Hầu hết các bố mẹ khi biết con mình có tự kỷ đều sốc nặng và tuyệt vọng lắm luôn Nhiều người còn nhầm lẫn tự kỷ giống với thiểu năng, nhưng thật ra là hoàn toàn ngược lại nha! Tự kỷ từng xuất hiện ở một số thiên tài nổi tiếng thế giới như Isaac Newton, Albert Einstein, Ludwig van Beethoven, v.v..
Người tự kỷ có nhiều biểu hiện về nhận thức và hành vi tương tự như thần đồng nhưng không phải ai cũng trở thành thiên tài xuất chúng đâu. Vậy điểm then chót trong sự phát triển của bé tự kỷ chính là cách giáo dục của ba mẹ đó!
Trẻ tự kỷ thường có những khía cạnh và mức độ vấn đề khác nhau, điều này đòi hỏi ba mẹ phải hướng dẫn bé hành vi đúng đắn từ nhiều khía cạnh và dạy con cách hòa nhập xã hội. Trong quá trình nuôi dạy, các bậc phụ huynh có thể chú ý đến những điểm sau để giúp bé trở lại với nhịp sống xã hội nhanh hơn nhé
1. Lấy luyện tập giao tiếp làm trọng tâm
Giao tiếp là kỹ năng quan trọng nhất trong tất cả các kỹ năng cốt lõi luôn, vì nó không chỉ quyết định việc trẻ tự kỷ có thể phát triển bình thường hay không mà còn ảnh hưởng đến việc thực hiện tất cả các kỹ năng cốt lõi liên quan khác. Vì vậy mình nên rèn luyện giao tiếp cho bé càng sớm càng tốt nha!
Kỹ năng giao tiếp quan trọng nhất đối với một đứa trẻ là khả năng thể hiện nhu cầu, cảm xúc và ý tưởng của mình một cách phù hợp chứ không chỉ đơn giản là nói. Đó chính là ý nghĩa của việc rèn luyện khả năng giao tiếp đấy.
Ngoài việc rèn luyện ngôn ngữ, ba mẹ cũng có thể sử dụng một số thủ ngữ, cử chỉ, tranh ảnh, đồ vật liên quan để giúp bé hoàn thiện khả năng giao tiếp nữa.
2. Khó điều hòa các giác quan là chuyện thường
Khó điều hòa các giác quan là một vấn đề mà hầu hết trẻ tự kỷ đều gặp phải. Các bé gặp khó khăn trong việc xử lý thông tin các giác quan nhận hằng ngày như âm thanh, thị giác và mùi, v.v..
Các giác quan của trẻ có thể quá nhạy cảm hoặc kém nhạy cảm, điều này có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng học tập và tham gia các hoạt động hàng ngày của bé đó. Ví dụ, một số bé cảm thấy tiếng ồn của máy hút bụi, tiếng huyên náo ở các khu trung tâm thành phố rất khó chịu, dẫn đến quá tải cảm giác, khiến các em nổi cơn thịnh nộ hoặc trở nên rất bực bội Một khóa đào tạo tích hợp giác quan trong thời gian dài có thể làm giảm bớt những thách thức về giác quan một cách hiệu quả đấy.
3. Hành vi và hoàn cảnh ảnh hưởng lẫn nhau
Hành vi thường là kết quả của sự tương tác giữa trẻ với môi trường xung quanh, và mọi hành vi đều có nguyên nhân của nó. Để hiểu tại sao một đứa trẻ làm ra những hành vi có vấn đề, trước tiên bạn cần phải tìm hiểu nguyên nhân gây ra hành vi đó và hành vi đó có lợi gì đối với bé.
Chỉ khi hiểu được nguyên nhân và chức năng của hành vi, chúng ta mới có thể thiết kế một chiến lược quản lý hành vi hiệu quả, nhằm thay thế hành vi có vấn đề bằng một hành vi phù hợp đáp ứng nhu cầu tương tự.
4. Chơi đùa là bản chất, cũng là thử thách
Chơi là bản chất của trẻ em, bé học và tìm hiểu thế giới thông qua các trò chơi. Các em học các kỹ năng chính của giao tiếp xã hội thông qua việc tương tác với những người bạn, chẳng hạn như bắt chước, thay phiên nhau, hợp tác, thương lượng, tuân theo các quy tắc, v.v.
Tuy nhiên, đối với trẻ tự kỷ, chơi đùa cũng là một thử thách mà các em phải đối mặt. Kiểu tư duy cứng nhắc và những biểu hiện cảm xúc đặc biệt của các em dễ khiến các bé bị loại khỏi cuộc chơi của bạn bè
Khi bắt đầu, ba mẹ nên thử nghĩ ra những cách chơi mới với những món đồ chơi yêu thích của bé để con có động lực và hứng thú tham gia, sau đó hãy hướng dẫn con tương tác với các bạn khác đúng cách nhé.
