MeoMimi3223
New member
Chúng mình giờ đã quá quen với chuyện thắng trận = ăn 3 điểm, đúng không nè? Cứ tưởng nó là luật "tự xưa tự xưa" rồi. Nhưng plot twist đây: quy định này mới "ra lò" gần đây thôi, và từ nhiều góc nhìn thì... nó là một "phát minh" siêu tai hại luôn ấy!
**Phần thưởng đáng giá hay sao? **
Alan Durban không phải tên tuổi gì "xịn xò" trong làng HLV đâu. Đội Stoke City mà ông cầm quân những năm 80 thế kỷ trước càng chẳng có gì để bàn. Nhưng chỉ MỘT câu nói của Durban cũng đủ viral và khiến ông được ghi nhớ như người góp phần tạo nên cuộc cách mạng điểm số trong bóng đá.
Tháng 10/1980, khi bị báo chí "ném đá" thậm tệ vì chơi phòng thủ quá "rùa" trong trận hòa 0-0 với Arsenal, vị chiến lược gia người xứ Wales đã đáp trả cực gắt: "nếu các anh thích những gì hấp dẫn, về nhà mà xem bọn hề ấy". Quote này đại diện luôn cho tư tưởng của phần lớn, nếu không muốn nói là TẤT CẢ các HLV thời đó: kết quả là trên hết, để đạt được thì mọi giá đều ok, kể cả việc chơi "anti-football" và phá nát trận đấu.
Lối chơi nhàm chán của các CLB, khủng hoảng kinh tế ở Anh, giá vé tăng vọt và TV phổ biến hơn đã khiến lượng khán giả đến sân tụt dốc không phanh trong thập niên 1980 – chỉ còn khoảng 50% so với đỉnh cao những năm 1950. Bóng đá Anh lúc đó nguy cấp thiệt sự và Jimmy Hill – cựu Chủ tịch Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp (PFA) đã nghĩ ra một solution để kéo fan quay lại.
Lấy cảm hứng từ Durban, Hill đề xuất đổi luật theo hướng "buff" cho các CLB chịu lên tấn công, cụ thể là trao 3 điểm cho đội thắng thay vì 2 điểm như trước. Năm 1981, chưa đầy một năm sau phát biểu của Durban, Hill đã thuyết phục được FA áp dụng luật 3 điểm/trận thắng. Đến năm 1994, FIFA cũng quyết định "copy" người Anh vì sợ NHM bóng đá Mỹ – thị trường tiềm năng cực lớn – sẽ thấy boring trước cảnh các đội cố chơi an toàn và kiếm hòa.
Năm 1995, hầu hết các giải VĐQG lớn đã chuyển sang tính 3 điểm cho mỗi trận thắng. Chủ tịch FIFA Sepp Blatter từng tuyên bố rằng "đó là quyết định quan trọng nhất từng được đưa ra trong lịch sử trò chơi, và nó tưởng thưởng cho những đội bóng theo đuổi lối chơi cống hiến". Nghe hợp lý phết nhỉ? 3 điểm thì chắc chắn ngon hơn 2 điểm và các CLB sẽ xông lên tấn công hơn, nhưng liệu sự thực có như vậy không?
**Thành công nhưng... không thành công?**
Nếu chỉ xét theo tiêu chí kích thích các CLB xông lên giành thắng lợi và giảm số trận hòa thì đúng là luật 3 điểm đã thành công. Trong 5 mùa giải hạng Nhất Anh (lúc đó còn gọi là First Division) gần nhất trước khi luật 3 điểm được áp dụng, có trung bình 133 trận hòa mỗi mùa, cao hơn khá nhiều so với con số 113,4 trận/mùa ở 5 mùa sau đó. Số liệu từ các giải VĐQG Đức và Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho ra kết quả tương tự, nhưng đó không phải toàn bộ story đâu nha. Những con số khô khan không thể phản ánh hết được diễn biến trận đấu, và số trận hòa ít hơn không có nghĩa là các trận đấu diễn ra hay hơn đâu.
Trên thực tế, luật 3 điểm hóa ra lại có tác động tiêu cực đến chất lượng các trận đấu luôn á! Trước đây, khi một trận thắng chỉ có giá trị 2 điểm thì để bị gỡ hòa cũng chỉ tương đương với việc đánh rơi 1 điểm thôi (từ được 2 thành được 1), nhưng bây giờ thì để bị gỡ hòa có nghĩa là đánh mất tận 2 điểm luôn (từ được 3 thành được 1)
Rõ ràng là các CLB có nhiều thứ để mất hơn, và hệ quả là họ chuyển sang chơi bóng thận trọng hơn, hoặc nói thẳng ra là thực dụng và xấu xí hơn một khi đã vươn lên dẫn trước. Đội nào có khả năng cầm bóng tốt (Man City hoặc Arsenal chẳng hạn) sẽ chuyền bóng vòng vo nhằm làm chậm nhịp độ trận đấu, tạo cơ hội cho mình nghỉ ngơi và không cho đối thủ cơ hội phản công.
