BinCoco6002
New member
Đường phố Bắc Kinh giờ biến hình nhanh đến mức không ai ngờ được – cứ như lạc vào phim viễn tưởng vậy! 
Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Bắc Kinh đã thay da đổi thịt hoàn toàn. Tiếng ồn ào, mùi khói xe giờ đã bay màu, thay vào đó là sự yên tĩnh đến lạ kỳ của một siêu đô thị. Đường phố vẫn đông đúc xe cộ như thường, nhưng hầu hết đều là xe điện với biển số màu xanh lá cây cực đặc trưng.
Và đây không phải chuyện riêng của Bắc Kinh đâu nhé! Theo Li Shuo – Giám đốc trung tâm khí hậu Trung Quốc tại Viện Chính sách Xã hội Châu Á, những ai từ các nước "nghiện xăng" đến các thành phố lớn của Trung Quốc đều choáng ngợp trước sự yên tĩnh này.
Anh chia sẻ với CNN rằng cảm giác như đang bước vào thế giới tương lai luôn á!
Quay ngược về 11 năm trước, khi đang đi xem dòng xe sang của SAIC Motor – một ông lớn ngành ô tô Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có bài phát biểu "đặt nền móng" cho cả đế chế xe điện sau này.
"Việc chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu hay xây dựng nền tảng vững vàng trong lĩnh vực này là chìa khóa giúp tăng cường khả năng cạnh tranh trên toàn cầu", Tân Hoa Xã dẫn lời ông Tập năm 2014.
Ông nhấn mạnh luôn rằng muốn trở thành quốc gia sản xuất ô tô hùng mạnh thì phải phát triển xe năng lượng mới thôi!
Và thực sự thì sự tăng trưởng xe điện của Trung Quốc là cực kỳ phi thường! Hơn một nửa số xe mới bán ra là xe điện, đưa thị trường ô tô lớn nhất thế giới này lên con đường bye bye xe xăng trong những thập kỷ tới. Năm ngoái, doanh số bán xe điện của Trung Quốc tăng vọt lên 11 triệu chiếc, tăng gần 40% so với năm 2023 theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu Rho Motion của Anh. Shuo nhận định đây là "sự chuyển đổi không thể đảo ngược" rồi đó!
Cuộc cách mạng xe điện này giúp Trung Quốc củng cố vị thế boss trong công nghệ sạch và khẳng định vị thế dẫn đầu toàn cầu về khí hậu, trong khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tăng cường xài nhiên liệu hóa thạch.
Điều này còn làm rung chuyển cả thị trường dầu mỏ nữa chứ! Các chuyên gia dự đoán nhu cầu dầu mỏ có thể đang đạt đỉnh ở Trung Quốc rồi – nghĩa là từ tăng sẽ chuyển sang giảm – nhưng tác động còn lan rộng hơn nhiều. Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, những gì xảy ra ở đây có tác động domino đến thị trường dầu mỏ toàn cầu luôn.
Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, bật mí: "Những tác động này thật đáng kinh ngạc".
Nguồn gốc của sự bùng nổ xe điện ở Trung Quốc bắt đầu từ gần hai thập kỷ trước đó.
Shuo cho biết các hãng xe truyền thống ở Mỹ, Nhật Bản và Châu Âu đã "có một khởi đầu thuận lợi" trong lĩnh vực xe xăng đến mức Trung Quốc khó có thể bắt kịp. Xe điện chính là cơ hội để thống trị một thị trường mới hoàn toàn!
Ngoài ra còn có một lợi ích quan trọng khác nữa: An ninh năng lượng.
Không giống như Mỹ – một quốc gia giàu nhiên liệu hóa thạch, Trung Quốc phải nhập khẩu dầu. Sự phụ thuộc vào các quốc gia khác tiềm ẩn "trách nhiệm địa chính trị", theo Ilaria Mazzocco – chuyên gia về chính sách khí hậu Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế. Điểm mạnh của xe điện là có thể dùng nguồn điện do Trung Quốc tự sản xuất.
