để sinh viên giúp chúng tôi so sánh tất cả gần 500.000 bức ảnh lưu trữ trực tuyến với nhau, hy vọng tìm thêm tên cho các khuôn mặt", ông Patt nói. Theo ông, càng dành nhiều thời gian cho những bức ảnh, dự án càng tác động lớn đến chính ông. "Tìm từ để miêu tả những gì xảy ra trong thời kỳ Holocaust rất khó", ông nói. "Điều quan trọng là chúng ta phải nhìn họ là con người, thay vì con số, và chia sẻ những bức ảnh này với mọi người"
Theo independent.co.uk
Nguồn: soha.vn