Xe điện giờ đang cực hot và ngày càng nhiều bạn trẻ chuyển sang xài, nhưng cũng có không ít người lo lắng về vấn đề an toàn của ắc quy. "Ắc quy xe điện có an toàn không?" - câu hỏi này đang được search nhiều lắm đó! Mạng xã hội xuất hiện đủ thứ tin đồn về cháy nổ, rò rỉ axit hay pin yếu khiến ai cũng phải giật mình. Nhưng những cảnh báo đó liệu có thực sự chính xác hay chỉ là hiểu lầm thôi? Cùng mình tìm hiểu nhé!
Tại sao mọi người lại lo lắng về ắc quy xe điện đến vậy?
Xe điện - đặc biệt là xe đạp điện và xe máy điện đang phát triển siêu nhanh, kéo theo cả núi câu hỏi về độ an toàn của ắc quy - cái "trái tim" của xe ấy mà. Dạo gần đây, trên mạng cứ liên tục xuất hiện những clip, hình ảnh về ắc quy bốc khói, cháy nổ khi sạc qua đêm hoặc nổ pin bất ngờ khiến ai cũng hoảng hồn
Điều này càng đáng lo hơn khi mà giờ nhiều bạn học sinh - sinh viên và người cao tuổi đang chuyển từ xe xăng sang xe điện. Đây là nhóm xài xe điện thường xuyên nhưng chưa chắc đã nắm rõ cách dùng và bảo quản ắc quy đúng cách. Thêm nữa, thị trường xe điện hiện tại cũng nhiều hàng không rõ nguồn gốc, ắc quy kém chất lượng nhan nhản, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao nếu không được kiểm soát nghiêm ngặt.
Chính vì vậy, việc tìm hiểu kỹ ắc quy xe điện có an toàn không và cách sử dụng an toàn đang trở thành mối quan tâm cấp bách của nhiều người dùng hiện nay.
Ắc quy xe điện hoạt động như thế nào nhỉ?
Ắc quy chính là bộ phận lưu trữ và cung cấp năng lượng cho toàn bộ hệ thống điện của xe, đặc biệt là động cơ điện. Khác với xe xăng, xe điện không có động cơ đốt trong mà di chuyển hoàn toàn nhờ nguồn điện được lấy từ ắc quy hoặc pin. Trong đó, ắc quy chì-axit vẫn là loại phổ biến nhất hiện nay ở các dòng xe đạp điện và xe máy điện bình dân nhờ giá rẻ và dễ thay thế.
Cấu tạo của ắc quy gồm nhiều ngăn chứa điện (gọi là cell), bên trong có dung dịch axit loãng đóng vai trò điện môi. Khi xe chạy, ắc quy sẽ phóng điện để cung cấp năng lượng cho động cơ, đèn, còi, đồng hồ,... Khi sạc, dòng điện từ bộ sạc sẽ nạp ngược lại vào ắc quy, phục hồi năng lượng đã xài hết.
Ắc quy xe điện thường được lắp thành bộ gồm 4 đến 5 bình nối tiếp nhau, tùy theo điện áp của xe (48V hoặc 60V). Mỗi bình nặng khoảng 5-7kg và có tuổi thọ trung bình khoảng 300-400 chu kỳ sạc/xả (tương đương 2-3 năm sử dụng trong điều kiện bình thường).
Ngoài việc cung cấp điện, ắc quy còn phải chịu tác động nhiệt và dòng điện cao khi xe tăng tốc hoặc chạy trên đường khó đi. Do đó, chất lượng ắc quy và hệ thống quản lý sạc xả đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và kéo dài tuổi thọ nha!
Những rủi ro có thật hay chỉ là tin đồn thôi?
