Teene20d5936
New member
Cơn sốt "vàng kỹ thuật số" đang làm nóng cả nước Mỹ, nhưng plot twist là nó tạo nên một nền kinh tế "2 tốc độ" đầy mâu thuẫn luôn các bạn ơi!
Theo New York Times, năm 2025 này nền kinh tế Mỹ đang vibe theo hai thái cực hoàn toàn khác nhau. Bên này, các ngành liên quan đến AI đang bùng nổ như pháo hoa tết, mở ra hàng tá cơ hội việc làm "xịn xò". Còn bên kia? Phần lớn kinh tế truyền thống đang... "ế" ẩm cực, chịu áp lực từ thất nghiệp, tiêu dùng giảm, còn sản xuất với xây dựng thì đang struggle kinh khủng
Các nhà kinh tế gọi hiện tượng này là "nền kinh tế hai tốc độ" - mọi động lực tăng trưởng giờ chỉ đổ dồn vào một mình AI thôi.
"Đây là một nền kinh tế hai tốc độ. Cơn sốt vàng AI này đang tạo ra mọi sự phấn khích và che đậy một sự trôi dạt ở phần còn lại của nền kinh tế", chuyên gia kinh tế Mark Muro của Viện Brookings nhận xét.
## Cơn sốt "vàng kỹ thuật số" hot đến mức nào?
Sự bùng nổ của AI giờ không còn nằm trong phòng lab nữa mà đã trở thành đầu tàu kinh tế thật sự rồi! Các công ty AI và nhà sản xuất chip đang hút hàng trăm tỷ USD đầu tư, tạo ra làn sóng chi tiêu khủng không tưởng
Con số gây shock: trong nửa đầu năm, đầu tư vào thiết bị và phần mềm máy tính (phần lớn liên quan đến AI) đã chiếm hơn 90% tăng trưởng GDP của Mỹ. Nghe crazy chưa? Tăng trưởng kinh tế giờ phụ thuộc gần như tuyệt đối vào một lĩnh vực thôi!
Riêng quý II, các công ty Mỹ đã "chơi lớn": chi hơn 60 tỷ USD cho thiết bị máy tính (tăng 45% so với năm ngoái) và 10 tỷ USD cho xây dựng data center (tăng 35%)
Sự bùng nổ này còn lan tỏa cả đến các ngành công nghiệp "old school". Các tập đoàn như Caterpillar hay Johnson Controls đang thấy doanh số thiết bị phát điện và hệ thống làm mát tăng vọt, vì data center cần đến chúng để "sống sót" mà.
Eaton dự kiến doanh thu tăng 30% năm nay và 20% năm sau, với 50-60% doanh thu giờ đến từ data center. Nhưng mà... benefits này không spread đều đâu nhé! Các data center thường đặt ở nông thôn, tạo ít việc làm lâu dài, ăn cực nhiều điện nước mà chỉ cho vài trăm việc làm cho cộng đồng thôi
Thậm chí trong ngành xây dựng đang khó khăn vì lãi suất cao, việc xây data center được mô tả là "động lực thực sự duy nhất" cho tăng trưởng chi tiêu xây dựng phi dân cư đấy! Nhu cầu xi măng và dịch vụ kỹ thuật điện tăng vèo vèo. Một số nhà thầu như Gaylor Electric dự kiến doanh thu tăng tới 30% trong năm nay nhờ làn sóng AI này.
Hiệp hội Xi măng Mỹ (American Cement Association) tháng 6 ước tính rằng các data center AI sẽ dùng khoảng một triệu tấn xi măng trong ba năm tới. Nghe "khủng" chưa? ️
Xây dựng data center là "động lực thực sự duy nhất cho tăng trưởng chi tiêu xây dựng phi dân cư ở Mỹ," Anirban Basu, nhà kinh tế trưởng tại Associated Builders and Contractors nhận định.