Mazzocco nói với CNN rằng chính phủ Trung Quốc đã bắt đầu nghiêm túc đưa ra các chính sách ủng hộ xe điện từ khoảng năm 2009, cho các nhà sản xuất vay tiền lãi suất thấp và tài trợ nghiên cứu.
Bà nói đó là "một canh bạc khá lớn", và con đường đi không hề smooth. Vài năm sau, "nó được coi là một thất bại" luôn đó.
Nhưng cuối cùng, bà cho biết, khoản cược này đã được đền đáp nhờ sự support liên tục từ chính quyền địa phương và trung ương Trung Quốc, những bước tiến trong công nghệ pin và một loạt công ty cạnh tranh cực gắt, bao gồm cả BYD – đối thủ chính của Tesla.
Trung Quốc giờ tự hào có cơ sở hạ tầng sạc cực mạnh cùng chuyên môn, công nghệ và vật liệu sản xuất xe điện nội địa. Myllyvirta cho biết họ đang sản xuất một lượng lớn xe điện giá hợp lý mà mọi người thực sự muốn mua.
Ông nói thêm rằng bức tranh ở Mỹ khác hẳn, nơi mà cơ hội kinh tế cho xe điện không được trợ cấp sẽ yếu hơn vì xăng "cực kỳ rẻ" và người Mỹ thích "những chiếc xe cực kỳ to".
Với việc Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, Mỹ đang chuẩn bị rút khỏi các chính sách khuyến khích xe điện và tăng thuế đối với xe điện và vật liệu pin của Trung Quốc.
Myllyvirta cho biết kết quả có thể là thị trường Mỹ sẽ tách biệt hơn so với phần còn lại của thế giới, "và điều đó khiến các nhà sản xuất ô tô Mỹ ngày càng khó cạnh tranh ở nước ngoài".
Tiến trình điện hóa giao thông của Trung Quốc – bao gồm mạng lưới đường sắt cao tốc siêu xịn – đang kìm hãm mức tiêu thụ dầu mỏ vốn tăng vọt trước đó.
Ciaran Healy, nhà phân tích thị trường dầu mỏ tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết nhu cầu xăng dầu đã giảm khoảng 1% vào năm 2024 và dự kiến sẽ giảm nhanh hơn trong năm nay, ngay cả khi thu nhập người dân tăng lên và tỷ lệ sở hữu ô tô tăng lên. "Đối với một quốc gia có nền kinh tế như Trung Quốc, đây là một con số phi thường", ông nói với CNN.
Tổng nhu cầu dầu mỏ cũng có thể sắp đạt đỉnh rồi. Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã giảm gần 2% trong năm 2024, đánh dấu mức giảm hàng năm đầu tiên trong hai thập kỷ (ngoại trừ thời Covid). Mỹ là một trong những nhà cung cấp dầu mỏ của Trung Quốc; Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn thứ hai của Mỹ vào năm 2023 theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Bức tranh có phần phức tạp hơn vì trong khi xe điện đang làm giảm nhu cầu dầu thì một lĩnh vực khác lại đang kéo nhu cầu đó lên.
Ngành công nghiệp hóa dầu đang phát triển mạnh của Trung Quốc – sản xuất nhựa và các sản phẩm công nghiệp khác, cần nhiều dầu mỏ. Tuy nhiên, "tốc độ giảm của ngành vận tải vẫn chưa thể vượt qua", Kate Larsen – người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng và khí hậu quốc tế tại Rhodium Group, một công ty nghiên cứu kinh tế độc lập, cho biết.
IEA dự đoán nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc sẽ giảm vào những năm 2030. Healy cho biết: "Điều này đang làm mất đi một trong những phần quan trọng nhất trong tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu".
Trung Quốc là động lực lớn nhất thúc đẩy nhu cầu dầu mỏ toàn cầu giai đoạn 2013-2023. Mức tăng trung bình hàng năm về nhu cầu dầu mỏ của nước này trong thập kỷ đó là khoảng 600.000 thùng/ngày; đến năm 2024, con số này chỉ còn dưới 200.000 thùng/ngày theo ước tính của IEA.