Lo ngại về rủi ro cháy nổ từ ắc quy xe điện không phải là vô căn cứ đâu nha. Đã từng có một số vụ việc ghi nhận hiện tượng ắc quy bốc khói, phồng rộp hay thậm chí phát nổ - tuy nhiên, phần lớn các sự cố này không đến từ bản thân công nghệ ắc quy, mà đến từ việc sử dụng sai cách, bảo trì kém hoặc dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Một số nguyên nhân phổ biến gây mất an toàn ở ắc quy xe điện bao gồm:
• Sạc quá lâu, sạc qua đêm thường xuyên: Dẫn đến tình trạng quá nhiệt, ảnh hưởng đến tuổi thọ và dễ gây cháy nổ
• Sử dụng bộ sạc không tương thích: Dòng điện không ổn định có thể gây chập mạch
• Đặt ắc quy ở môi trường nóng ẩm, hoặc không thông thoáng: Làm tăng nguy cơ rò rỉ khí, phồng bình
• Dùng ắc quy cũ, đã hư hỏng hoặc thay thế bằng loại không chính hãng: Chất lượng kém, dễ chập cháy
• Tự ý đấu nối, độ chế điện: Làm sai lệch thiết kế ban đầu, gây quá tải cho hệ thống
Tuy nhiên, điều đáng nói là các rủi ro này hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu bạn tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất. Trên thực tế, các dòng xe điện hiện đại ngày nay đều đã trang bị hệ thống ngắt sạc tự động, cảnh báo quá nhiệt hoặc sử dụng ắc quy đạt tiêu chuẩn an toàn quốc tế như CE, ISO, UN38.3...
Vì vậy, thay vì hoang mang trước những cảnh báo lan truyền không kiểm chứng, bạn nên tìm hiểu rõ thông tin và sử dụng xe điện một cách thông minh và đúng kỹ thuật. Đó là cách hiệu quả nhất để vừa đảm bảo an toàn, vừa tận dụng được hết lợi ích mà xe điện mang lại nha!
Khi nào nên thay ắc quy để đảm bảo an toàn?
Dù ắc quy xe điện có tuổi thọ nhất định, nhưng việc phát hiện sớm dấu hiệu xuống cấp sẽ giúp bạn chủ động bảo trì, đảm bảo an toàn và tránh những tình huống dở khóc dở cười khi xe bất ngờ "chết máy" giữa đường. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến cho thấy đã đến lúc bạn cần xem xét thay mới ắc quy xe điện:
Ắc quy sạc rất nhanh đầy nhưng lại hết điện nhanh chóng
Đây là biểu hiện thường gặp khi dung lượng thực tế của ắc quy đã bị suy giảm nghiêm trọng rồi đó. Lúc này, ắc quy có thể báo đầy chỉ sau 2-3 tiếng sạc (so với 6-8 tiếng thông thường), nhưng khi chạy thì xe chỉ đi được vài cây số là tụt điện hoặc tắt máy. Nguyên nhân thường do các cell bên trong bị chai, không còn khả năng tích trữ năng lượng như ban đầu.
Việc cố tiếp tục sử dụng trong tình trạng này không chỉ gây bất tiện mà còn dễ khiến ắc quy bị quá tải trong quá trình phóng điện, tiềm ẩn nguy cơ chập cháy nếu gặp đoạn đường khó đi hoặc cần tăng tốc mạnh đó bạn ơi!
Bình ắc quy bị phồng, rò rỉ axit hoặc có mùi lạ
Đây là cảnh báo nghiêm trọng nhất, yêu cầu bạn phải ngưng sử dụng ngay lập tức!
Ắc quy bị phồng lên là do phản ứng hóa học bên trong bị rối loạn - thường xuất hiện sau thời gian dài sử dụng, hoặc do sạc sai cách (sạc quá lâu, dùng bộ sạc không tương thích...).Nếu thấy bình có dấu hiệu rò rỉ dung dịch, có mùi hăng hoặc xuất hiện lớp bột trắng trên bề mặt, bạn nên mang xe điện đến trung tâm kỹ thuật uy tín để kiểm tra và thay mới ngay. Việc tiếp tục sử dụng bình bị phồng, chảy axit có thể dẫn đến cháy nổ hoặc ăn mòn linh kiện xung quanh, cực kỳ nguy hiểm đó!
Xe chạy yếu, tăng tốc kém hoặc ì máy bất thường
Nguồn: tinhte.vn