Những khoản đầu tư khổng lồ này kéo theo nhu cầu điện tăng vọt, các công ty điện lực phải mở rộng nhà máy và kích hoạt lại những cơ sở cũ. Những người có skill phù hợp, từ dev AI đến thợ điện, đang nhận lương cao chưa từng thấy
Trong khi AI đang xây những tòa nhà trị giá hàng tỷ USD, phần còn lại của kinh tế Mỹ lại đang... chìm trong sự ảm đạm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng, tuyển dụng chậm, sản xuất và xây dựng nhà ở phải cắt giảm nhân sự. Chi tiêu tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi tâm lý bi quan và giá cả cao. Khu vực công bị cắt ngân sách, chính sách thương mại không ổn định cũng khiến doanh nghiệp ngại đầu tư
Ở khu vực Washington D.C., việc cắt giảm việc làm liên bang và đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử đã đe dọa đẩy nền kinh tế khu vực vào suy thoái. Nhưng may là các khoản đầu tư liên quan AI đang giúp bù đắp thiệt hại.
Tại North Dakota, giá dầu thấp đã làm ngừng hoạt động giàn khoan và giảm doanh thu nhà nước, nhưng các data center AI đang giúp lấp đầy khoảng trống.
NYT nhận định rằng nền kinh tế Mỹ năm 2025 bị chia thành hai phần rõ rệt: Mọi thứ gắn với AI đang bùng nổ và Gần như mọi thứ khác thì... không
## Mất cân bằng trầm trọng
Sự phụ thuộc vào AI đã tạo ra một mức độ mong manh đáng báo động, đặc biệt trên thị trường chứng khoán. Chỉ số S&P 500 đang liên tục lập kỷ lục mới, nhưng động lực chính lại đến từ một nhóm nhỏ các công ty công nghệ lớn, nổi bật là nhóm 7 "ông lớn" công nghệ. Các công ty này chiếm tới hơn một phần ba tổng giá trị thị trường của S&P 500 luôn!
Mức định giá khổng lồ này, với Nvidia đã từng vượt mốc 5 nghìn tỷ USD giá trị thị trường, dựa trên giả định tăng trưởng siêu tốc sẽ tiếp tục trong nhiều năm. Nếu bong bóng này vỡ, nhà kinh tế Aditya Bhave của Bank of America cảnh báo, nó sẽ gây đau đớn cho nền kinh tế thực đấy
Hiện tại, chi tiêu tiêu dùng đang bị "support" bởi các hộ gia đình giàu (những người hưởng lợi lớn nhất từ cổ phiếu AI tăng giá). Một đợt sell-off sẽ khiến nhóm này cắt giảm chi tiêu, dẫn đến mất việc làm diện rộng trong ngành dịch vụ (nhà hàng, du lịch, khách sạn), trực tiếp làm tổn thương các hộ gia đình có thu nhập thấp - những người vốn không được hưởng lợi từ đợt tăng giá cổ phiếu từ đầu.
"Nếu bạn thấy sự sụt giảm chi tiêu trong giải trí, trong ngành khách sạn, ở nhóm thu nhập cao nhất đó, điều đó sẽ có tác động dây chuyền," Michael Reid, nhà kinh tế tại RBC Capital Markets cho biết. "Đó là lúc tôi lo lắng về một vòng xoáy đi xuống trên thị trường lao động."
Hơn nữa, lợi ích của AI đang được phân phối không đồng đều. Trong khi các công việc lương cao tập trung ở các thành phố "siêu sao" như San Francisco, thì các data center lại được xây ở vùng nông thôn để tận dụng đất rẻ.
Dù data center tạo ra việc làm xây dựng, chúng chỉ tạo ra khoảng 50 việc làm/tòa nhà khi đi vào hoạt động, đồng thời tiêu thụ một lượng lớn nước và điện, gây áp lực lên chi phí sinh hoạt cho người dân địa phương
Ngành xây dựng truyền thống đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ lãi suất cao và thuế quan. Chi tiêu xây dựng phi nhà ở giảm liên tục, xây dựng nhà ở vẫn thấp hơn mức đỉnh thời Covid. Ngược lại, xây dựng data center và cơ sở hạ tầng liên quan vẫn tăng trưởng mạnh, đóng vai trò trụ cột hiếm hoi kéo nền kinh tế ngoài lĩnh vực công nghệ.