IEA dự đoán nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ ổn định vào cuối thập kỷ này và bắt đầu giảm vào những năm 2030, trong đó xe điện đóng vai trò lớn trong xu hướng giảm này.
Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia SIPA, cho biết: Trong khi các quốc gia như Ấn Độ đang tăng tiêu thụ dầu, thì "có vẻ như không có quốc gia nào có thể thay thế được Trung Quốc".
Trung Quốc cũng đang định hình lại bối cảnh toàn cầu thông qua xuất khẩu xe điện – tỷ lệ ngày càng tăng nhanh đang hướng đến các quốc gia ở Nam Bán cầu, bao gồm Thái Lan và Brazil. Dòng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc "có tiềm năng thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang điện năng nhanh hơn nhiều ở các quốc gia khác", Myllyvirta nhận định.
Cuộc cách mạng xe điện của Trung Quốc đang đưa nước này trở thành một cường quốc năng lượng sạch thực sự. Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc đang phát triển điện gió và điện mặt trời với tốc độ chóng mặt, nguồn điện sạc xe điện vẫn chủ yếu từ than đá.
Ngay cả với lưới điện dùng nhiều nhiên liệu hóa thạch như hiện nay, một chiếc xe điện vẫn tạo ra ít khí thải nhà kính hơn so với xe xăng trong suốt vòng đời, Myllyvirta nói. Tuy nhiên, xét đến cường độ carbon của quy trình sản xuất, "bạn sẽ chỉ bắt đầu thấy doanh số bán xe điện giảm lượng khí thải trong vài năm tới thôi", ông nói.
Khi Trung Quốc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, tác động của xe điện lên khí hậu sẽ tiếp tục giảm. Rhodium dự báo cường độ ô nhiễm carbon của lưới điện Trung Quốc sẽ giảm 60% từ nay đến năm 2040. "Đó là những con số rất, rất lớn", Larsen của Rhodium nhận định.
Bà cho biết xe điện có thể chiếm 100% số xe mới bán ra tại Trung Quốc vào năm 2040. "Điều đó thực sự tạo tiền đề cho sự suy giảm nhanh chóng lượng khí thải từ giao thông vận tải."
Nguồn: soha.vn
Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Bắc Kinh đã thay da đổi thịt hoàn toàn. Tiếng ồn ào, mùi khói xe giờ đã bay màu, thay vào đó là sự yên tĩnh đến lạ kỳ của một siêu đô thị. Đường phố vẫn đông đúc xe cộ như thường, nhưng hầu hết đều là xe điện với biển số màu xanh lá cây cực đặc trưng.
Và đây không phải chuyện riêng của Bắc Kinh đâu nhé! Theo Li Shuo – Giám đốc trung tâm khí hậu Trung Quốc tại Viện Chính sách Xã hội Châu Á, những ai từ các nước "nghiện xăng" đến các thành phố lớn của Trung Quốc đều choáng ngợp trước sự yên tĩnh này.
Anh chia sẻ với CNN rằng cảm giác như đang bước vào thế giới tương lai luôn á!
Quay ngược về 11 năm trước, khi đang đi xem dòng xe sang của SAIC Motor – một ông lớn ngành ô tô Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có bài phát biểu "đặt nền móng" cho cả đế chế xe điện sau này.
"Việc chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu hay xây dựng nền tảng vững vàng trong lĩnh vực này là chìa khóa giúp tăng cường khả năng cạnh tranh trên toàn cầu", Tân Hoa Xã dẫn lời ông Tập năm 2014.
Ông nhấn mạnh luôn rằng muốn trở thành quốc gia sản xuất ô tô hùng mạnh thì phải phát triển xe năng lượng mới thôi!
Và thực sự thì sự tăng trưởng xe điện của Trung Quốc là cực kỳ phi thường! Hơn một nửa số xe mới bán ra là xe điện, đưa thị trường ô tô lớn nhất thế giới này lên con đường bye bye xe xăng trong những thập kỷ tới. Năm ngoái, doanh số bán xe điện của Trung Quốc tăng vọt lên 11 triệu chiếc, tăng gần 40% so với năm 2023 theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu Rho Motion của Anh. Shuo nhận định đây là "sự chuyển đổi không thể đảo ngược" rồi đó!
