Theo báo South China Morning Post, giá cả lên xuống thất thường khiến các dự án đầu tư LNG khắp châu Á đang đứng trước nguy cơ "toang" nặng đấy các bạn ơi!
Các ngân hàng lớn bắt đầu "nghỉ chơi" với nhiên liệu hóa thạch
Đầu năm nay, ông Werner Hoyer - Giám đốc Ngân hàng Đầu tư châu Âu đã thẳng thắn tuyên bố: "Thời kỳ của nhiên liệu hóa thạch đã hết rồi nha!". Từ đó đến giờ, các ông lớn châu Âu liên tục kêu gọi Ngân hàng Thế giới dừng cho vay các dự án khí đốt toàn cầu, cắt luôn mấy khoản hỗ trợ than và dầu
Tổng thống Mỹ Joe Biden ngay từ những ngày đầu nhậm chức cũng cam kết chấm dứt hỗ trợ tài chính công cho các dự án phát triển nhiên liệu hóa thạch ở nước ngoài rồi đó!
Mà không chỉ phương Tây đâu nha, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) cũng thông báo ngừng rót vốn cho dự án nhiệt điện than ở nước ngoài. Cái này nghe shock phết vì trước giờ Nhật vốn là "ông trùm" tài trợ điện đốt than cho các nước đang phát triển châu Á mà
Hiệu ứng domino kéo theo một loạt ngân hàng thương mại Nhật như Sumitomo Mitsui Banking Corp và Mizuho Bank cũng thay đổi chính sách theo. Đến tháng 2, Mitsubishi Corp còn rút khỏi một dự án điện than lớn ở miền Nam Việt Nam và cam kết không tham gia dự án than mới ở nước ngoài nữa!
Tuy các ngân hàng phát triển đa phương còn hơi "chậm chạp" trong việc áp dụng, nhưng làn sóng thay đổi từ các ngân hàng châu Á và áp lực từ phương Tây ngày càng rõ rệt. Ngân hàng Phát triển châu Á cũng sắp ra bản dự thảo chính sách năng lượng mới kéo dài hàng thập kỷ đấy!
Gánh nặng tài chính ngày càng đè nặng khi năng lượng tái tạo rẻ dần
Với nhiều quốc gia châu Á, các dự án dùng nhiên liệu hóa thạch đang dần trở thành "gánh nặng trên vai", đặc biệt khi công nghệ điện gió và năng lượng mặt trời ngày càng xịn mà giá lại giảm nữa chứ
Ở nhiều nước như Bangladesh, Pakistan và Indonesia, công suất điện than đang "thừa tè le", dẫn đến nhiều nhà máy hoạt động kém hiệu quả và phải ăn trợ cấp của chính phủ. Riêng Pakistan, các khoản "thanh toán theo công suất" dự kiến lên tới 10 tỷ USD/năm vào 2023 - nghe thôi đã thấy nặng nề rồi!
Vấn đề tương tự có thể sẽ xảy ra với cơ sở hạ tầng liên quan đến khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nhất là khi giá biến động mạnh thế này. Giá LNG tăng vọt trong mùa lạnh ở Đông Bắc Á hồi tháng Giêng đã ảnh hưởng ngay lập tức đến các nước đang phát triển, khiến nhiều cuộc đấu thầu LNG của Bangladesh và Pakistan bị hủy bay luôn!
Nếu không tìm được nguồn LNG đáng tin cậy và giá phải chăng, cơ sở hạ tầng ngành này sẽ không phát triển được, rồi chính phủ phải rút ví trợ cấp và giá điện tăng vèo vèo thôi
Bộ trưởng Năng lượng Qatar - quốc gia xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới - đã cảnh báo giá sẽ còn tăng đột biến hơn nữa đấy! Còn S&P Global Ratings đã nâng đánh giá rủi ro ngành dầu khí từ "trung bình" lên "cao vừa phải" vào hồi tháng Giêng luôn.
Do đó, các quyết định đầu tư LNG khắp châu Á có thể bị ảnh hưởng nặng vì giá nhiên liệu hóa thạch cao, nhu cầu dài hạn giảm cộng thêm năng lượng tái tạo rẻ hơn. Khoảng 50 tỷ USD dự án LNG khắp Việt Nam, Bangladesh và Pakistan có nguy cơ "toang" do giá cả biến động theo chiều hướng tăng!
Cái kết đắng của những cuộc khủng hoảng tài chính năng lượng
Kế hoạch 5 năm của Bangladesh (2020-2025) nhấn mạnh rằng việc phụ thuộc vào LNG hay than nhập khẩu đồng nghĩa với việc hoặc tăng giá điện, hoặc tăng trợ cấp, hoặc... áp dụng cả hai luôn! Đây là gánh nặng không bền vững chút nào. Hơn nữa, các khoản trợ cấp đã kìm hãm phát triển năng lượng tái tạo ở Bangladesh, khi công suất điện nơi đây vốn đã quá lớn rồi.
Pakistan cũng vậy thôi, khủng hoảng tài chính trong ngành điện đang "tệ hại vô cùng" luôn! Đáng chú ý, nợ do trợ cấp nhiên liệu hóa thạch một phần và các khoản thanh toán quá công suất dự kiến sẽ vượt 17 tỷ USD vào cuối năm tài chính này
Cũng trong năm nay, thuế điện đã tăng lần thứ 2 để ngăn chặn nợ tăng cao và áp lực từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Pakistan mới đây còn phải nhờ Trung Quốc xóa nợ các khoản vay điện than nữa!
Tháng 12 năm ngoái, Thủ tướng Imran Khan của Pakistan bất ngờ tuyên bố "sẽ không có thêm bất kỳ dự án năng lượng mới nào từ than đá". Tuyên bố này khiến hàng loạt nhà máy điện than rút khỏi thị trường, và xu hướng này dự kiến còn tiếp diễn trong năm nay!
Các khoản tài trợ trong quá khứ đã khiến nhiều quốc gia đang phát triển ở châu Á trở nên phụ thuộc vào than và LNG, dẫn đến các cuộc khủng hoảng tài chính trong lĩnh vực năng lượng như hiện nay.
Nguồn: soha.vn