Các chuyên gia nhận định rằng giai đoạn xây dựng hạ tầng AI còn nhiều dư địa, khi công suất data center mở rộng kỷ lục nhưng nhu cầu vẫn tăng nhanh. Tuy nhiên, sức sống dài hạn của nền kinh tế Mỹ phụ thuộc vào việc AI có thể thực sự trở thành công nghệ biến đổi năng suất hay không. Nếu không, nhiều khoản đầu tư khổng lồ có thể trở nên không "worth it", tạo ra rủi ro lan tỏa cho các lĩnh vực khác
Giám đốc điều hành Paulo Ruiz của Eaton nhận định nền kinh tế AI đang ở giai đoạn xây dựng cơ sở hạ tầng rất sớm. Điều này cho thấy đà tăng trưởng liên quan đến AI vẫn có thể tiếp diễn trong thời gian tới. Hãng Eaton đang đầu tư hơn 1 tỷ USD để mở rộng năng lực sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu tăng vọt, và sẽ chi 9,5 tỷ USD để mua lại Boyd Thermal, công ty sản xuất thiết bị làm mát được sử dụng trong data center.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Điều gì sẽ xảy ra nếu cơn sốt vàng kỹ thuật số dừng lại?
Để những khoản đầu tư khổng lồ này được "hợp lý hóa", AI không chỉ phải là một công cụ hữu ích mà phải là một công nghệ biến đổi thực sự, mang lại sự gia tăng năng suất đáng kể trên toàn bộ nền kinh tế. Nếu AI không deliver được lời hứa đó, một lượng lớn vốn đầu tư hiện tại có thể bị coi là không hợp lý, đẩy nền kinh tế Mỹ vào giai đoạn điều chỉnh khó khăn và kéo theo sự sụp đổ của thị trường chứng khoán đang quá nóng.
Nguồn: soha.vn
Theo New York Times, năm 2025 này nền kinh tế Mỹ đang vibe theo hai thái cực hoàn toàn khác nhau. Bên này, các ngành liên quan đến AI đang bùng nổ như pháo hoa tết, mở ra hàng tá cơ hội việc làm "xịn xò". Còn bên kia? Phần lớn kinh tế truyền thống đang... "ế" ẩm cực, chịu áp lực từ thất nghiệp, tiêu dùng giảm, còn sản xuất với xây dựng thì đang struggle kinh khủng
Các nhà kinh tế gọi hiện tượng này là "nền kinh tế hai tốc độ" - mọi động lực tăng trưởng giờ chỉ đổ dồn vào một mình AI thôi.
"Đây là một nền kinh tế hai tốc độ. Cơn sốt vàng AI này đang tạo ra mọi sự phấn khích và che đậy một sự trôi dạt ở phần còn lại của nền kinh tế", chuyên gia kinh tế Mark Muro của Viện Brookings nhận xét.
## Cơn sốt "vàng kỹ thuật số" hot đến mức nào?
Sự bùng nổ của AI giờ không còn nằm trong phòng lab nữa mà đã trở thành đầu tàu kinh tế thật sự rồi! Các công ty AI và nhà sản xuất chip đang hút hàng trăm tỷ USD đầu tư, tạo ra làn sóng chi tiêu khủng không tưởng
Con số gây shock: trong nửa đầu năm, đầu tư vào thiết bị và phần mềm máy tính (phần lớn liên quan đến AI) đã chiếm hơn 90% tăng trưởng GDP của Mỹ. Nghe crazy chưa? Tăng trưởng kinh tế giờ phụ thuộc gần như tuyệt đối vào một lĩnh vực thôi!