Đội nào không thể giữ bóng lâu thì sẽ lùi về phòng ngự chặt và đương nhiên là không ngại phá nát trận đấu bằng mọi giá. Với sự tồn tại của luật 3 điểm thì, về lý thuyết, một trận đấu sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn rất nhiều sau khi đã có tỷ số (so với trường hợp tính 2 điểm), và rất tiếc là lý thuyết đó lại... đúng đấy!
**Tất cả vì 3 điểm**
Trong cuốn sách "The Numbers Game: Why Everything You Know About Soccer Is Wrong", hai chuyên gia thống kê Chris Anderson (ĐH Cornell, Mỹ) và David Sally (ĐH Dartmouth, Mỹ) đã khẳng định rằng luật 3 điểm mang lại lợi ích cho bóng đá thực dụng chứ không phải bóng đá tấn công đâu nha.
Họ có lý đấy, bởi trong một nghiên cứu được xuất bản trên Tạp chí Kinh tế thể thao (Journal of Sports Economics) số tháng 6/2009 thì các tác giả Alexander Dilger và Hannah Geyer (cùng ở ĐH Munster, Đức) đã chứng minh được rằng các đội bóng ở Anh, Đức và TBN có xu hướng phạm nhiều lỗi và nhận nhiều thẻ phạt hơn mỗi khi họ kiếm được bàn dẫn trước.
Nguyên lý ở đây cực kỳ đơn giản: khi bạn đã dẫn 1-0 chẳng hạn, giá trị của 1 bàn thắng nữa nhỏ hơn rất nhiều so với 1 bàn thua. Nếu ghi thêm một bàn thì bạn chỉ thắng đậm hơn và thuyết phục hơn thôi (nhưng về điểm số thu hoạch không khác biệt gì), còn nếu không may để thủng lưới một bàn thì chiến thắng sẽ tạm thời vuột khỏi tay bạn và mọi thứ quay lại vạch xuất phát.
Nếu chừng đó chưa đủ thuyết phục thì còn có công trình của hai nhà kinh tế học Luis Garicano và Ignacio Palacios – Huerta (ĐH Chicago, Mỹ) nữa nè. Họ đã so sánh dữ liệu ở giải VĐQG TBN trong hai giai đoạn, đầu tiên là 1991-1995 và sau đó là 1995-1999, tức trước và sau khi luật 3 điểm có hiệu lực.
Sau khi loại bỏ các yếu tố ngẫu nhiên như mức độ nghiêm khắc của trọng tài, chấn thương... thì Garicano và Palacios – Huerta kết luận rằng luật 3 điểm đã tỏ ra không hiệu quả, ít nhất là trong môi trường La Liga. Cụ thể, khi luật 3 điểm được áp dụng thì số lượng cầu thủ phòng ngự được các đội bóng tung vào sân sau khi có bàn dẫn trước đã tăng tới 28% so với thời của luật 2 điểm
Ngoài ra, số pha phạm lỗi và thẻ vàng cũng tăng thêm 10% (vì các đội dẫn trước cố gắng hơn trong việc bảo toàn tỉ số). Tệ hại nhất, hai ông này đã chứng minh rằng luật 3 điểm thực ra có ảnh hưởng xấu đến số khán giả tới sân luôn nha!
Luật 3 điểm thực ra không có quá nhiều tác động tích cực đến bóng đá. Tại VCK World Cup 1994, khi luật 3 điểm lần đầu được sử dụng, có trung bình 2.71 bàn thắng được ghi trong mỗi trận so với con số 2.31 bàn của Italia 90 và 2.54 bàn của Mexico 86.
Tuy nhiên sự tăng trưởng đó không hẳn là do luật 3 điểm, mà còn nhờ tác động từ luật cấm thủ môn bắt bóng sau các pha chuyền về (giúp các trận đấu ít bị "cắt" vụn hơn) và luật phạt thẻ đỏ với các pha xoạc bóng từ phía sau (giúp các cầu thủ tấn công chơi bóng thoải mái hơn).
Tương tự, nếu chỉ tính 2 điểm/trận thắng trong tất cả các mùa giải từ năm 1981 (khi bắt đầu áp dụng luật 3 điểm) tới nay thì danh sách các CLB vô địch Premier League cũng hầu như không đổi, với ngoại lệ duy nhất là Man United chứ không phải Blackburn sẽ đăng quang ở mùa 1994/95. Xem ra những lợi ích mà luật 3 điểm mang lại chưa chắc, nếu không muốn nói là rất khó, bù đắp được cho các tác hại của nó rồi đấy
Nguồn: soha.vn