HeoBobo5990
New member
Ung thư tuyến giáp là loại bệnh "âm thầm lặng lẽ" mà ai cũng phải dè chừng đó các bạn ơi! Đáng lo là tỉ lệ ung thư giáp đang tăng mạnh ở các vùng bướu cổ địa phương nè.
Ở Việt Nam mình, ung thư giáp chiếm tới 2% tổng số ca ung thư tại Hà Nội với tần suất khoảng 3 ca/triệu dân/năm. Điều đáng báo động là bệnh hay gặp ở người trẻ hơn là người lớn tuổi, trong đó 2/3 số ca dưới 55 tuổi và 25% gặp ở trẻ em luôn nha!
Những yếu tố khiến bạn dễ "dính" bệnh
Có hai nguy cơ phổ biến nhất với ung thư biểu mô giáp là:
• Từng bị chiếu xạ ở vùng đầu - cổ để điều trị u thanh quản, tuyến hạnh nhân quá phát, hạch cổ, u vòm họng v.v... Càng nhiễm phóng xạ thì tần suất ung thư giáp càng tăng cao nha.
Ai dễ bị bệnh nhất?
Chị em phụ nữ là nhóm nguy cơ cao nhất, đặc biệt độ tuổi 40-60, tuy nhiên mọi lứa tuổi đều có thể gặp tùy từng loại bệnh. Bệnh thường "ưu ái" những người có:
• Bướu giáp nhân đơn độc
• Tiền sử bướu giáp (bướu giáp địa phương)
• Giảm tiết hormon giáp có thể làm "kích hoạt" ung thư giáp
• Đặc biệt là sau phẫu thuật cắt tuyến giáp toàn phần
Dấu hiệu nhận biết để không "lỡ mất"
Trên lâm sàng, ung thư tuyến giáp biểu hiện qua u tuyến giáp, hạch cổ và di căn.
U tuyến giáp
Nhân giáp: Một nhân đơn độc ở tuyến giáp, xạ hình cho thấy nhân lạnh (nhân không bắt i-ốt), giảm tập trung. Nhân to nhanh, mật độ cứng, không đau, phần còn lại của nhu mô giáp không bị phì đại, không có dấu hiệu rối loạn chức năng giáp và liệt dây thần kinh quặt ngược.
Thoái hóa ác tính của bướu giáp: Thường là các bướu giáp nhiều nhân, nhất là bướu giáp đa nhân không đồng nhất. Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm: bướu to nhanh, mật độ cứng như gỗ, đặc biệt khi có dấu hiệu chèn ép hoặc xuất hiện hạch cổ.
Ung thư toàn khối: Phần lớn tương ứng với ung thư không biệt hóa, có thể xảy ra trên bướu giáp đã có từ lâu, nhất là ở người lớn tuổi. Diễn tiến thường qua hai giai đoạn:
Giai đoạn trong vỏ bọc: tuyến giáp tăng khối lượng nhanh ở một thùy hoặc toàn bộ tuyến, mật độ cứng chắc; Giai đoạn ngoài vỏ bọc: tạo thành khối u lớn, cứng, không đồng nhất, không di động. Có thể xuất hiện dấu hiệu chèn ép, hạch cổ một hoặc hai bên.
Hạch cổ
Hạch cổ đôi khi là triệu chứng đầu tiên phát hiện ra bệnh đó! Có thể xuất hiện cùng lúc với nhân giáp sờ thấy mà trước đó không để ý, thường cùng bên với nhân giáp. Hạch to nhưng không đau. Tuy nhiên hạch cổ là biểu hiện đầu tiên, đơn độc của ung thư giáp, đặc biệt ở trẻ em và người trẻ tuổi nha.
Các hạch (hoặc chỉ một hạch) có thể ở các vị trí vùng động-tĩnh mạch cảnh, cơ thanh quản (cơ nhị thân, cơ trâm) mặt trước, hoặc cơ trên đòn. Lúc này dù sờ nắn kỹ tuyến giáp vẫn không thấy gì bất thường.
Di căn
Hay gặp nhất là xương và phổi. Di căn xương có tính chất tiêu hủy gây đau xương hoặc gãy xương tự nhiên; ở cột sống gây gãy lún đốt sống, có khi ép tủy luôn đó.
Di căn phổi thường âm thầm, kiểu hạt kê nhiều hơn là dạng nốt lớn hoặc nhỏ. Di căn não, gan, buồng trứng ít gặp hơn, hầu như chỉ có ở loại ung thư biểu mô tủy giáp trạng.
Chẩn đoán thế nào cho chuẩn?
Hiện giờ để chẩn đoán bệnh tuyến giáp cũng như ung thư giáp, y học dùng siêu âm và chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Đây là phương pháp an toàn, không độc hại, độ nhạy cao nha!
Siêu âm giáp giúp đánh giá chính xác kích thước, vị trí của nhân giáp và phát hiện các nhân giáp không sờ thấy trên lâm sàng.
Các dấu hiệu nghi ngờ nhân giáp ác tính trên siêu âm bao gồm: tăng sinh mạch máu ở trung tâm, u giáp giảm hồi âm, bờ không đều, vôi hóa bên trong. Ngoài ra siêu âm còn hướng dẫn chọc hút tế bào nhân giáp bằng kim nhỏ.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) là phương pháp được ưu tiên hàng đầu để đánh giá nhân giáp. Phương pháp này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trên 90%. Chọc hút tại u giáp hoặc tại hạch qua hướng dẫn của siêu âm nếu khối u nhỏ.
Các phương pháp khác như: Chụp cắt lớp điện toán (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến giáp để đánh giá sự lan rộng ung thư tuyến giáp vào cấu trúc lân cận và di căn hạch. Ngoài ra, xạ hình tuyến giáp, định lượng hormon giáp cũng có thể được chỉ định để chẩn đoán.
Nguyên tắc điều trị cơ bản
Khi kết quả siêu âm và chọc hút nghi ngờ ác tính thì các hiệp hội về tuyến giáp trên thế giới khuyên bệnh nhân nên phẫu thuật. Sau phẫu thuật bác sĩ sẽ gửi nhân giáp đi làm giải phẫu bệnh lại. Có hai tình huống có thể xảy ra:
Nếu nhân giáp lành tính thì sẽ tiếp tục điều trị nội khoa sau mổ để bù hormon giáp. Nếu nhân giáp ác tính thì sẽ có kế hoạch điều trị xạ trị bổ sung trong một số trường hợp và uống bù hormon giáp suốt đời.
Lời khuyên từ bác sĩ mà bạn nên nghe
Ung thư giáp thường xảy ra ở những người có bướu giáp nhân đơn độc, có tiền sử bướu giáp địa phương, giảm tiết hormon giáp, đặc biệt sau khi phẫu thuật cắt tuyến giáp toàn phần.
Nguồn: soha.vn