Từ những phòng thi "mở toang cửa" ở THPT Phú Xuyên A (năm 2006), THPT Dân lập Đồi Ngô (năm 2012) đến các đại án sửa điểm gây chấn động năm 2018 tại Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình, và giờ đây là những vụ tuồn đề bằng camera siêu nhỏ, nhờ AI giải bài... cách gian lận thi cử ở Việt Nam đã "upgrade" cả về phương thức lẫn độ tinh vi. Cùng nhìn lại những vụ án hot nhất và xem pháp luật đã xử lý ra sao trong 20 năm qua nhé!
Giai đoạn 2006-2012: Thời "đồ đá" - vi phạm quy chế và ăn kỷ luật
Hồi đầu những năm 2000, gian lận chủ yếu kiểu... thủ công và có sự "đồng lòng" của cả tập thể luôn á.
Năm 2006, tại Hội đồng thi THPT Phú Xuyên A (Hà Tây cũ), giám thị bỏ vị trí để thí sinh tự do chép bài, trong khi nhân viên phục vụ mang bài giải từ bên ngoài vào phòng thi như... ship đồ ăn vậy Ban đại diện phụ huynh học sinh đã thu của gần 700 gia đình, mỗi nhà 150.000 đồng, góp quỹ hơn 104,8 triệu đồng. Số tiền này được chia cho giám thị (400k/người), nhân viên phục vụ (350k/người) và lãnh đạo hội đồng thi (450k/người) để đổi lấy sự... làm ngơ. Kết quả: 23 học sinh phải thi lại, hàng loạt cán bộ nhận kỷ luật từ cảnh cáo đến cách chức.
Năm 2012, vụ việc tương tự nổ ra tại Trường THPT Dân lập Đồi Ngô (Bắc Giang cũ). Nhân viên phục vụ lấy đề thi tuồn ra ngoài cho giáo viên giải, sau đó photo thành nhiều bản và đưa trở lại phòng thi cho học sinh. Hậu quả: bãi nhiệm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, cách chức Chủ tịch Hội đồng coi thi và sa thải hoặc cảnh cáo 42 cán bộ, giáo viên.
2018: Thời đại can thiệp dữ liệu - vào tù thật luôn!
Năm 2018, level gian lận tăng lên khi các đối tượng trực tiếp can thiệp vào phần mềm máy quét và sửa đổi bài thi tại các tỉnh Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình.
Tại Hà Giang, nguyên Phó Trưởng phòng Khảo thí Vũ Trọng Lương đã dùng máy tính can thiệp kết quả của 330 bài thi thuộc 107 thí sinh, nâng điểm từ mức "thảm họa" lên mức đủ để đỗ đại học. Vụ án này kết thúc với bản án 8 năm tù cho Vũ Trọng Lương và 7 năm tù cho nguyên Trưởng phòng Khảo thí Nguyễn Thanh Hoài.
Tại Sơn La, các cán bộ đã cấu kết rút bài thi trắc nghiệm ra khỏi khu vực bảo quản, dùng tẩy chuyên dụng xóa các đáp án đã tô rồi tô lại đáp án đúng trước khi đưa bài thi trở lại máy quét. Nhóm này còn xóa luôn dữ liệu nhật ký trong phần mềm để che giấu hành vi sửa điểm. Vụ án khép lại với bản án 21 năm tù dành cho cựu Trưởng phòng Khảo thí Lò Văn Huynh và 19 năm 6 tháng tù đối với chuyên viên Nguyễn Thị Hồng Nga (bao gồm tội nhận hối lộ hơn 1 tỷ đồng).
Tại Hòa Bình, Trưởng phòng Khảo thí Nguyễn Quang Vinh đã chỉ đạo niêm phong cửa phòng chấm thi bằng giấy dễ bóc và bố trí nơi cất giữ bài thi thuận lợi để rút bài vào ban đêm. Bên cạnh việc sửa điểm các bài thi trắc nghiệm, một số giáo viên tham gia chấm thi môn Ngữ văn cũng bị lôi kéo nâng điểm cho thí sinh. Đối tượng chủ mưu nhận án 8 năm tù, người trực tiếp sửa bài nhận 9 năm tù, các giáo viên liên quan nhận án từ 2 đến 3 năm tù. Hàng chục sinh viên hưởng lợi từ điểm thi bị sửa sau đó đã bị các trường đại học, đặc biệt là các trường thuộc lực lượng vũ trang, buộc thôi học.
