NASA ai cũng biết rồi đúng không? Nhưng bạn có biết Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA chính là "trái tim" giúp con người khám phá vũ trụ không? JPL là nơi biến những giấc mơ vũ trụ thành hiện thực, đưa các tàu thăm dó, cảm biến và đủ thứ thiết bị xịn xò lên không gian.
Plot twist là JPL không thuộc NASA mà là của Học viện Công nghệ California (Caltech) và nhận tiền tài trợ từ NASA đó nha! JPL có nguồn gốc từ mấy bạn sinh viên Caltech hồi gần 1 thế kỷ trước, lúc đó họ lén lút nghiên cứu công nghệ tên lửa. Làm xịn quá nên quân đội Mỹ để mắt tới, rồi sau khi NASA thành lập năm 1958 thì JPL được "nhận vào đội hình" luôn. Ngoài việc tạo ra những cột mốc lịch sử trong ngành không gian, JPL còn có cả mấy kỷ lục thế giới cực độc đáo nữa đấy!
1. JPL từng tạo ra vật liệu xốp nhất hành tinh
Tháng 5/2002, Kỷ lục Guinness Thế giới đã công nhận JPL làm ra chất rắn có mật độ thấp nhất thế giới luôn nha mọi người! Đó là aerogel - một thứ silica (SiO₂) xốp nhẹ như mây được tạo ra bằng cách thay chất lỏng trong gel bằng khí. Nghe có vẻ đơn giản nhưng quy trình pha trộn, sấy khô siêu phức tạp, phát triển từ phát minh của Samuel Kistler năm 1932. Vật liệu này chịu được điều kiện khắc nghiệt của vũ trụ, được dùng để "bắt" bụi sao chổi luôn á!
Tiến sĩ Steve Jones của JPL đã phát triển loại aerogel với khối lượng riêng chỉ 3 miligam/cm³, ông còn nói: "Có lẽ không thể tạo ra loại aerogel nhẹ hơn như vậy". Nhưng mà... kỷ lục này đã bị phá rồi! Hiện tại theo Guinness, aerogel của Đại học Chiết Giang với khối lượng riêng 0,16 miligam/cm³ đang giữ ngôi vương từ ngày 27/2/2013 và chưa ai qua mặt được.
2. JPL giữ kỷ lục về tàu thăm dò nặng nhất
Kỷ lục aerogel có thể bị phá nhưng JPL còn giữ một kỷ lục khác cực đỉnh: Perseverance - chiếc tàu thăm dó "khủng" nhất từng được gửi lên hành tinh khác!
Sau 7 tháng bay từ Trái Đất, Perseverance do JPL chế tạo đã hạ cánh thành công trên Sao Hỏa vào tháng 2/2021. Trang bị của nó xịn sò vô cùng: máy quang phổ tia cực tím và tia X, cảm biến đo gió và thời tiết, cộng thêm hệ thống radar "RIMFAX" có thể quét dữ liệu sâu tới 10 mét dưới lòng đất Sao Hỏa nơi tàu không tới được. Đống thiết bị "xịn xò max" này khiến trọng lượng của nó phá kỷ lục luôn!
Kỷ lục Guinness Thế giới ghi nhận Perseverance là tàu thám hiểm hành tinh lớn nhất với trọng lượng 1.026,39 kg. Con số này tương đương khoảng 282 chiếc xe tự hành Sorato - loại robot nhỏ nhất thế giới chỉ nặng hơn 3,6 kg được thiết kế cho Giải thưởng Lunar X của Google (cuộc thi phát triển robot thăm dó vũ trụ giá rẻ đấy).
3. JPL lần đầu lên kế hoạch cho một con tàu lao thẳng xuống Sao Kim
Du hành vũ trụ khó vô cùng và tốn thời gian kinh khủng luôn á! Ví dụ Sao Kim không xa Trái Đất lắm, nhưng tàu nhanh nhất từng tới đó là Mariner 2 (khởi hành tháng 8/1962) cũng phải mất tới 109 ngày mới tới nơi. Con người cũng không thể đi dạo trên các hành tinh khác được vì môi trường quá khắc nghiệt.
Vì vậy các tàu thăm dò và phương tiện không người lái phải "gánh team" thay con người thôi. Một trong số đó là tàu Magellan, do công ty Martin Marietta (giờ là một phần của Lockheed Martin) chế tạo và phóng đi tháng 5/1989. Đây là nhiệm vụ đầu tiên trên thế giới quay quanh Sao Kim và lập bản đồ chi tiết, cung cấp thông tin chưa từng có về cấu tạo hành tinh này. Nhiệm vụ do JPL điều hành lần đầu tiên sử dụng thao tác phức tạp gọi là phanh khí động, dùng chính bầu khí quyển của Sao Kim để điều khiển tàu dễ hơn khi thu thập thông tin. Đây là nhiệm vụ một chiều vì sau khoảng 4 năm thu thập dữ liệu, JPL đã cho Magellan lao xuống bề mặt Sao Kim vào tháng 10/1994. RIP Magellan
4. Tổ chức cuộc thi sáng chế thiết bị độc đáo hàng năm
JPL có nhiệm vụ "đốt lửa" đam mê khoa học cho thế hệ trẻ, và cuộc thi sáng chế thiết bị hàng năm mang tên Thử thách Phát minh chính là một phần quan trọng của việc này. Năm 2023 đánh dấu 24 năm tổ chức cuộc thi, trong đó các đội thi sẽ ganh đua nhau để tạo ra cỗ máy đạt được một mục tiêu cụ thể. Thử thách năm 2023 là "Cuộc thi bỏ giấy vào giỏ" với mục đích "tạo ra một thiết bị có thể đặt một tờ giấy vào thùng rác bằng nhiều thao tác liên tiếp nhau". Nghe đơn giản nhưng làm khó vãi!
Vì người chơi rất đa dạng (từ nhân viên JPL đến học sinh các cấp), nên luôn có vô vàn phương pháp sáng tạo để giải quyết những nhiệm vụ tưởng chừng đơn giản này. Từ Cuộc thi thả bóng bowling năm 2004 đến Thử thách khăn giấy năm 2012, sự kiện này luôn mang đến những thử thách mới cực kỳ thú vị!
5. Khu phức hợp của JPL có diện tích "khủng" vô cùng
JPL là một pháo đài khoa học khổng lồ với khoảng 6.300 nhân viên và 150 tòa nhà làm việc mỗi ngày. Khu phức hợp này nằm tại chân đồi Pasadena thuộc khu Arroyo Seco ở bang California - đúng là nơi mấy bạn sinh viên Caltech thử nghiệm động cơ tên lửa hồi những năm 1930. Diện tích của JPL khoảng 71,63 hecta, tuy không quá lớn nhưng vẫn rộng hơn cả Công viên Disneyland ở California (34,4 hecta) đấy! Tưởng tượng JPL to hơn cả Disneyland là biết độ "khủng" rồi nhỉ?
Nguồn: tinhte.vn