Chuông kết thúc môn thi cuối cùng vừa reo, bố mẹ học sinh chưa kịp thở phào thì điện thoại đã "cháy máy" với hàng loạt cuộc gọi quảng cáo tuyển sinh. Nhưng đáng sợ nhất là bọn họ biết rõ mọi thứ về con bạn - từ tên tuổi, trường lớp, đến cả điểm số từng môn, chi tiết hơn cả bố mẹ ruột
Mới đây, cảnh sát Trung Quốc vừa triệt phá một đường dây mua bán dữ liệu học sinh cực khủng với hơn 790.000 hồ sơ bị phát tán trái phép. Vụ việc này đang làm dấy lên làn sóng lo ngại về tình trạng rò rỉ thông tin trong giáo dục.
Một ngày 17 cuộc gọi, phụ huynh hoảng hồn vì người lạ biết rõ mọi thứ về con mình
Ông Ngô ở thành phố Nga Mi Sơn, tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) kể rằng con trai mới lớp 9 nhưng mùa nghỉ hè vừa rồi điện thoại gia đình như bị "khủng bố". Có ngày nhận tới hơn chục cuộc gọi tuyển sinh từ đủ loại trung tâm
Ông liên tục chặn số, cho vào blacklist hàng trăm số điện thoại nhưng vẫn vô dụng. Lúc thì số thật, lúc lại số ảo - muốn chặn cũng bó tay. Nhưng điều đáng sợ nhất là những người gọi nắm rõ toàn bộ hồ sơ học tập của con trai ông.
"Họ biết tên, trường đang học, lớp nào, giáo viên chủ nhiệm là ai, điểm từng môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ ra sao. Gần như không thiếu thông tin nào", ông kể.
Người cha này không khỏi hoang mang: "Ngay cả tôi cũng không chắc nhớ chính xác từng chi tiết như vậy. Họ lấy những thông tin đó từ đâu?"
790.000+ hồ sơ học sinh bị phát tán - chỉ là phần nổi của tảng băng chìm
Lần theo dấu vết từ các cuộc gọi tuyển sinh bất thường, cảnh sát Nga Mi Sơn đã kiểm tra một cơ sở môi giới tuyển sinh ngoài nhà trường. Tại đây, họ phát hiện trong một chiếc USB chứa hơn 790.000 hồ sơ thông tin cá nhân của học sinh.
Kho dữ liệu này bao phủ 18 địa phương thuộc tỉnh Tứ Xuyên với độ chi tiết gây sốc, bao gồm: họ tên, giới tính, số CMND/CCCD; thông tin hộ khẩu; trường học, lớp học; điểm thi các môn qua nhiều kỳ; tên giáo viên; thông tin phụ huynh và số điện thoại liên hệ.
Nói thẳng ra là các đơn vị môi giới này nắm info đầy đủ hơn cả trường học Và đây mới chỉ là phần nổi thôi nhé! Trong quá trình điều tra mở rộng, cảnh sát tiếp tục phát hiện thêm một USB khác chứa khoảng 100.000 hồ sơ học sinh tại khu vực Lương Sơn cùng nhiều dữ liệu đã bị xóa hoặc thất lạc.
Plot twist: Chính người trong ngành đã bán data học sinh
Theo kết quả điều tra, nguồn rò rỉ dữ liệu không phải từ hacker hay gì cao siêu cả, mà xuất phát từ chính những người đang làm trong hệ thống giáo dục Cảnh sát xác định các nghi phạm gồm một phó hiệu trưởng, một trưởng phòng tuyển sinh và nhân viên tuyển sinh của một trường cao đẳng nghề.
Một Phó hiệu trưởng họ Hoàng tại thành phố Đức Dương được xác định là mắt xích đầu tiên làm lộ dữ liệu. Sau đó, trưởng phòng tuyển sinh tiếp tục chuyển data cho người phụ trách tuyển sinh của một trường cao đẳng nghề khác tại Mi Sơn.
Người này sau đó trở thành "đầu mối tổng hợp dữ liệu", thu thập thông tin học sinh từ nhiều nguồn khác nhau, phân loại rồi phân phối cho các đơn vị môi giới tuyển sinh ở nhiều địa phương. Khi có data trong tay, các trung tâm tuyển sinh lập tức triển khai hàng loạt cuộc gọi tiếp thị.
