Có những câu nói của cha mẹ khiến con cái bị tổn thương tâm lý, ảnh hưởng đến sự hình thành tính cách trong tương lai.
Lời nói là cầu nối giúp bố mẹ và con cái kết nối, thấu hiểu nhau hơn. Nhưng không phải ai cũng biết đâu là câu nói truyền năng lượng tích cực, đâu là câu nói khiến trẻ "phát ngán" và càng thêm nổi loạn đâu nha!
Trong một cuộc khảo sát gần đây, các nhà nghiên cứu đã liệt kê được 5 câu nói mà bố mẹ hay "spam" liên tục với con. Đây chính là những câu mà trẻ nghe vào là muốn bỏ chạy ngay, và càng nghe nhiều càng muốn "đối đầu" luôn. Nếu bạn đang trong list này thì nên suy nghĩ lại đó nha!
Có một câu chuyện khiến nhiều phụ huynh phải giật mình và tự hỏi: "Mình có đang làm vậy không ta?" Câu chuyện như này: Tiểu Xuyến (Trung Quốc) có ước mơ vào Đại học Nam Kinh nhưng mẹ cô lại không đồng ý. Bà mong con gái sẽ được nhận vào Đại học Thanh Hoa hoặc Đại học Bắc Kinh cho ra dáng.
Vì là mẹ đơn thân nên bà đặt toàn bộ kỳ vọng vào con gái và không cho phép cô làm theo ý mình. Kết cục là gì? Dưới áp lực từ mẹ, cô bị trầm cảm nặng và phải nằm viện điều trị trong một thời gian dài. Nghe mà thấy xót xa!
## 1. "Con phải làm theo mẹ/bố nói!"
Bố mẹ nào cũng muốn điều tốt đẹp nhất cho con mình thôi. Từ những trải nghiệm bản thân, họ đưa ra lời khuyên với mong muốn cuộc đời con được suôn sẻ, ít gian nan. Nhưng mà, can thiệp quá mức = huỷ hoại con đấy! Đây chính là hành động tước đi quyền lựa chọn và quyền chịu trách nhiệm trước cuộc đời của các bé.
Mỗi người nên có cuộc sống riêng của mình chứ! Bố mẹ có thể support và hướng dẫn con nhưng đừng ép buộc con sống theo kỳ vọng của mình nha.
## 2. "Con làm bài tập chưa đấy?"
Phụ huynh nào cũng lo lắng việc học của con hết. Lo con không học bài cũ, không làm bài tập, không đạt điểm cao khi kiểm tra. Vì vậy, họ cứ "dằn mặt" con liên tục, hỏi đi hỏi lại: "Con làm bài tập chưa đấy?"
Việc trẻ lười không làm bài hay mất tập trung khi học là chuyện bình thường mà. Vì vậy, nhiều bậc phụ huynh cứ hỏi đi hỏi lại câu này. Nếu con trả lời chưa làm xong thì chắc chắn sẽ ăn ngay một "combo": "Con biết hôm nay con chơi cả ngày rồi không?".
Những đứa trẻ ngày nào cũng bị "dí" làm bài tập chắc hẳn rất mệt mỏi, chán nản lắm! Giống như việc bố mẹ đi làm mà bị sếp giục: "Báo cáo đâu rồi? Sao đến giờ vẫn chưa xong?". Ai mà chịu được trời!
Mỗi đứa trẻ đều có thói quen và nhịp sinh hoạt riêng. Bố mẹ có thể quan sát và hướng dẫn trẻ cách sắp xếp thời gian hợp lý hơn. Chẳng hạn như bình tĩnh hỏi: "Con định làm bài tập lúc mấy giờ?", "Mất bao lâu để con hoàn thành?", "Con có cần bố/mẹ support không?"...
Để trẻ tự tìm ra cách học phù hợp với bản thân sẽ hiệu quả hơn gấp trăm lần so với việc thúc giục và cằn nhằn đó!
## 3. "Bố/mẹ bảo thế là thế!"
Bố mẹ cần có quyền hạn nhất định để con biết sợ và nghe lời. Tuy nhiên, nếu quen dùng uy quyền để ra lệnh, ép buộc con phải phục tùng trong mọi việc thì sẽ "phản dame" đấy! Nhà văn Rudolph Drakes đã viết trong cuốn "Children: The Challenge": "Bất cứ khi nào chúng ta ra lệnh hoặc ép buộc một đứa trẻ làm điều gì đó, nó sẽ dẫn đến cuộc xung đột, tranh cãi".
Mỗi đứa trẻ đều có những ý tưởng riêng của mình. Nếu bố mẹ không đồng cảm với suy nghĩ của con mà dùng quyền làm cha, làm mẹ để bác bỏ ý kiến thì trẻ sẽ phản kháng lại ngay. Chúng không nghe lời hoặc làm theo kiểu "đối chọi" luôn. Nguy hiểm hơn là lần sau chúng sẽ không chia sẻ gì nữa, tự làm theo ý mình thôi!
## 4. "Sao con không giỏi như con nhà người ta?"
Hầu hết những đứa trẻ đều có một "kẻ thù không đội trời chung" là "con nhà người ta". Một số bố mẹ lấy "con nhà người ta" làm "role model" cho con nhà mình. Họ nghĩ rằng cách so sánh này sẽ giúp trẻ nỗ lực, cố gắng nhiều hơn. Nhưng thực tế, trẻ ghét cay ghét đắng việc bị so sánh với bất kỳ ai khác!
Một số phụ huynh có suy nghĩ không thực tế, cứ mong con trở nên giỏi giang, ưu tú giống "con người ta" mà quên mất những ưu điểm của con mình. Việc so sánh, chê bai liên tục sẽ gây tổn thương tâm lý trẻ nghiêm trọng đấy! Dần dần trẻ sẽ mất đi sự tự tin, cứ cảm thấy bản thân kém hơn người khác mãi.
## 5. "Sao con ngốc/vô dụng thế!"
Một số bố mẹ khi thấy con làm sai thường hay thốt lên: "Sao con làm vậy, con ngốc quá!", "Con thật vô dụng!"... Nhà Tâm lý học người Mỹ từng chia sẻ: "Một khi người ta bị gán cho nhãn hiệu nào đó, họ sẽ trở thành người bị gán mác ấy".
Những lời nói hạ thấp của bố mẹ khiến trẻ vô thức nghĩ rằng bản thân thật sự tồi tệ, yếu kém. Đừng bao giờ underestimate tác động của lời nói đối với cuộc sống của trẻ nhé! Lời nói của bố mẹ cực kỳ quan trọng, góp phần hình thành tính cách cho con sau này đấy.
Nếu thật sự muốn con trở nên xuất sắc, bố mẹ cần tác động đến con bằng những lời nói và hành động tích cực. Hãy luôn động viên, khích lệ để con tự tin hơn vào bản thân mình nha!
Nguồn: kenh14.vn