5. Rèn luyện khả năng quan sát cần chậm rãi, từng bước một
Những đứa trẻ bình thường thường rất có hứng thú với những đứa trẻ khác, vì thế chúng sẽ thích quan sát những đứa trẻ khác để bắt chước và học hỏi. Nhưng trẻ tự kỷ không học hỏi bằng cách như thế, nói chung các em không quan sát người khác, và các em không nghĩ rằng mình cần học và hiểu thế giới bằng cách quan sát lẫn nhau.
Vì vậy, chúng ta cần từ từ rèn luyện khả năng quan sát cho những bé tự kỷ từng bước một thôi, không vội được đâu.
6. Bắt chước là một kỹ năng cơ bản
Bắt chước là một kỹ năng nền tảng có ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập sau này của bé. Không bắt chước có thể dẫn đến khó khăn trong việc học các kỹ năng xã hội và giao tiếp ở trẻ. Do đó, bắt chước là kỹ năng cơ bản nhất mà trẻ tự kỷ nên học luôn!
Để rèn luyện khả năng bắt chước cho bé, ba mẹ có thể bắt đầu từ việc dạy con bắt chước các động tác đơn giản, chẳng hạn như vỗ tay, dậm chân, giơ tay, v.v. hoặc thêm liệu pháp âm nhạc, chẳng hạn như dạy các bài hát cho bé kết hợp vũ đạo đơn giản
7. Cần phân biệt kỹ năng vận động
Kỹ năng vận động được chia thành kỹ năng vận động khó và kỹ năng vận động đơn giản. Kỹ năng vận động đơn giản là khi chúng ta sử dụng các cơ lớn của mình để di chuyển, chẳng hạn như đi bộ, nhảy, chạy, đẩy, kéo, ngồi và đứng, v.v. trong khi kỹ năng vận động khó là khi chúng ta sử dụng các cơ nhỏ hơn, chẳng hạn như bàn tay và ngón tay để vẽ, viết, xâu chuỗi hạt, buộc nút thắt, v.v..
Nhiều trẻ tự kỷ gặp khó khăn với cả 2 loại kỹ năng vận động trên, vì vậy các em thường tránh các trò chơi và hoạt động liên quan. Ba mẹ có thể nâng cao các kỹ năng vận động cho con mình bằng cách kết hợp các bài tập rèn luyện vào thói quen và quá trình vui chơi hàng ngày của các em.
8. Kích thích động lực
Trẻ tự kỷ cần được tăng động lực. Không giống như trẻ em bình thường, nhiều trẻ tự kỷ thường thiếu động lực học hỏi và khám phá hơn, ngay cả khi là lúc vui chơi.
Nuôi dạy đúng cách sẽ giúp bé xác định được động lực cũng như tăng cường động lực để khuyến khích con tham gia và học hỏi. Có nhiều cách giúp bé nâng cao động lực đấy, chẳng hạn như thưởng cho con đồ chơi hoặc hoạt động, bộ phim mà bé yêu thích khi con học được bài học mới
9. Tương tác xã hội rất quan trọng
Chướng ngại tương tác xã hội là khiếm khuyết chung của các trẻ tự kỷ, đồng thời đó cũng là triệu chứng chính để chẩn đoán một đứa trẻ có mắc chứng tự kỷ hay không. Chướng ngại tương tác xã hội thường khiến các em không thích hoặc không có được các mối quan hệ xã hội tốt với người khác.
Vì vậy, ba mẹ nên giúp bé cảm nhận được sự thú vị của giao tiếp xã hội, tìm ra những cách thức giao tiếp phù hợp và có thể mang lại tiếng cười cho con, ví như tạo ra một số trò chơi và thói quen sinh hoạt có lồng ghép các kỹ năng tương tác xã hội như hợp tác, giúp đỡ, cạnh tranh, chia sẻ, để trẻ em có thể trải nghiệm niềm vui đồng thời học được cách giao tiếp xã hội mọi lúc, mọi nơi
Không có đứa trẻ nào là khó dạy, chỉ có phương pháp dạy không đúng mà thôi. Chỉ khi nắm bắt được các vấn đề chủ yếu của một đứa trẻ tự kỷ và sử dụng các phương pháp giáo dục đúng cách để nuôi dạy thì việc giúp đỡ bé mới có hiệu quả. Ba mẹ cứ kiên nhẫn và yêu thương con, mọi chuyện sẽ ổn thôi!
Nguồn: kenh14.vn