Giai đoạn 2021-2026: Thời AI và công nghệ cao - tội "lộ bí mật nhà nước" không phải đùa!
Với việc đề thi tốt nghiệp THPT thuộc danh mục bí mật Nhà nước độ "Tối mật" (trong thời gian chưa công khai), các hành vi làm lộ đề thi đã bị xử lý theo Bộ luật Hình sự luôn nha!
Năm 2021, hai giảng viên được giao xây dựng ngân hàng câu hỏi đã mang tài liệu ra ngoài để tự biên soạn và ôn thi cho học sinh quen, dẫn đến đề thi môn Sinh học trùng lặp tới 80%. Các cá nhân này đã bị tòa án tuyên phạt tù giam và cải tạo không giam giữ.
Năm 2023 tại Cao Bằng, một thí sinh bị khởi tố vì dùng điện thoại chụp và tuồn đề thi môn Ngữ văn ra ngoài. Năm 2025, tại Lâm Đồng, một thí sinh đặt mua thiết bị camera cúc áo và tai nghe siêu nhỏ để quay trực tiếp đề thi, phát livestream ra ngoài. Đồng phạm bên ngoài đã dùng ChatGPT để giải đề và truyền đáp án vào phòng thi qua tai nghe Thí sinh này bị khởi tố về tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước; chiếm đoạt bí mật nhà nước".
Cùng thời điểm năm 2025 tại Hà Nội, hai thí sinh lén mang điện thoại vào phòng thi, chụp ảnh đề thi và tải lên các nền tảng AI như StudyX và Gemini. Cơ quan công an sau đó đã khởi tố vụ án "Vô ý làm lộ bí mật nhà nước", với khung hình phạt từ 2 đến 7 năm tù.
Chỉ riêng trong kỳ thi năm 2025, có 41 thí sinh vi phạm quy chế bị đình chỉ thi và hủy kết quả. Khung pháp lý hiện hành, kết hợp giữa pháp luật chuyên ngành và Bộ luật Hình sự, đã tạo ra hành lang xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi xâm phạm tính minh bạch của kỳ thi.
Điểm nóng Tuyên Quang 2026 - drama mới nhất đang diễn ra!
Đầu tháng 7/2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục ghi nhận sự cố mới tại Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang. Thống kê phổ điểm cho thấy, toàn tỉnh có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán (trong khi năm 2025 tỉnh này không có bất kỳ điểm 10 nào môn Toán) Đáng chú ý, có tới 147 bài thi đạt điểm tuyệt đối tập trung tại một dải số báo danh liền kề nhau thuộc điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Chiều ngày 5/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã thi hành Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (sinh năm 1998), là giáo viên tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang để điều tra, làm rõ các dấu hiệu vi phạm liên quan đến kết quả thi bất thường này. Cơ quan chức năng đã tiến hành rà soát các bài thi và dữ liệu liên quan tại điểm thi, đồng thời Tổ công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Công an tiếp tục kiểm tra quy trình tổ chức kỳ thi để xác minh nguyên nhân của những bất thường.
Trước các chế tài nghiêm khắc đã được áp dụng trong lịch sử 20 năm qua, sự việc tại Tuyên Quang đang đặt ra yêu cầu lớn đối với các cơ quan chức năng. Dư luận hiện không chỉ mong chờ việc làm rõ động cơ, cách thức của người trực tiếp tổ chức gian lận, mà còn chờ đợi các hình thức xử lý kiên quyết đối với các đối tượng liên quan và các thí sinh được xác định có tham gia và hưởng lợi từ sai phạm.
Nguồn: svvn.tienphong.vn