Riêng quý II, các công ty Mỹ đã "chơi lớn": chi hơn 60 tỷ USD cho thiết bị máy tính (tăng 45% so với năm ngoái) và 10 tỷ USD cho xây dựng data center (tăng 35%)
Sự bùng nổ này còn lan tỏa cả đến các ngành công nghiệp "old school". Các tập đoàn như Caterpillar hay Johnson Controls đang thấy doanh số thiết bị phát điện và hệ thống làm mát tăng vọt, vì data center cần đến chúng để "sống sót" mà.
Eaton dự kiến doanh thu tăng 30% năm nay và 20% năm sau, với 50-60% doanh thu giờ đến từ data center. Nhưng mà... benefits này không spread đều đâu nhé! Các data center thường đặt ở nông thôn, tạo ít việc làm lâu dài, ăn cực nhiều điện nước mà chỉ cho vài trăm việc làm cho cộng đồng thôi
Thậm chí trong ngành xây dựng đang khó khăn vì lãi suất cao, việc xây data center được mô tả là "động lực thực sự duy nhất" cho tăng trưởng chi tiêu xây dựng phi dân cư đấy! Nhu cầu xi măng và dịch vụ kỹ thuật điện tăng vèo vèo. Một số nhà thầu như Gaylor Electric dự kiến doanh thu tăng tới 30% trong năm nay nhờ làn sóng AI này.
Hiệp hội Xi măng Mỹ (American Cement Association) tháng 6 ước tính rằng các data center AI sẽ dùng khoảng một triệu tấn xi măng trong ba năm tới. Nghe "khủng" chưa? ️
Xây dựng data center là "động lực thực sự duy nhất cho tăng trưởng chi tiêu xây dựng phi dân cư ở Mỹ," Anirban Basu, nhà kinh tế trưởng tại Associated Builders and Contractors nhận định.
Những khoản đầu tư khổng lồ này kéo theo nhu cầu điện tăng vọt, các công ty điện lực phải mở rộng nhà máy và kích hoạt lại những cơ sở cũ. Những người có skill phù hợp, từ dev AI đến thợ điện, đang nhận lương cao chưa từng thấy
Trong khi AI đang xây những tòa nhà trị giá hàng tỷ USD, phần còn lại của kinh tế Mỹ lại đang... chìm trong sự ảm đạm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng, tuyển dụng chậm, sản xuất và xây dựng nhà ở phải cắt giảm nhân sự. Chi tiêu tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi tâm lý bi quan và giá cả cao. Khu vực công bị cắt ngân sách, chính sách thương mại không ổn định cũng khiến doanh nghiệp ngại đầu tư
Ở khu vực Washington D.C., việc cắt giảm việc làm liên bang và đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử đã đe dọa đẩy nền kinh tế khu vực vào suy thoái. Nhưng may là các khoản đầu tư liên quan AI đang giúp bù đắp thiệt hại.
Tại North Dakota, giá dầu thấp đã làm ngừng hoạt động giàn khoan và giảm doanh thu nhà nước, nhưng các data center AI đang giúp lấp đầy khoảng trống.
NYT nhận định rằng nền kinh tế Mỹ năm 2025 bị chia thành hai phần rõ rệt: Mọi thứ gắn với AI đang bùng nổ và Gần như mọi thứ khác thì... không
## Mất cân bằng trầm trọng
Sự phụ thuộc vào AI đã tạo ra một mức độ mong manh đáng báo động, đặc biệt trên thị trường chứng khoán. Chỉ số S&P 500 đang liên tục lập kỷ lục mới, nhưng động lực chính lại đến từ một nhóm nhỏ các công ty công nghệ lớn, nổi bật là nhóm 7 "ông lớn" công nghệ. Các công ty này chiếm tới hơn một phần ba tổng giá trị thị trường của S&P 500 luôn!