Cuộc cách mạng xe điện này giúp Trung Quốc củng cố vị thế boss trong công nghệ sạch và khẳng định vị thế dẫn đầu toàn cầu về khí hậu, trong khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tăng cường xài nhiên liệu hóa thạch.
Điều này còn làm rung chuyển cả thị trường dầu mỏ nữa chứ! Các chuyên gia dự đoán nhu cầu dầu mỏ có thể đang đạt đỉnh ở Trung Quốc rồi – nghĩa là từ tăng sẽ chuyển sang giảm – nhưng tác động còn lan rộng hơn nhiều. Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, những gì xảy ra ở đây có tác động domino đến thị trường dầu mỏ toàn cầu luôn.
Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, bật mí: "Những tác động này thật đáng kinh ngạc".
Nguồn gốc của sự bùng nổ xe điện ở Trung Quốc bắt đầu từ gần hai thập kỷ trước đó.
Shuo cho biết các hãng xe truyền thống ở Mỹ, Nhật Bản và Châu Âu đã "có một khởi đầu thuận lợi" trong lĩnh vực xe xăng đến mức Trung Quốc khó có thể bắt kịp. Xe điện chính là cơ hội để thống trị một thị trường mới hoàn toàn!
Ngoài ra còn có một lợi ích quan trọng khác nữa: An ninh năng lượng.
Không giống như Mỹ – một quốc gia giàu nhiên liệu hóa thạch, Trung Quốc phải nhập khẩu dầu. Sự phụ thuộc vào các quốc gia khác tiềm ẩn "trách nhiệm địa chính trị", theo Ilaria Mazzocco – chuyên gia về chính sách khí hậu Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế. Điểm mạnh của xe điện là có thể dùng nguồn điện do Trung Quốc tự sản xuất.
Mazzocco nói với CNN rằng chính phủ Trung Quốc đã bắt đầu nghiêm túc đưa ra các chính sách ủng hộ xe điện từ khoảng năm 2009, cho các nhà sản xuất vay tiền lãi suất thấp và tài trợ nghiên cứu.
Bà nói đó là "một canh bạc khá lớn", và con đường đi không hề smooth. Vài năm sau, "nó được coi là một thất bại" luôn đó.
Nhưng cuối cùng, bà cho biết, khoản cược này đã được đền đáp nhờ sự support liên tục từ chính quyền địa phương và trung ương Trung Quốc, những bước tiến trong công nghệ pin và một loạt công ty cạnh tranh cực gắt, bao gồm cả BYD – đối thủ chính của Tesla.
Trung Quốc giờ tự hào có cơ sở hạ tầng sạc cực mạnh cùng chuyên môn, công nghệ và vật liệu sản xuất xe điện nội địa. Myllyvirta cho biết họ đang sản xuất một lượng lớn xe điện giá hợp lý mà mọi người thực sự muốn mua.
Ông nói thêm rằng bức tranh ở Mỹ khác hẳn, nơi mà cơ hội kinh tế cho xe điện không được trợ cấp sẽ yếu hơn vì xăng "cực kỳ rẻ" và người Mỹ thích "những chiếc xe cực kỳ to".
Với việc Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, Mỹ đang chuẩn bị rút khỏi các chính sách khuyến khích xe điện và tăng thuế đối với xe điện và vật liệu pin của Trung Quốc.
Myllyvirta cho biết kết quả có thể là thị trường Mỹ sẽ tách biệt hơn so với phần còn lại của thế giới, "và điều đó khiến các nhà sản xuất ô tô Mỹ ngày càng khó cạnh tranh ở nước ngoài".
Tiến trình điện hóa giao thông của Trung Quốc – bao gồm mạng lưới đường sắt cao tốc siêu xịn – đang kìm hãm mức tiêu thụ dầu mỏ vốn tăng vọt trước đó.
