Nghe sốc chưa các bạn ơi! Có tới khoảng 4 triệu người Việt Nam đang phải sống chung với căn bệnh hen phế quản - một "sát thủ" nguy hiểm có thể "bóp nghẹt" đường thở bất cứ lúc nào Mà đáng báo động là nhóm hen nặng tuy không chiếm tỷ lệ lớn nhưng lại là "thủ phạm" chính gây ra đa số các ca phải nhập viện, tử vong và tốn kém chi phí y tế khủng khiếp luôn!
Thông tin này vừa được công bố tại hội thảo khoa học "Kỷ nguyên mới trong điều trị hen nặng: Từ kiểm soát triệu chứng đến lui bệnh lâm sàng với kháng TSLP" (TSLP là liệu pháp sinh học siêu mới trong điều trị hen phế quản, đặc biệt là hen nặng nha) do Hội Hô hấp Việt Nam phối hợp cùng AstraZeneca Việt Nam tổ chức ngày 19/4 tại Sài Gòn, với sự góp mặt của nhiều chuyên gia hô hấp đỉnh cao trong và ngoài nước.
Gánh nặng bệnh tật và cái nghịch lý "phát hoảng"
Theo các chuyên gia chia sẻ thì tỷ lệ mắc hen ở Việt Nam mình khoảng 4 đến 4,2% dân số, tương đương hơn 4 triệu người luôn á. Riêng ở các bé thì con số này còn cao hơn nhiều, lên tới khoảng 10% Mỗi năm, bệnh này gây ra hàng nghìn ca tử vong, chủ yếu do kiểm soát kém hoặc xử lý chậm khi cơn hen kịch phát.
Điểm đáng chú ý nhất là: nhóm hen nặng chỉ chiếm khoảng 7–11% tổng số ca nhưng lại "ngốn" tới gần 60% chi phí điều trị Đây được xem là "nghịch lý y tế" kinh điển khi số ít bệnh nhân lại gánh phần lớn gánh nặng kinh tế của cả hệ thống y tế luôn!
PGS.TS.BS. Lê Thị Tuyết Lan, Chủ tịch Liên Chi hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM cho biết, người bị hen nặng có nguy cơ phải cấp cứu nhập viện cao gấp 10 lần và nguy cơ tử vong cao gấp đôi so với hen nhẹ và trung bình nè. Trung bình mỗi bệnh nhân có hơn 2 đợt kịch phát mỗi năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học tập, làm việc và chất lượng sống giảm sút thấy rõ.
"Trong điều kiện hiện nay, nếu được chẩn đoán sớm, tiếp cận thuốc đầy đủ và tuân thủ điều trị, bệnh nhân hen hoàn toàn có thể sống bình thường. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là người bệnh không tuân thủ điều trị hoặc chưa được chẩn đoán kịp thời" - PGS Lan nhấn mạnh.
Khi điều trị hóa ra lại là "con dao hai lưỡi"
Một thực tế đáng lo là nhiều bệnh nhân hen nặng vẫn phải phụ thuộc vào thuốc đường uống kéo dài để kiểm soát bệnh. Tuy có hiệu quả ngắn hạn nhưng nhóm thuốc này lại gây ra hàng loạt tác dụng phụ nghiêm trọng như loãng xương, đái tháo đường, đục thủy tinh thể và biến chứng tim mạch nữa
Theo GS. David Jackson, Giáo sư chuyên ngành Hô hấp, Đại học King's College London (Vương quốc Anh), trước khi có các liệu pháp sinh học, corticosteroid đường uống gần như là lựa chọn duy nhất cho hen nặng. "Nhưng đây là cái giá rất lớn. Người bệnh không chỉ phải vật lộn với triệu chứng mà còn phải đối mặt với tác dụng phụ tích lũy theo thời gian" - ông chia sẻ.
