Không còn là cơn ác mộng về việc bị AI "cướp cơm", năm 2025 đánh dấu kỷ nguyên "cộng sinh" giữa lao động trẻ và trí tuệ nhân tạo Nhưng plot twist thực sự sẽ đến vào 2026 khi kỹ năng AI chính thức trở thành "passport" để sinh tồn trên thị trường lao động đấy!
Trao đổi với Phóng viên Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Hinh - Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng Công nghệ và Đào tạo nguồn nhân lực (ITAT) đã có những phân tích cực sâu sắc về làn sóng AI năm 2025 và dự báo bùng nổ cho gen Z vào năm 2026.
2025: Từ "drama" bị thay thế đến thời kỳ sống chung hòa bình với AI
Năm 2023, 2024 ai cũng lo sợ AI sẽ "xóa sổ" công việc của mình. Nhưng đánh giá về 2025, ông Nguyễn Văn Hinh khẳng định thị trường đang bước vào giai đoạn cộng sinh thực sự – công nghệ không "phũ" với con người mà còn hỗ trợ làm việc hiệu quả hơn nữa
Để hiểu rõ hơn sự chuyển đổi này, ông Hinh gợi ý nhìn lại lịch sử phát triển của AI. Ý tưởng kiểm tra khả năng tư duy của máy móc (Phép thử Turing) được Alan Turing đề xuất từ năm 1950. Còn nghiên cứu AI hiện đại được xem là bắt đầu từ Hội nghị Dartmouth năm 1956. Nếu năm 2023 mình chỉ chat với AI bằng text thuần túy, năm 2024 đưa data cho AI phân tích, thì 2025 là thời điểm của AI đa phương tiện và bắt đầu tích hợp vào robot vật lý luôn rồi
Chuyên gia khẳng định 2025 không phải năm AI "cướp" công việc, mà là năm công nghệ giúp người lao động tăng năng suất. Đây là mối quan hệ cộng sinh, cả hai cùng tạo ra giá trị cộng hưởng. Giống như Cách mạng công nghiệp lần đầu tiên, khi máy hơi nước ra đời, người lao động cũng từng phản đối vì sợ thất nghiệp. Nhưng thực tế lịch sử đã chứng minh, máy móc càng phát triển, sản xuất càng tối ưu và đời sống con người càng lên hơn mà!
Định nghĩa lại "sức lao động" trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh mới, ông Hinh đưa ra góc nhìn khác biệt về năng lực nhân sự. Theo ông, AI giống như đòn bẩy để khuếch đại sức lao động, nhưng đòn bẩy chỉ hữu ích khi có điểm tựa vững chắc là nội lực con người.
Cụ thể, sức lao động của nhân sự trong kỷ nguyên số phải là tổng hòa của 3 yếu tố: tri thức, thể lực và tinh thần. Nếu bạn có tri thức sâu, tư duy tốt và tinh thần tích cực, AI sẽ giúp bạn nhân bản giá trị công việc lên gấp nhiều lần. Ngược lại, nếu nền tảng "rỗng ruột", sự hỗ trợ của công cụ sẽ vô nghĩa, thậm chí chỉ tạo ra những sản phẩm hời hợt, thiếu chiều sâu
Quan sát thực tế hiện nay, ông Hinh chỉ ra thái độ tiếp nhận AI của giới trẻ đang phân hóa rõ rệt thành 3 nhóm:
• Nhóm tiên phong: Coi công nghệ là lợi thế, sử dụng nghiêm túc để tối ưu hóa công việc và đang được doanh nghiệp "săn lùng"
• Nhóm "đối phó": Dùng AI để làm tắt, gian lận hoặc hoàn thành công việc cẩu thả
• Nhóm "anti": Giữ thái độ tiêu cực hoặc bảo thủ, không chịu cập nhật xu thế mới
Chuyên gia nhấn mạnh: ai biết cách cộng sinh sẽ giữ được vị thế, còn ai bảo thủ thì việc bị đào thải là điều tất yếu thôi!
Dự báo 2026: Kỹ năng AI trở thành tiêu chuẩn "sống còn"
Từ đánh giá năm 2025, chuyên gia Nguyễn Văn Hinh đưa ra dự báo quan trọng cho 2026. Ông cho rằng 2025 có thể chưa thấy tác động quá lớn, nhưng 2026 sẽ là bước ngoặt về tiêu chuẩn nhân sự.
Khi các nền tảng AI như ChatGPT, Gemini, Grok... đã hoàn thiện và đi sâu vào hệ sinh thái doanh nghiệp, kỹ năng sử dụng AI sẽ không còn là "điểm cộng" mà trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Ông Hinh dự báo trong 2026, kỹ năng AI nhiều khả năng sẽ xuất hiện phổ biến trong các JD tuyển dụng. Doanh nghiệp sẽ ưu tiên những bạn biết dùng công cụ để giảm chi phí vận hành và tăng hiệu suất
Lúc này, cuộc cạnh tranh không phải giữa con người và AI, mà là giữa người biết dùng AI và người không biết dùng AI. Khi một nhân sự biết dùng công cụ để làm việc bằng mười người, thị trường lao động sẽ co lại về số lượng nhưng yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng.
Trước bối cảnh các khung năng lực số đang dần được hoàn thiện bởi Bộ Khoa học và Công nghệ hay Bộ Giáo dục và Đào tạo, lời khuyên dành cho sinh viên là phải chủ động. Thay vì ngồi lo lắng trước sự phát triển của AI, gen Z và các bạn lao động trẻ cần chủ động trang bị kiến thức nền tảng, rèn luyện tư duy và kỹ năng công nghệ, tham gia thực tập, trải nghiệm thực tế để làm chủ AI và biến công nghệ này thành lợi thế cạnh tranh của bản thân
Nguồn: svvn.tienphong.vn