Ciaran Healy, nhà phân tích thị trường dầu mỏ tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết nhu cầu xăng dầu đã giảm khoảng 1% vào năm 2024 và dự kiến sẽ giảm nhanh hơn trong năm nay, ngay cả khi thu nhập người dân tăng lên và tỷ lệ sở hữu ô tô tăng lên. "Đối với một quốc gia có nền kinh tế như Trung Quốc, đây là một con số phi thường", ông nói với CNN.
Tổng nhu cầu dầu mỏ cũng có thể sắp đạt đỉnh rồi. Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã giảm gần 2% trong năm 2024, đánh dấu mức giảm hàng năm đầu tiên trong hai thập kỷ (ngoại trừ thời Covid). Mỹ là một trong những nhà cung cấp dầu mỏ của Trung Quốc; Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn thứ hai của Mỹ vào năm 2023 theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Bức tranh có phần phức tạp hơn vì trong khi xe điện đang làm giảm nhu cầu dầu thì một lĩnh vực khác lại đang kéo nhu cầu đó lên.
Ngành công nghiệp hóa dầu đang phát triển mạnh của Trung Quốc – sản xuất nhựa và các sản phẩm công nghiệp khác, cần nhiều dầu mỏ. Tuy nhiên, "tốc độ giảm của ngành vận tải vẫn chưa thể vượt qua", Kate Larsen – người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng và khí hậu quốc tế tại Rhodium Group, một công ty nghiên cứu kinh tế độc lập, cho biết.
IEA dự đoán nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc sẽ giảm vào những năm 2030. Healy cho biết: "Điều này đang làm mất đi một trong những phần quan trọng nhất trong tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu".
Trung Quốc là động lực lớn nhất thúc đẩy nhu cầu dầu mỏ toàn cầu giai đoạn 2013-2023. Mức tăng trung bình hàng năm về nhu cầu dầu mỏ của nước này trong thập kỷ đó là khoảng 600.000 thùng/ngày; đến năm 2024, con số này chỉ còn dưới 200.000 thùng/ngày theo ước tính của IEA.
IEA dự đoán nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ ổn định vào cuối thập kỷ này và bắt đầu giảm vào những năm 2030, trong đó xe điện đóng vai trò lớn trong xu hướng giảm này.
Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia SIPA, cho biết: Trong khi các quốc gia như Ấn Độ đang tăng tiêu thụ dầu, thì "có vẻ như không có quốc gia nào có thể thay thế được Trung Quốc".
Trung Quốc cũng đang định hình lại bối cảnh toàn cầu thông qua xuất khẩu xe điện – tỷ lệ ngày càng tăng nhanh đang hướng đến các quốc gia ở Nam Bán cầu, bao gồm Thái Lan và Brazil. Dòng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc "có tiềm năng thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang điện năng nhanh hơn nhiều ở các quốc gia khác", Myllyvirta nhận định.
Cuộc cách mạng xe điện của Trung Quốc đang đưa nước này trở thành một cường quốc năng lượng sạch thực sự. Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc đang phát triển điện gió và điện mặt trời với tốc độ chóng mặt, nguồn điện sạc xe điện vẫn chủ yếu từ than đá.
Ngay cả với lưới điện dùng nhiều nhiên liệu hóa thạch như hiện nay, một chiếc xe điện vẫn tạo ra ít khí thải nhà kính hơn so với xe xăng trong suốt vòng đời, Myllyvirta nói. Tuy nhiên, xét đến cường độ carbon của quy trình sản xuất, "bạn sẽ chỉ bắt đầu thấy doanh số bán xe điện giảm lượng khí thải trong vài năm tới thôi", ông nói.
Khi Trung Quốc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, tác động của xe điện lên khí hậu sẽ tiếp tục giảm. Rhodium dự báo cường độ ô nhiễm carbon của lưới điện Trung Quốc sẽ giảm 60% từ nay đến năm 2040. "Đó là những con số rất, rất lớn", Larsen của Rhodium nhận định.
Bà cho biết xe điện có thể chiếm 100% số xe mới bán ra tại Trung Quốc vào năm 2040. "Điều đó thực sự tạo tiền đề cho sự suy giảm nhanh chóng lượng khí thải từ giao thông vận tải."
Nguồn: soha.vn