Thực tế lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân rơi vào vòng xoáy nhập viện – điều trị – tái phát không hồi kết. Các cơn hen có thể xuất hiện bất ngờ, đặc biệt vào ban đêm, gây khó thở dữ dội, thậm chí suy hô hấp cấp nếu không được xử lý kịp thời
Không chỉ người bệnh mà ngay cả bác sĩ cũng đối mặt với nhiều khó khăn trong việc kiểm soát hen nặng. Theo PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, việc chẩn đoán hen nặng không hề đơn giản do bệnh có biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như dị ứng, môi trường, bệnh đồng mắc.
"Có những bệnh nhân điều trị nhiều năm, dùng đủ phác đồ nhưng vẫn không kiểm soát được bệnh. Điều này tạo ra cảm giác bất lực cho bác sĩ và áp lực lớn cho hệ thống y tế" - ông chia sẻ.
Ngoài ra, tình trạng tiếp cận y tế chưa đồng đều giữa các vùng miền cũng là rào cản lớn. Ở nhiều khu vực, bệnh nhân chưa được chẩn đoán đúng hoặc điều trị chưa phù hợp, dẫn đến biến chứng nặng.
Hy vọng từ liệu pháp mới và chiến lược "xịn xò"
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng cần một chiến lược toàn diện để giảm gánh nặng hen nặng tại Việt Nam. Trọng tâm gồm ba yếu tố: phát hiện sớm, chuyển tuyến đúng và điều trị tối ưu.
PGS Tuyết Lan nhấn mạnh vai trò của các liệu pháp sinh học thế hệ mới trong điều trị hen nặng. "Đây là bước ngoặt quan trọng, giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, giảm nhu cầu sử dụng corticosteroid toàn thân và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân. Các thuốc sinh học có thể giúp giảm đáng kể số cơn hen nặng, hạn chế nhập viện và mở ra cơ hội lui bệnh lâm sàng, điều trước đây rất khó đạt được".
Bên cạnh đó, PGS Lê Khắc Bảo đề xuất ngành y tế cần tăng cường đào tạo bác sĩ tuyến cơ sở để nhận diện sớm hen nặng, đồng thời xây dựng các trung tâm chuyên sâu có đủ năng lực chẩn đoán và điều trị. Việc mở rộng tiếp cận các liệu pháp tiên tiến, đặc biệt thông qua bảo hiểm y tế, cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển lớn trong quản lý bệnh nha
Nguồn: kenh14.vn
Thông tin này vừa được công bố tại hội thảo khoa học "Kỷ nguyên mới trong điều trị hen nặng: Từ kiểm soát triệu chứng đến lui bệnh lâm sàng với kháng TSLP" (TSLP là liệu pháp sinh học siêu mới trong điều trị hen phế quản, đặc biệt là hen nặng nha) do Hội Hô hấp Việt Nam phối hợp cùng AstraZeneca Việt Nam tổ chức ngày 19/4 tại Sài Gòn, với sự góp mặt của nhiều chuyên gia hô hấp đỉnh cao trong và ngoài nước.
Gánh nặng bệnh tật và cái nghịch lý "phát hoảng"
Theo các chuyên gia chia sẻ thì tỷ lệ mắc hen ở Việt Nam mình khoảng 4 đến 4,2% dân số, tương đương hơn 4 triệu người luôn á. Riêng ở các bé thì con số này còn cao hơn nhiều, lên tới khoảng 10% Mỗi năm, bệnh này gây ra hàng nghìn ca tử vong, chủ yếu do kiểm soát kém hoặc xử lý chậm khi cơn hen kịch phát.
Điểm đáng chú ý nhất là: nhóm hen nặng chỉ chiếm khoảng 7–11% tổng số ca nhưng lại "ngốn" tới gần 60% chi phí điều trị Đây được xem là "nghịch lý y tế" kinh điển khi số ít bệnh nhân lại gánh phần lớn gánh nặng kinh tế của cả hệ thống y tế luôn!
PGS.TS.BS. Lê Thị Tuyết Lan, Chủ tịch Liên Chi hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TP.HCM cho biết, người bị hen nặng có nguy cơ phải cấp cứu nhập viện cao gấp 10 lần và nguy cơ tử vong cao gấp đôi so với hen nhẹ và trung bình nè. Trung bình mỗi bệnh nhân có hơn 2 đợt kịch phát mỗi năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học tập, làm việc và chất lượng sống giảm sút thấy rõ.