Mức định giá khổng lồ này, với Nvidia đã từng vượt mốc 5 nghìn tỷ USD giá trị thị trường, dựa trên giả định tăng trưởng siêu tốc sẽ tiếp tục trong nhiều năm. Nếu bong bóng này vỡ, nhà kinh tế Aditya Bhave của Bank of America cảnh báo, nó sẽ gây đau đớn cho nền kinh tế thực đấy
Hiện tại, chi tiêu tiêu dùng đang bị "support" bởi các hộ gia đình giàu (những người hưởng lợi lớn nhất từ cổ phiếu AI tăng giá). Một đợt sell-off sẽ khiến nhóm này cắt giảm chi tiêu, dẫn đến mất việc làm diện rộng trong ngành dịch vụ (nhà hàng, du lịch, khách sạn), trực tiếp làm tổn thương các hộ gia đình có thu nhập thấp - những người vốn không được hưởng lợi từ đợt tăng giá cổ phiếu từ đầu.
"Nếu bạn thấy sự sụt giảm chi tiêu trong giải trí, trong ngành khách sạn, ở nhóm thu nhập cao nhất đó, điều đó sẽ có tác động dây chuyền," Michael Reid, nhà kinh tế tại RBC Capital Markets cho biết. "Đó là lúc tôi lo lắng về một vòng xoáy đi xuống trên thị trường lao động."
Hơn nữa, lợi ích của AI đang được phân phối không đồng đều. Trong khi các công việc lương cao tập trung ở các thành phố "siêu sao" như San Francisco, thì các data center lại được xây ở vùng nông thôn để tận dụng đất rẻ.
Dù data center tạo ra việc làm xây dựng, chúng chỉ tạo ra khoảng 50 việc làm/tòa nhà khi đi vào hoạt động, đồng thời tiêu thụ một lượng lớn nước và điện, gây áp lực lên chi phí sinh hoạt cho người dân địa phương
Ngành xây dựng truyền thống đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ lãi suất cao và thuế quan. Chi tiêu xây dựng phi nhà ở giảm liên tục, xây dựng nhà ở vẫn thấp hơn mức đỉnh thời Covid. Ngược lại, xây dựng data center và cơ sở hạ tầng liên quan vẫn tăng trưởng mạnh, đóng vai trò trụ cột hiếm hoi kéo nền kinh tế ngoài lĩnh vực công nghệ.
Các chuyên gia nhận định rằng giai đoạn xây dựng hạ tầng AI còn nhiều dư địa, khi công suất data center mở rộng kỷ lục nhưng nhu cầu vẫn tăng nhanh. Tuy nhiên, sức sống dài hạn của nền kinh tế Mỹ phụ thuộc vào việc AI có thể thực sự trở thành công nghệ biến đổi năng suất hay không. Nếu không, nhiều khoản đầu tư khổng lồ có thể trở nên không "worth it", tạo ra rủi ro lan tỏa cho các lĩnh vực khác
Giám đốc điều hành Paulo Ruiz của Eaton nhận định nền kinh tế AI đang ở giai đoạn xây dựng cơ sở hạ tầng rất sớm. Điều này cho thấy đà tăng trưởng liên quan đến AI vẫn có thể tiếp diễn trong thời gian tới. Hãng Eaton đang đầu tư hơn 1 tỷ USD để mở rộng năng lực sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu tăng vọt, và sẽ chi 9,5 tỷ USD để mua lại Boyd Thermal, công ty sản xuất thiết bị làm mát được sử dụng trong data center.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Điều gì sẽ xảy ra nếu cơn sốt vàng kỹ thuật số dừng lại?
Để những khoản đầu tư khổng lồ này được "hợp lý hóa", AI không chỉ phải là một công cụ hữu ích mà phải là một công nghệ biến đổi thực sự, mang lại sự gia tăng năng suất đáng kể trên toàn bộ nền kinh tế. Nếu AI không deliver được lời hứa đó, một lượng lớn vốn đầu tư hiện tại có thể bị coi là không hợp lý, đẩy nền kinh tế Mỹ vào giai đoạn điều chỉnh khó khăn và kéo theo sự sụp đổ của thị trường chứng khoán đang quá nóng.
Nguồn: soha.vn