Điều đáng chú ý là việc mua bán dữ liệu không diễn ra theo kiểu "chuyển khoản trực tiếp". Thay vào đó, các bên sẽ ăn hoa hồng dựa trên số lượng học sinh tuyển được. Cách làm này khiến đường dây trở nên kín đáo, khó phát hiện và tạo điều kiện cho dữ liệu bị sao chép, phát tán không giới hạn.
Không chỉ phiền phức - còn có thể bị lừa đảo tiền tỷ
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng các cuộc gọi tuyển sinh chỉ là phiền phức và có thể bỏ qua, nhưng cơ quan chức năng cảnh báo đây là suy nghĩ cực kỳ nguy hiểm. Thông tin học sinh bị rò rỉ rất dễ bị lợi dụng cho các chiêu lừa đảo qua điện thoại.
Ví dụ, phụ huynh có thể nhận được cuộc gọi: "Xin chào, chúng tôi là Trung tâm quản lý học bổng của Sở Giáo dục. Con anh/chị đủ điều kiện nhận khoản hỗ trợ học tập trị giá 5.000 NDT (khoảng 18 triệu đồng). Vui lòng làm theo hướng dẫn tại cây ATM để nhận tiền"
Khi đối phương đọc chính xác tên học sinh, số báo danh, trường học, thậm chí điểm thi, nhiều phụ huynh rất dễ tin. Những chiêu trò tương tự còn bao gồm "suất tuyển sinh nội bộ", "chỉ tiêu bổ sung", "tuyển thẳng đặc biệt" hoặc "chương trình tuyển sinh quân đội".
Lợi dụng tâm lý lo lắng của gia đình trong mùa tuyển sinh cùng lượng thông tin cá nhân chính xác, các đối tượng lừa đảo có tỷ lệ thành công rất cao. Đằng sau hơn 790.000 bộ dữ liệu bị lộ là hơn 790.000 gia đình. Không ai biết chính xác những dữ liệu này đã bị copy bao nhiêu lần và đang nằm trong tay bao nhiêu đối tượng khác.
Cảnh sát địa phương sau đó đã bắt giữ 5 nghi phạm liên quan đến vụ việc. Tuy nhiên, cơ quan điều tra cho rằng đây chỉ là một mắt xích trong mạng lưới rò rỉ dữ liệu rộng lớn hơn.
Thông tin học sinh có thể bị lộ từ nhiều nguồn như nhân viên trong trường đánh cắp dữ liệu, các trung tâm đào tạo trao đổi thông tin khách hàng, hệ thống đăng ký thi bị khai thác trái phép và phiếu khảo sát, đơn đăng ký hoặc thậm chí cả thông tin trên bưu kiện chuyển phát.
Mùa thi không chỉ lo điểm số, còn phải lo data bị lộ
Mùa thi vốn đã nhiều áp lực với học sinh và phụ huynh rồi. Thế mà bên cạnh nỗi lo điểm số, chọn trường hay chọn ngành, giờ còn thêm một nỗi lo nữa: thông tin cá nhân bị rò rỉ Vụ việc tại Trung Quốc là lời cảnh báo rằng dữ liệu học tập của học sinh hoàn toàn có thể trở thành "món hàng" trong các đường dây mua bán thông tin trái phép.
Trong bối cảnh mọi hoạt động từ đăng ký thi, xét tuyển đến nhập học đều được số hóa, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân cần được xem là một phần không thể thiếu của môi trường giáo dục hiện đại.
Phụ huynh cần làm gì để bảo vệ thông tin con em?
Để hạn chế rủi ro, phụ huynh được khuyến cáo:
• Không tin vào bất kỳ cuộc gọi nào đề cập đến "suất nội bộ", "xét tuyển bổ sung", "học bổng đặc biệt" hay yêu cầu chuyển tiền
• Tuyệt đối không cung cấp số tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc thông tin cá nhân qua điện thoại
• Bảo quản cẩn thận giấy báo điểm, giấy báo trúng tuyển, số báo danh và các tài liệu liên quan đến kỳ thi
• Không đăng tải công khai những giấy tờ này lên mạng xã hội nếu chưa che mờ thông tin cá nhân
• Khi nhận được cuộc gọi đáng ngờ, cần báo ngay cho cơ quan chức năng hoặc đường dây nóng chống lừa đảo
• Cần nhắc nhở học sinh không tùy tiện cung cấp thông tin bạn bè, lớp học hoặc giáo viên cho người lạ
Theo Sohu
Nguồn: kenh14.vn