Theo The Guardian, khảo sát hơn 350.000 sinh viên mới ra trường ở Anh cho thấy tỷ lệ các bạn học Khoa học máy tính kiếm được việc trong ngành lập trình và phát triển phần mềm đã giảm "sốc" trong năm qua. Nguyên nhân được cho là do AI đang dần "chiếm sóng" trong các công việc này
Hai ngành từng hot nhất nhì - Khoa học máy tính và Kinh tế - đang chứng kiến sự thay đổi lớn về cơ hội việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp tại Anh. Nghe mà thấy lo á nha!
Ngành IT: Từ "vàng mười" đến... khó tìm việc?
Dữ liệu từ Guardian University Guide 2027 công bố tháng 9 cho thấy lập trình và phát triển phần mềm là những nghề có tỷ lệ tuyển dụng giảm nhanh nhất với sinh viên mới ra trường trong năm qua. Không chỉ IT, các vị trí lương cao trong ngành tài chính như chuyên gia kinh tế hay tư vấn quản lý cũng "ế" luôn rồi.
Các chuyên gia nhận xét rằng sinh viên muốn làm trong những lĩnh vực này có thể là nhóm đầu tiên "gánh hậu quả" từ việc AI ngày càng phổ biến. Điều này cũng đúng với dự đoán là AI sẽ làm thay đổi thị trường lao động khi mà giờ AI đã có thể tự code và phân tích dữ liệu siêu nhanh, siêu hiệu quả rồi
Matt Hiely-Rayner - Giám đốc công ty tư vấn Intelligent Metrix (đơn vị tổng hợp data cho Guardian University Guide) - cho biết tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ngành Khoa học máy tính tìm được việc đúng chuyên môn trong lĩnh vực lập trình hoặc phát triển phần mềm đã giảm từ khoảng 40% xuống còn 28% trong năm qua. Giảm sâu vãi chưởng!
Thậm chí, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ngành này tìm được bất kỳ công việc nào cần bằng đại học cũng giảm từ hơn 60% (cách đây hai năm) xuống còn khoảng 50%.
"Khi AI có thể làm các công việc xử lý cơ bản trong lĩnh vực này với tốc độ nhanh và giá rẻ, thật khó để không nghĩ rằng đây là một trong những nguyên nhân chính", Hiely-Rayner chia sẻ.
Khảo sát của Cơ quan Thống kê Giáo dục Đại học Anh (HESA) đã thu thập phản hồi từ hơn 350.000 cựu sinh viên sau 15 tháng tốt nghiệp vào năm 2024, tập trung vào nhiều khía cạnh trong quá trình đi làm của họ.
Charlie Ball - Trưởng bộ phận phân tích thị trường lao động của Jisc (cơ quan dữ liệu và công nghệ phục vụ giáo dục, nghiên cứu tại Anh) - cho rằng có dấu hiệu các bạn tốt nghiệp Khoa học máy tính đang "pivot" sang các công việc liên quan khác như an ninh mạng và kỹ thuật mạng.
"Rõ ràng thị trường lao động dành cho developer đã thay đổi trong năm qua. Tôi không dám chắc 100% là do AI vì chưa đủ bằng chứng, nhưng rất khó để loại trừ khả năng AI đã góp phần vào sự thay đổi này", Ball nói.
Theo ông, sinh viên mới ra trường là nhóm "ăn đòn" nhiều nhất vì họ chiếm tỷ trọng lớn trong nhân sự mới được tuyển.
"Thị trường chưa sập hoàn toàn và vẫn còn việc làm, nhưng các công việc code thuần túy thì khan hiếm đặc biệt trong năm 2025", Ball nhận định.
Ngành Kinh tế cũng không "thoát"
Tương tự, sinh viên tốt nghiệp ngành Kinh tế - vốn từng là "con cưng" của các doanh nghiệp - cũng đang thấy triển vọng việc làm thay đổi.
Ball cho biết đã trao đổi với nhiều nhà tuyển dụng trong lĩnh vực tài chính về việc áp dụng AI. Phần lớn nói rằng họ không dùng AI để thay thế con người hoàn toàn mà đang thay đổi nội dung và yêu cầu công việc. Theo đó, các công ty kỳ vọng nhân viên mới phải hiểu biết về AI.
Tuy nhiên, ông lưu ý đây là lĩnh vực đang thay đổi từng ngày và các nhà tuyển dụng cũng chưa có cách tiếp cận thống nhất.
"Một số doanh nghiệp sẵn sàng all-in với AI và cắt giảm nhân sự với hi vọng tạo lợi thế. Tuy nhiên, xu hướng này có thể không bền vững vì hiện giờ ai cũng đang thử nghiệm thôi", Ball chia sẻ.
Các trường đại học Anh đang làm gì?
Bảng xếp hạng thường niên của Guardian về các trường đại học xếp Oxford, Cambridge và London School of Economics (LSE) ở top 3. Bảng xếp hạng dựa trên nhiều tiêu chí như kết quả học tập, tỷ lệ giảng viên/sinh viên, chi tiêu trên mỗi sinh viên, tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp và các chỉ số khác.
Trong bảng xếp hạng năm 2027, Đại học Birmingham đã leo lên vị trí thứ 14 - cao nhất từ trước đến giờ của trường này. Thành tích này nhờ vào sự cải thiện trong mức độ hài lòng của sinh viên.
Adam Tickell - Phó Hiệu trưởng Đại học Birmingham - cho biết trường đang giúp sinh viên chuẩn bị cho thị trường lao động đang thay đổi bằng cách đưa những kỹ năng mà nhà tuyển dụng yêu cầu vào chương trình học.
Sinh viên còn có thể chọn thêm một "năm học xen kẽ" (intercalated year) để học các lĩnh vực khác như AI và khoa học dữ liệu mà không cần đáp ứng điều kiện đầu vào thông thường của các ngành này. Smart move đấy nhỉ!
"Điều này để trang bị cho các bạn những kỹ năng cần thiết để thích ứng với thế giới hiện tại, dù chúng ta có thích thế giới đang thay đổi hay không", Tickell nói.
Theo ông, giới trẻ cần hiểu cách sử dụng công nghệ mới một cách đúng đắn. Giáo dục đại học cũng cần giúp sinh viên có khả năng tìm hiểu sâu về những thay đổi đang diễn ra trong xã hội và thị trường lao động.
Nguồn: svvn.tienphong.vn