"Trong điều kiện hiện nay, nếu được chẩn đoán sớm, tiếp cận thuốc đầy đủ và tuân thủ điều trị, bệnh nhân hen hoàn toàn có thể sống bình thường. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là người bệnh không tuân thủ điều trị hoặc chưa được chẩn đoán kịp thời" - PGS Lan nhấn mạnh.
Khi điều trị hóa ra lại là "con dao hai lưỡi"
Một thực tế đáng lo là nhiều bệnh nhân hen nặng vẫn phải phụ thuộc vào thuốc đường uống kéo dài để kiểm soát bệnh. Tuy có hiệu quả ngắn hạn nhưng nhóm thuốc này lại gây ra hàng loạt tác dụng phụ nghiêm trọng như loãng xương, đái tháo đường, đục thủy tinh thể và biến chứng tim mạch nữa
Theo GS. David Jackson, Giáo sư chuyên ngành Hô hấp, Đại học King's College London (Vương quốc Anh), trước khi có các liệu pháp sinh học, corticosteroid đường uống gần như là lựa chọn duy nhất cho hen nặng. "Nhưng đây là cái giá rất lớn. Người bệnh không chỉ phải vật lộn với triệu chứng mà còn phải đối mặt với tác dụng phụ tích lũy theo thời gian" - ông chia sẻ.
Thực tế lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân rơi vào vòng xoáy nhập viện – điều trị – tái phát không hồi kết. Các cơn hen có thể xuất hiện bất ngờ, đặc biệt vào ban đêm, gây khó thở dữ dội, thậm chí suy hô hấp cấp nếu không được xử lý kịp thời
Không chỉ người bệnh mà ngay cả bác sĩ cũng đối mặt với nhiều khó khăn trong việc kiểm soát hen nặng. Theo PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, việc chẩn đoán hen nặng không hề đơn giản do bệnh có biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như dị ứng, môi trường, bệnh đồng mắc.
"Có những bệnh nhân điều trị nhiều năm, dùng đủ phác đồ nhưng vẫn không kiểm soát được bệnh. Điều này tạo ra cảm giác bất lực cho bác sĩ và áp lực lớn cho hệ thống y tế" - ông chia sẻ.
Ngoài ra, tình trạng tiếp cận y tế chưa đồng đều giữa các vùng miền cũng là rào cản lớn. Ở nhiều khu vực, bệnh nhân chưa được chẩn đoán đúng hoặc điều trị chưa phù hợp, dẫn đến biến chứng nặng.
Hy vọng từ liệu pháp mới và chiến lược "xịn xò"
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng cần một chiến lược toàn diện để giảm gánh nặng hen nặng tại Việt Nam. Trọng tâm gồm ba yếu tố: phát hiện sớm, chuyển tuyến đúng và điều trị tối ưu.
PGS Tuyết Lan nhấn mạnh vai trò của các liệu pháp sinh học thế hệ mới trong điều trị hen nặng. "Đây là bước ngoặt quan trọng, giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, giảm nhu cầu sử dụng corticosteroid toàn thân và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân. Các thuốc sinh học có thể giúp giảm đáng kể số cơn hen nặng, hạn chế nhập viện và mở ra cơ hội lui bệnh lâm sàng, điều trước đây rất khó đạt được".
Bên cạnh đó, PGS Lê Khắc Bảo đề xuất ngành y tế cần tăng cường đào tạo bác sĩ tuyến cơ sở để nhận diện sớm hen nặng, đồng thời xây dựng các trung tâm chuyên sâu có đủ năng lực chẩn đoán và điều trị. Việc mở rộng tiếp cận các liệu pháp tiên tiến, đặc biệt thông qua bảo hiểm y tế, cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển lớn trong quản lý bệnh nha
Nguồn: kenh14.vn