Nhìn bề ngoài thì cứ tưởng Israel "gánh team" thay Mỹ chứ? Nhưng các chuyên gia về xung đột Syria lại bảo: "Khoan đã, không đơn giản vậy đâu!"
Ít nhất 42 người, trong đó có cả trẻ em, đã thiệt mạng trong một vụ tấn công nghi dùng vũ khí hóa học tại Douma, Đông Ghouta. Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức "thả thính" đe dọa dùng biện pháp quân sự và thề rằng Tổng thống Syria Bashar al-Assad sẽ phải trả "giá đắt". Ngay sau đó, máy bay Israel bay vào không kích căn cứ T4 của Syria ở Homs – mà lý do thì vẫn còn mù tịt.
Và tất cả drama này diễn ra trong vòng... 48 tiếng đồng hồ thôi nha!
Đòn đánh vào T4 - Plot twist không ai ngờ
Ban đầu mọi người cứ nghĩ cuộc tấn công vào căn cứ quân sự T4 ở phía Tây tỉnh Homs là do Mỹ "ra tay" như lời hứa. Sáng hôm đó, Tổng thống Trump vừa mới đe dọa sẽ đáp trả Syria xong thì căn cứ không quân bị tấn công luôn. Truyền thông nhà nước Syria liền la lên "Mỹ gây hấn!", nhưng plot twist là... không phải đâu!
Bộ Quốc phòng Mỹ phủ nhận ngay và luôn. Nguồn tin từ cả phía Mỹ lẫn Nga đều confirm: máy bay không kích T4 là của Israel, chứ không phải Mỹ. Còn chính phủ Israel thì... im thin thít, không giải thích gì cả
Nhìn qua thì có vẻ Israel đang "gánh hộ" Mỹ, làm việc bẩn để Mỹ khỏi dính líu. Nhưng các chuyên gia về xung đột Syria lại bác bỏ giả thuyết này và cho rằng, rất có thể Israel có "động cơ ngầm" riêng của họ đấy!
Thực ra Israel hay không kích các mục tiêu ở Syria lắm rồi. Lý do thường là vì những lo ngại liên quan tới an ninh quốc gia của Israel. Iran và lực lượng Hezbollah (một nhóm vũ trang Liban đang đánh nhau ở Syria) bị Israel coi là "mối nguy số 1". Khi không kích Syria, Israel thường nhắm vào các mục tiêu như lô vũ khí do Iran chuyển cho Hezbollah.
Còn căn cứ T4 bị tấn công lần này càng củng cố thêm nhận định trên. Không có lý do gì để cho rằng căn cứ này liên quan tới vụ tấn công hóa học nghi vấn ở Douma, nhưng đây lại là nơi Iran hoạt động "siêng năng" lắm đó
Hồi tháng 2, một máy bay không người lái của Iran được điều khiển từ T4 đã bay qua không phận phía Nam Syria vào tận Israel, khiến Israel quyết định không kích căn cứ luôn. Vậy nên có rất nhiều lý do để Israel có thể tấn công T4 thêm một lần nữa.
"Không có cách nào biết được chuyện gì đang diễn ra ở T4. Có thể ở đó có vũ khí", Michael Koplow, giám đốc chính sách của Diễn đàn Chính sách Israel nhận định.
Như vậy, rất có thể Israel tấn công Syria vì những lý do riêng của họ, có nghĩa là câu hỏi "Trump sẽ phản ứng thế nào với vụ tấn công hóa học" vẫn còn bỏ ngõ
Tấn công hay thành "hổ giấy"?
Nội chiến Syria đã kéo dài từ năm 2011 với sự tham gia của rất nhiều phe phái. Tuy nhiên, cây viết Zack Beauchamp của Vox News thừa nhận, trong vòng 2 năm rưỡi trở lại đây, phe chính phủ Syria đang "lên đỉnh". Theo ông Beauchamp, sự hỗ trợ đường không của Nga cùng sự hiện diện trên chiến trường của lực lượng Iran là nguyên nhân chính.
Vox News cho rằng vũ khí hóa học đã được sử dụng nhiều lần ở Syria rồi, nhưng vụ việc vừa xảy ra cuối tuần qua tại Douma khác biệt ở quy mô tấn công.
Trước đây, việc sử dụng vũ khí hóa học quy mô lớn ở khu vực đông dân đã hai lần khiến Mỹ đe dọa dùng vũ lực: một lần vào năm 2013, một lần vào tháng 4/2017.
Hồi 2013, Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đã đe dọa can thiệp vào cuộc xung đột sau khi Washington cho rằng Damascus vượt qua "lằn ranh đỏ" về sử dụng vũ khí hóa học. Tuy nhiên, ông Obama đã "thụt lùi" sau khi Syria chấp thuận loại bỏ kho vũ khí hóa học của mình trong một thỏa thuận do Nga làm trung gian.
Còn vào tháng 4/2017, Tổng thống Trump ra lệnh phóng 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk vào một căn cứ không quân của Syria sau vụ tấn công hóa học ở Khan Sheikhoun khiến hơn 80 người thiệt mạng.
Mục đích là để trừng phạt ông Assad và gửi tín hiệu rằng bất cứ cuộc tấn công hóa học nào trong tương lai cũng phải đối mặt với vũ lực từ Mỹ. Rõ ràng là nước đi này không "ngon" như dự tính rồi
Giờ đây, Mỹ rơi vào tình huống hoặc phải tiến hành một đợt tấn công khác, hoặc có nguy cơ trở thành "hổ giấy" trong mắt cộng đồng quốc tế – tức là "hùng hổ" mồm thôi chứ không làm được gì
Cục diện có thay đổi không?
Tổng thống Mỹ đã lên án vụ tấn công và tuyên bố sẽ sớm đưa ra phương án đáp trả. Đây cũng chính là kiểu suy nghĩ đã dẫn tới cuộc tấn công vào Syria năm ngoái.
Theo nguồn tin Nhà Trắng, loạt ảnh về trẻ em Syria bị nhiễm độc do Ivanka Trump và cố vấn Nhà Trắng khi đó là Dina Powell tập hợp đã khiến ông Trump xúc động và dẫn ông tới quyết định tấn công vào căn cứ Shayrat.
Những hình ảnh tương tự về Douma cũng xuất hiện vào thời gian này. Đội ngũ cố vấn chính sách ngoại giao của ông Trump, trong đó có tân cố vấn Bolton, thì khá "cứng rắn". Vì vậy, ông Beauchamp nhận định có khả năng Mỹ sẽ đáp trả bằng quân sự trong những ngày tới.
Câu hỏi đặt ra là: liệu một cuộc tấn công như vậy có "làm nên khác biệt" trên chiến trường hay không?
Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng ông muốn chấm dứt sự can thiệp của Mỹ vào cuộc chiến Syria. Để tiến hành một chiến dịch có tính toán nhằm gây tổn hại tới năng lực quân sự của ông Assad sẽ mất nhiều thời gian và rủi ro cao. Do đó, các chuyên gia tỏ ra hoài nghi về mức độ phản ứng mà ông Trump đưa ra.
"Mỹ có thể tiến hành tấn công kiểu biểu tượng để răn đe việc sử dụng vũ khí hóa học trong tương lai", Ilan Goldenberg, chuyên gia của Trung tâm An ninh Mỹ Mới phân tích, "Tôi rất nghi ngờ việc nó có thể vượt qua mức đó. Vẫn còn người Nga nữa và bất cứ hành động leo thang đáng chú ý nào cũng có thể làm tăng nguy cơ leo thang với Nga".
Nguồn: soha.vn