Ơ kìa, có phải bạn đang hoang mang không biết sau khi tốt nghiệp sẽ ra sao? Câu chuyện này đang là nỗi trăn trở chung của cả thế hệ sinh viên đấy! Thực tế đang cho thấy, thị trường lao động của mình vẫn chưa thực sự hoàn chỉnh. Nền kinh tế thị trường cứ biến đổi không ngừng, nhu cầu nhân lực thay đổi chóng mặt, trong khi khoảng cách giữa kỹ năng được đào tạo và yêu cầu của doanh nghiệp vẫn còn khá xa
Thất nghiệp sau tốt nghiệp: Sự thật phũ phàng
Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP. HCM, con số thống kê khá là... đau lòng:
• Khoảng 80% sinh viên tại TP. HCM ra trường có việc làm (nghe vẫn ổn nhỉ?)
• NHƯNG chỉ 60% làm đúng ngành được đào tạo
• 20% còn lại thất nghiệp luôn
Lý do thì rõ ràng: mỗi năm có đến 175.000 sinh viên ra trường, trong khi Sài Gòn chỉ có 150.000 việc làm mới. Toán học đơn giản: thừa người!
Theo Bộ LĐ - TB - XH, hiện có tới 60% sinh viên ra trường làm trái ngành. Nhiều bạn phải đi làm công nhân lắp ráp linh kiện điện tử, may mặc, hoặc phổ biến nhất là... chạy xe ôm công nghệ cho Grab hay GoViet - những công việc không cần bằng đại học. Trớ trêu không?
Ai chịu trách nhiệm cho tình trạng này?
TS Đinh Công Khải, khoa Quản lý Nhà nước, trường ĐH Kinh tế TP. HCM khẳng định: sinh viên ra trường thất nghiệp là điều BẤT BÌNH THƯỜNG, là sự thất bại của thị trường lao động!
Nguyên nhân thì nhiều vô kể:
• Thụ động trong tìm việc, thiếu linh hoạt, không nhạy bén
• Thiếu kỹ năng mềm: giao tiếp kém, không biết quản lý thời gian
• Ảo tưởng về công việc tương lai, không chịu làm từ vị trí thấp
• Không biết networking để trau dồi kiến thức
• Không có kinh nghiệm thực tế (cái này then chốt đấy!)
"Nhiều người còn tự hạ trình độ khi khai hồ sơ để xin vào làm công nhân tại các khu công nghiệp. Đây là sự thất bại của thị trường lao động", ông Khải nhấn mạnh.
Lời khuyên của ông? Hãy mạnh dạn đi làm cộng tác viên, làm bán thời gian, xin thực tập ngay từ năm 2 để có kinh nghiệm nhé các bạn!
PGS.TS Cao Hào Thi, Hiệu trưởng ĐH Công nghệ Sài Gòn còn nhìn nhận sâu xa hơn: "Quyết định học đại học không chỉ là đầu tư của cá nhân và gia đình, mà còn là đầu tư của cả xã hội. Sinh viên tốt nghiệp không tìm được việc = xã hội đầu tư thất bại!"
Con số biết nói
GS. TS Nguyễn Đông Phong, Hiệu trưởng ĐH Kinh tế TP. HCM dẫn số liệu quý II/2018:
• 126.900 người có bằng đại học thất nghiệp (chiếm 2,47%)
• 70.800 người trình độ cao đẳng cũng chưa có việc
• Tổng cộng gần 200.000 người có trình độ cao đẳng-đại học thất nghiệp!
Nghịch lý ở chỗ: dù tỷ lệ thất nghiệp cao, nhưng 41% doanh nghiệp vẫn không tuyển đủ lao động có tay nghề cao! Trong 3 tháng đầu 2018, số lượng người tìm việc tăng 40% so với cùng kỳ năm trước.
Vấn đề là gì? Mất cân đối giữa cung và cầu! Sinh viên học cái này, doanh nghiệp cần cái kia. Skills không match với yêu cầu công việc!
Giải pháp là gì?
Theo GS. Nguyễn Đông Phong, then chốt là: đào tạo phải gắn với thực tiễn!
Các trường cần:
• Tham khảo ý kiến doanh nghiệp khi xây dựng chương trình đào tạo
• Liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp hơn nữa
• Tổ chức học kỳ tại doanh nghiệp, tăng cường thực tập
Sinh viên cũng phải:
• Chủ động làm bán thời gian, cộng tác viên
• Đi thực tập ngay từ khi còn đi học
• Tích lũy kinh nghiệm thực tế
Ông Trần Anh Tuấn thì nhấn mạnh: doanh nghiệp đã tạo điều kiện cho sinh viên thực tập nhiều hơn, nhưng việc góp ý về chương trình đào tạo vẫn chưa được chú trọng. Còn nhà trường thì khảo sát nhu cầu nhân lực chưa thực sự chính xác, nên hiệu quả liên kết đào tạo chưa cao.
TP. HCM cam kết gì?
Ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP. HCM khẳng định: "Giải quyết việc làm cho sinh viên là trách nhiệm của chính TP. HCM!"
Thành phố đã làm gì:
• Mỗi năm giải quyết 300.000+ việc làm, tạo 135.000 việc mới
• Giảm tỷ lệ thất nghiệp đô thị xuống dưới 3,8%
• 10 trường đại học đạt chuẩn quốc tế
• 21 trường đại học-cao đẳng đạt tiêu chuẩn giáo dục
• 72,3% sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp
• Thành lập Hội đồng Hiệu trưởng với 46 thành viên
• Có 372.000 doanh nghiệp và gần 400.000 sinh viên
Tuy nhiên, ông Phong cũng thừa nhận còn nhiều thách thức: "Thị trường lao động chưa hoàn chỉnh. Kinh tế thị trường biến đổi không ngừng, nhu cầu nhân lực thay đổi. Khoảng cách giữa kỹ năng được đào tạo và nhu cầu tuyển dụng vẫn còn xa."
Ông dẫn ví dụ đau lòng: báo quốc tế đăng tin sinh viên Việt Nam tốt nghiệp đại học nhưng phải làm việc ở khu vực kinh tế phi chính thức với thu nhập 5 triệu đồng/tháng. "Nỗi trăn trở lớn khi hoài bão và ước mơ đi vào ngõ cụt sau những năm học hành trên giảng đường", ông nói.
TP. HCM cam kết sẽ tạo mọi điều kiện để hoàn chỉnh hệ sinh thái thị trường lao động, tăng cường gắn kết nhà trường-doanh nghiệp, giảm thiểu khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế!
Tóm lại:
60% sinh viên làm trái ngành không phải tự nhiên mà có. Đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống: nhà trường cần cập nhật chương trình, doanh nghiệp cần tham gia nhiều hơn, chính quyền cần tạo môi trường tốt hơn, và quan trọng nhất - bản thân sinh viên phải chủ động tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường!
Đừng để 4 năm đại học trôi qua mà chỉ có bằng mà không có skills nhé các bạn!
Nguồn: svvn.tienphong.vn